«Υπάρχει κάτι πιο υγιές από το να επιμένουμε στην ουτοπία;»: Ο Soloúp μας μιλάει για το graphic novel «21 – Η μάχη της πλατείας»

Μιλώντας με τον Soloúp για Ιστορία, ήρωες, μύθους, αλήθειες και κρυμμένα μυστικά

«Λέμε και ξαναλέμε σ’ ετούτη την επανάσταση για το ποιος κατέχει την αλήθεια…
Όταν βρισκόταν στην Αθήνα ο Κολοκοτρώνης έβγαλε στα οπίσθιά του ένα σπυρί.
Για να μάθει πόσο μεγάλο ήταν φώναξε έναν να το δει κι αυτός του αποκρίθηκε: Είναι σα ρεβίθι!
Κράζει άλλον, έπειτα τον ρωτά και του λέει: Είναι σαν καρύδι!
Κράζει και τρίτον και του λέει: Είναι σαν αυγό!
Περίεργο, στράφηκε τότε και είπε. Από το κεφάλι μέχρι τον κώλο μου και δεν μπορώ να μάθω την αλήθεια!»

(Γεώργιος Τερτσέτης, νομικός, συγγραφέας, λόγιος. Από τα ανέκδοτα της ανθολόγησης του Ιωάννη Βλαχογιάννη)

Είναι μία από τις πηγές του βιβλίου «21: Η μάχη της πλατείας» του Soloúp από τις εκδόσεις Ίκαρος. Ένα βιβλίο που ξεκίνησε να γράφεται το 2017, στην αρχή της περιπέτειας, όπως λέει ο Soloúp, κατά κόσμον Αντώνης Νικολόπουλος, όταν οι επιμελήτριες του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, Νατάσα Καστρίτη, Ρεγγίνα Κατσιμάρδου και Παναγιώτα Παναρίτη του πρότειναν να δημιουργήσει ένα graphic novel για το 1821.

«Αν ήθελα να πάρω στον ανιψιό μου στην Αγγλία ένα βιβλίο για να μάθει την ιστορία μας, θα έπαιρνα αυτό», μου έλεγε μια φίλη που διάβασε το βιβλίο και επισκέφθηκε την έκθεση του Soloúp «1821- Η μάχη της πλατείας» στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, η οποία διαρκεί μέχρι τον Μάιο 2022. Η κεντρική ιστορία εκτυλίσσεται στη σημερινή Αθήνα, έξω από την Παλιά Βουλή στο άγαλμα του Κολοκοτρώνη, με εμβόλιμες αφηγήσεις βασισμένες σε κείμενα ανθρώπων που έζησαν ή μελέτησαν τα γεγονότα, πηγές, ιστορικά κείμενα, απομνημονεύματα, ημερολόγια, αρχειακό υλικό με ένθετα πορτραίτα ηρώων και αντιηρώων, με σχέδια και εικόνες σύγχρονων ή μεταγενέστερων εικαστικών. Με γλωσσάρι, χρονολόγιο, κατάλογο με πρόσωπα του ’21, βιβλιογραφία, αναλύσεις. Μια ανάγνωση αθέατων όψεων, καλά φυλαγμένων σαν σκοτεινά μυστικά στα αρχεία της ιστορίας, όπως λέει η Εύη Σαμπανίκου, καθηγήτρια του τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Τον Soloúp τον είχα γνωρίσει στη «Σκυταλοδρομία Λόγου» που διοργάνωνε η Αθήνα Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου 2018 του Δήμου Αθηναίων. Τον ξανασυνάντησα με αφορμή το βιβλίο του «Ο συλλέκτης: Έξι διηγήματα για έναν κακό λύκο» (Ίκαρος, 2018). Το βραβευμένο graphic novel του, «Αϊβαλί» (Κέδρος, 2014), με είχε συγκλονίσει. Σκιτσογράφος – πολιτικός, γελοιογράφος και δημιουργός κόμικς, έχει σπουδάσει πολιτικές επιστήμες στο Πάντειο, είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αιγαίου και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας.

Με μεγάλη σοβαρότητα και αναλυτική σκέψη μέσα από το χιούμορ του, είναι ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του graphic novel στη χώρα μας. Πώς γράφεται, λοιπόν, η ιστορία; Ποιοι την γράφουν; Πώς συντηρούνται τα εθνικά αφηγήματα;

 

Πρώτα το Αϊβαλί, τώρα το ’21: Σε ενδιέφερε πάντα η Ιστορία; Τι σε γοητεύει και σε εμπνέει στο να καταπιαστείς με αυτήν;

Η ιστορία είναι πράγματι κάτι που με συνεπαίρνει από παιδί. Ήθελα μάλιστα να γίνω αρχαιολόγος. Ν’ ανακατευτώ με τα χώματα του παρελθόντος. Μεγαλώνοντας κατάλαβα πως εκείνο που πραγματικά με συγκλόνιζε διαβάζοντας Ιστορία, ήταν η σκέψη του χωροχρόνου. Το πώς δηλαδή, τα διάφορα ανθρώπινα και μη που συμβαίνουν σε συγκεκριμένους τόπους, εγγράφονται και διαρκούν με κάποιον τρόπο στον χρόνο. Ως κοινωνική μνήμη; Ως προσωπική εμπειρία; Ως κάτι άλλο; Εγγράφονται αυτά τα στοιχεία στον ίδιο τον τόπο ή αποτελούν εν τέλει όλα αυτά ανθρώπινες κατασκευές του μυαλού; Τι μένει τελικά από τη δράση αλλά και τα συναισθήματα των ανθρώπων; Νομίζω πως αν ψάξεις πίσω από κάποια κόμικς όπως οι «Πειρασμοί» και φυσικά στα τρία graphic novels μου, ακόμα και στον «Συλλέκτη», θα βρεις μια τέτοια αγωνία.

Πώς και από ποιους γράφεται και διαβάζεται, θεωρείς, η Ιστορία; Γιατί είναι συχνότατα αδιάφορη ή και αποκρουστική για τους νέους και πώς θα μπορούσε αυτό να αλλάξει; Μπορεί η τέχνη σου να συμβάλει σε αυτό;

Η ιστορία που μαθαίνουμε στα σχολεία ή και αυτή που έχει κυριαρχήσει στον καθημερινό μας λόγο, είναι γεμάτη από κλισέ. Βομβαρδιζόμαστε από παιδιά με τέτοια κλισέ. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν συνέβησαν συγκλονιστικά ιστορικά γεγονότα όπως η Ελληνική επανάσταση. Κάθε άλλο. Αλλά η εικόνα που έχουμε σήμερα γι’ αυτήν, είναι εντελώς κατασκευασμένη και επιδερμική. Ένα σχετικά στρωτό αφήγημα, με ωραιοποιήσεις και κυρίως αποσιωπήσεις. Ίσως η «βαρεμάρα» για τις ιστορίες του ’21, αφορά αυτά τα κλισέ. Το ότι καταλαβαίνουμε ότι η πραγματικότητα πρέπει να ήταν εντελώς διαφορετική. Εκεί νομίζω πως μπορεί να παρέμβει ένα καλό βιβλίο, μια καλή ταινία ή ένα καλό κόμικς. Αυτό προσπαθήσαμε άλλωστε να κάνουμε κι εμείς στο graphic novel «21- Η Μάχη της πλατείας» με τις ερευνητικές και τις άλλες δυνατότητες που μας έδωσε το πρόγραμμα του ΕΛΙΔΕΚ αλλά και την επικοινωνία με το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, μέσω του πανέμορφου βιβλίου που μας χάρισαν οι εκδόσεις Ίκαρος.

Τι δουλειά γίνεται ή μπορεί να γίνει με το βιβλίο αυτό σε σχολεία ή σε  πανεπιστήμια; Υπάρχουν, θεωρείς, ευήκοα ώτα στην εκπαιδευτική κοινότητα;

Υπάρχουν εξαιρετικοί εκπαιδευτικοί που κάνουν σοβαρή δουλειά. Τους έχω δει και τους έχω ζήσει με αφορμή το «Αϊβαλί» μέσα στις τάξεις που με προσκάλεσαν δεκάδες φορές. Με κάποιους μάλιστα γίναμε φίλοι. Δάσκαλοι, καθηγητές, πανεπιστημιακοί με μεράκι που χτίζουν ολόκληρους κόσμους με τους μαθητές τους συζητώντας πάνω στο «Αϊβαλί» ή τώρα με το «21- Η μάχη της πλατείας». Νομίζω όμως πως οι νοοτροπίες που κυριαρχούν διαχρονικά στο Υπουργείο είναι αρκετά δύσκαμπτες. Η αδράνεια δεν αφήνει να εντάξουν τέτοια βιβλία ως παράλληλα, εναλλακτικά αναγνώσματα στις σχολικές αίθουσες. Να απευθυνθούν σε μαθητές και σπουδαστές με άλλη ευαισθησία για ιστορικές περιόδους που «καίνε» ακόμα, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή ή η Ελληνική Επανάσταση. Εμείς πάντως κινηθήκαμε και σε μια τέτοια προοπτική στη «Μάχη της πλατείας» φτιάχνοντας ένα εργαστηριακό e-book τριών τόμων, συνολικής έκτασης 870 σελίδων. Μια πρωτοποριακή δουλειά όπου όλο το graphic novel σε επίπεδο μολυβιών προσφέρεται ως εκπαιδευτικό αντικείμενο για μελέτη και εργασίες, ιδιαίτερα στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το εκτενέστατο επιστημονικό παράρτημα με παραπομπές, χρονολόγια και ειδικά κείμενα βοηθάει σε αυτό. Είναι λοιπόν στο χέρι κάποιου σοφού συμβούλου στο υπουργείο να δει μια τέτοια δουλειά ως μια παράλληλη πηγή δραστηριοτήτων στην εκπαίδευση. Το υλικό ήδη υπάρχει κι εμείς όποτε το θελήσουν, το θέτουμε στη διάθεσή τους.

 

Αυτή η χρονιά, το 2021, αξιοποιήθηκε λες τελικά για μια βαθύτερη ματιά στην ιστορία μας και στις διαφορετικές αναγνώσεις της;

Αν και βλέπω ελάχιστα τηλεόραση, ό,τι έπιασε το μάτι μου σε εκπομπές, πρωϊνάδικα ακόμα και σε προχειροστημένα ρεπορτάζ ειδήσεων, ήταν μια πανωλεθρία. Ένα όργιο κλισέ και ημιμάθειας. Εξαιρούνται φυσικά κάποιες ειδικές σειρές έρευνας για το 1821 στις οποίες κλήθηκαν να μιλήσουν σημαντικοί επιστήμονες και ιστορικοί. Αυτές αποτέλεσαν πράγματι μια όαση ανάμεσα σε όλο το άλλο τηλεοπτικό σκουπιδαριό. Όμως ακόμα και σ’ αυτές τις εξαιρέσεις, διέκρινες μια τάση «στρογγυλέματος», με τους από εδώ και τους από εκεί των ιστορικών γεγονότων να φαίνονται τελικά… ίσα βάρκα ίσα νερά. Σε επίπεδο εκδόσεων όμως, υπήρξαν πραγματικά διαμάντια. Κυκλοφόρησαν και κυκλοφορούν εξαιρετικά βιβλία για το 1821 που φωτίζουν νέες πλευρές του Αγώνα, ξανασκύβουν στα αρχεία και τα απομνημονεύματα, μελετούν τις οθωμανικές πηγές ή προσεγγίζουν τα μνημεία και τους πίνακες που αφορούν τον Αγώνα με σημειολογικά κλειδιά, ερμηνεύοντας και την εποχή της κατασκευής τους.

Μέσα από την έρευνα και μελέτη που έκανες για τη Μάχη της Πλατείας, «ξετρύπωσες» πτυχές της Ιστορίας που δεν περίμενες; Υπήρξαν πράγματα που κι εσύ ο ίδιος είδες αλλιώς, απομυθοποίησες, εκτίμησες, απογοητεύτηκες, εντυπωσιάστηκες; Πώς ήταν τελικά η εμπειρία ενός τόσο απαιτητικού εγχειρήματος;

Είναι ακριβώς όπως το περιγράφεις. Ξεκινώντας είχα κι εγώ κατά νου όλα αυτά τα κλισεδάκια και τις ωραιοποιημένες συμβάσεις. Ήταν λοιπόν πραγματική έκπληξη τα όσα συναντούσα καθώς ερευνούσα τα πρωτότυπα κείμενα πλάι στις τρεις εξαιρετικές επιμελήτριες του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, τις Παναγιώτα Παναρίτη, Ρεγγίνα Κατσιμάρδου και Νατάσα Καστρίτη. Είχα που λένε εμπνευσμένους καθοδηγητές, εκτός από την εξαιρετική τους παρέα. Και ήταν κοινή μας έκπληξη και με την καθηγήτρια Εύη Σαμπανίκου, καθώς βυθιζόμασταν σε τέτοιες άγνωστες σ’ εμάς πτυχές γεγονότων. Υπήρχαν πράγματι στιγμές που θύμωνα με όσα στραβά, σκοτεινά και άδικα διάβαζα. Συμβάντα που σήμερα αγνοούμε. Υπήρξαν πάλι στιγμές που μελαγχόλησα και δάκρυσα μπροστά σε  αφηγήσεις ανθρώπων.

200 χρόνια μετά την Επανάσταση του ’21, ποια θα μπορούσε να είναι η σημερινή επανάσταση; Απέναντι σε τι και πώς;

Θα μπορούσε να υπάρξει κάτι τέτοιο στις παρούσες συνθήκες; Μια πραγματικά μεγάλη κοινωνική και πολιτισμική επανάσταση στο όραμα μιας καλύτερης κοινωνίας με δημοκρατικές αξίες, ισονομία κλπ; Θα έλεγα πως σήμερα κυριαρχεί μια ευρύτερη ασάφεια στόχων, ιδεολογιών, πολιτικών και κοινωνικών σχημάτων. Ρεύματα, μόδες και σχήματα που αλληλοεξουδετερώνονται μεταξύ τους σε μια ευπρόσδεκτη συστημική, και σε ένα βαθμό κατευθυνόμενη, σύγχυση αξιών και προτύπων. Αν λοιπόν θα μπορούσε να υπάρξει μια πραγματική επανάσταση θα ήταν ενάντια σε όλα τα παραπάνω, ενάντια στον ηλεκτρονικό έλεγχο των πάντων από εταιρίες, ομάδες συμφερόντων και κρατικών εξουσιών. Φυσικά, ακούγεται ουτοπική μια τέτοια κίνηση στον διατοπικό κόσμο που ζούμε. Αλλά από την άλλη, υπάρχει κάτι άλλο για να κρατηθούμε; Υπάρχει κάτι πιο υγιές από το να επιμένουμε στην ουτοπία; Είναι πιθανό ο καλύτερος μπούσουλας για να ελπίζουμε και να προσπαθούμε για καλύτερες μέρες.

Εκτός από τους ήρωες του ’21, τις μαρτυρίες, τα κείμενα ή τα ζωγραφικά έργα, υπάρχουν στο βιβλίο και δύο σύγχρονοι ήρωες στην πλατεία. Πώς λειτουργεί η συνομιλία του σήμερα και του χθες στο έργο σου;

Το σημερινό κορίτσι στην πλατεία Κολοκοτρώνη, η Λίμπυ, είναι ένας άνθρωπος σαν κι εμάς. Όπως εκείνη, φαντάζομαι πως σκεφτόμαστε σήμερα λίγο πολύ όλοι μας, παρά τις όποιες ιδεολογικές αποκλίσεις. Με μεγάλα κενά στη γνώση των ιστορικών γεγονότων, με ελλείψεις στην παιδεία, με πολλά κλισέ και συμβάσεις, κοινωνοί ενός κυρίαρχου καθαγιασμένου εθνικού αφηγήματος. Από την άλλη ο Πολύκαρπος, ο άστεγος της πλατείας, μας φωτίζει, έστω μέσα από τις υποκειμενικές αφηγήσεις του, κομμάτια του παρελθόντος που αγνοούμε. Κάποιες άλλες διαστάσεις και παραμέτρους, διαφορετικές οπτικές γωνίες και συμφέροντα. Η συνειδητοποίηση αυτής της άγνοιας νομίζω πως είναι το πρώτο βήμα για να στραφούμε εμείς οι ίδιοι στην αναζήτηση των πραγματικών δομών της ιστορίας. Και το πιο σημαντικό, ίσως κάπου εκεί εντοπίσουμε και το δικό μας ίχνος μέσα στην αλληλουχία των συμβάντων και τη συνέχεια του ιστορικού χρόνου.

Υπάρχουν «κρυφές εικόνες», μηνύματα, λεπτομέρειες στα σκίτσα σου, που περιμένουν να τα ανακαλύψει ο αναγνώστης;

Το βιβλίο είναι γεμάτο από τέτοιες εικόνες και φράσεις. Μ’ αρέσει το παιχνίδι των δεύτερων και τρίτων αναγνώσεων. Είναι σαν να κλείνεις το ματάκι στον αναγνώστη. Κάτι που το ανακαλύπτει εκείνος, το κατακτά ή και το ερμηνεύει. Νομίζω πως με τέτοια στοιχεία επιτυγχάνεται ουσιαστικότερη επικοινωνία με τους  αναγνώστες. Κι έτσι πολύ συχνά, συμβαίνει να έρχονται να με βρίσκουν άνθρωποι που αντικριζόμαστε για πρώτη φορά, αλλά να έχουμε την αίσθηση πως γνωριζόμαστε χρόνια. Είναι ίσως το μεγαλύτερο κέρδος από όλη αυτήν την προσπάθεια της γραφής, σε προσωπικό επίπεδο.

Τι περιθώρια έχει η φαντασία του αναγνώστη να δημιουργήσει εικόνες μέσα από ένα graphic novel;

Εξαρτάται από το πώς χειρίζεσαι κανείς την αφήγηση μέσα από εικόνες. Γιατί νομίζω πως  τα graphic novels προσφέρονται για να πεις πολλά περισσότερα πράγματα, από εκείνα που διαβάζεις απλά στα κείμενα και βλέπεις στις εικόνες. Στα δικά μου τουλάχιστον αυτό επιδιώκω. Είναι ένα σημειολογικό παιχνίδι που ξεκίνησα στο «Αϊβαλί», έχοντας προηγουμένως μελετήσει διάφορες τεχνικές αφήγησης κατά τη διάρκεια του διδακτορικού μου. Και αυτά τα τεχνάσματα προσπάθησα να τα επεκτείνω ακόμα περισσότερο, ως έναν κώδικα οπτικής αφήγησης, τόσο στον «Συλλέκτη» όσο και τώρα στο «21- Η μάχη της πλατείας».

Ποιος είναι ο δικός σου ορισμός του graphic novel; Υπάρχει ευελιξία στη φόρμα του;

Τα κόμικς είναι το Μέσο, τα graphic novels μία απ’ τις φόρμες τους. Κάποια ανάλογη σχέση δηλαδή με εκείνην που υπάρχει ανάμεσα στη λογοτεχνία και το μυθιστόρημα. Τίποτα παραπάνω, τίποτα παρακάτω. Παρά τις πολλές θεωρητικές συζητήσεις και τις διαφωνίες όμως, δεν υπάρχουν ξεκάθαρα χαρακτηριστικά που να περιγράφουν με ακρίβεια τη συγκεκριμένη φόρμα. Με αποτέλεσμα, καθώς ο συγκεκριμένος όρος έχει αποκτήσει και μια εμπορική υπεραξία, βλέπουμε πολλούς δημιουργούς, εκδότες και δημοσιογράφους να βαφτίζουν ακόμα και συλλογές γελοιογραφιών ή το συνηθέστερο, κόμικς άλμπουμ, ως graphic novels. Λες και αν ονομάσεις ένα κόμικς, graphic novel, αυτό αμέσως θα γίνει πιο ποιοτικό και θα πουλήσει περισσότερο. Άσε που έχουμε ταυτίσει τον όρο graphic novel με οποιαδήποτε μεταφορά λογοτεχνικού έργου σε κόμικς.

Αφαιρώντας λοιπόν πολλούς από τους εξειδικευμένους περιορισμούς που έχουν κατά καιρούς αναφερθεί για να ορίσουν τα graphic novels, θα κρατούσα σίγουρα το format του βιβλίου και όχι του άλμπουμ, την άνεση της έκτασης των σελίδων ώστε να μπορεί να εξελιχθεί σε βάθος η αφήγηση, και τη συγγραφική διάθεση που δεν επαναπαύεται στις εμπορικές ευκολίες και συμβάσεις των κόμικς αλλά αναζητάει μια κατά κάποιο τρόπο «μυθιστορηματική» πλοκή, δράση και βάθος χαρακτήρων, χρησιμοποιώντας λειτουργικά την εικόνα και τις οπτικές αναφορές.

Πώς γίνονται δεκτά graphic novels σαν τα δικά σου στην Ελλάδα από το αναγνωστικό κοινό, αλλά και τη συγγραφική και ακαδημαϊκή κοινότητα; Πώς θα μπορούσαν να εξελιχθούν περαιτέρω και ποια θα ήταν η δική σου επιθυμία για τη δουλειά σου στο μέλλον;

Νομίζω πως με τα χρόνια έχει διαμορφωθεί ένα συγκεκριμένο κοινό που παρακολουθεί και αγοράζει τα graphic novels. Και το κοινό αυτό μεγαλώνει καθώς αντλεί αναγνώστες, τόσο από τον ευρύτερο χώρο των κόμικς όσο και από τους συστηματικούς αναγνώστες βιβλίων. Σταδιακά διευρύνεται και η αποδοχή από τους ερευνητές και τους πανεπιστημιακούς που πλέον αρχίζουν να παίρνουν τα κόμικς στα σοβαρά. Πρωτοπόρο στη μελέτη των κόμικς στην Ελλάδα θα έλεγα πως είναι το Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας κι Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, που ανήκω κι εγώ, με επικεφαλής την καθηγήτρια Εύη Σαμπανίκου. Εξαιρετική δουλειά κάνει όμως και ο Γιάννης Κουκουλάς στην Καλών Τεχνών.

Τι ετοιμάζεις για το άμεσο μέλλον; Θα περιμένουμε κάτι ιστορικό, μιας και μάλιστα το 2022 θα συμπληρώνονται τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή;

Όσο περνούν τα χρόνια συσσωρεύονται οι ιδέες και τα σενάρια που θα ήθελα ν’ αξιωθώ κάποια στιγμή να τα κάνω graphic novels. Αυτό τον καιρό εργάζομαι πλέον συστηματικά πάνω σε ένα σενάριο που υπάρχει ήδη από το 2013 και αφορά μια παράλληλη ιστορία με εκείνην του graphic novel «Αϊβαλί» (εκδόσεις Κέδρος) και το 1922. Δεν την προχώρησα τότε γιατί δεν ήθελα να πέσω στην παγίδα και την ευκολία της «σειράς». Προτίμησα πρώτα να κάνω δύο τόσο διαφορετικά graphic novels όπως ο «Συλλέκτης» και η «21 – Η Μάχη της πλατείας» που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ίκαρος. Τώρα όμως ήρθε η ώρα του. Μια ιστορία που νομίζω πως έχει μεγάλο βάθος και κρύβει ιδιαίτερες εκπλήξεις. Θα ήταν καλό να κυκλοφορήσει εντός του 2022, λόγω και των 100 χρόνων από την Μικρασιατική Καταστροφή, αλλά δεν θα το βιαστώ αν δω πως η σωστή του ανάπτυξη απαιτεί περισσότερο χρόνο.

Η έκθεση «1821- Η μάχη της πλατείας» στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο περιλαμβάνει αφηγηματικές ενότητες από το έργο, πρωτότυπες σελίδες και προσχέδια σε μολύβι, αλλά και υλικό τεκμηρίωσης από κειμήλια, αρχεία και εικαστικά έργα, που χρησίμευσαν ως πρότυπες αναφορές για τον σχεδιασμό συγκεκριμένων σκίτσων του έργου.

Στον χώρο της έκθεσης προβάλλεται το ντοκιμαντέρ αποτύπωσης και δημιουργίας του έργου: «Making of… behind the sketches», σε σκηνοθεσία Μελέτη Μοίρα.

Τo έργο, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του ΕΙΜ, υποστηρίζεται από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.), με τη συμβολή του τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Τ.Ε) του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

 Διάρκεια έκθεσης: Ιούλιος 2021 – Μάιος 2022 | Τρίτη- Κυριακή, 8:30-14:30. Είσοδος ελεύθερη

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Κάθε Σάββατο θα λαμβάνετε στο e-mail σας το newsletter του ελc με τις προτάσεις μας για την εβδομάδα!

Podpourri. Ιστορίες που ακούγονται

Ακολουθήστε το ελculture.gr στο Google News

το ελculture σας προσκαλεί σε εκδηλώσεις

ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.