Είκοσι ντοκιμαντέρ που μας κέντρισαν το ενδιαφέρον και δεν θέλουμε να χάσουμε από το 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με τη ΔΕΗ ως στρατηγικό συνεργάτη του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Για δέκα ξεκινήσαμε, αλλά είκοσι βγήκαν και θα μπορούσαν να έχουν βγει και περισσότερο. Καλό Φεστιβάλ λοιπόν.
[ 1 ]
“Abo Zaabal 89” του Μπασάμ Μορτάδα (83’)
Ο Μπασάμ Μορτάδα, γιος πολιτικών ακτιβιστών, ήταν πέντε χρονών όταν επισκέφτηκε τον πατέρα του στη διαβόητη φυλακή Αμπού Τζααμπάλ. Μεγαλωμένος από τη μητέρα του, ο Μπασάμ ανασύρει, 35 χρόνια μετά, τις θαμπές μνήμες της παιδικής του ηλικίας, σε μια προσπάθεια να κατανοήσει τις αιτίες της απουσίας του πατέρα του και να επουλώσει τα τραύματα του καταρρακωμένου οικογενειακού του ιστού. Μέσα από τις συζητήσεις με τους γονείς του, συνεντεύξεις με φίλους τους, παλιές ηχογραφήσεις, φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων αλλά και έναν θεατρικό μονόλογο, ο σκηνοθέτης αναδεικνύει την ιστορία της οικογένειάς του έτσι όπως αυτή διαμορφώθηκε από τα πολιτικά γεγονότα της εποχής. Σ’ αυτό το έντονα προσωπικό και πολιτικό ντοκιμαντέρ, αυτό που συγκινεί δεν είναι μόνο η συναισθηματική φόρτιση της σχέσης πατέρα και γιου ή η ειλικρινής προσπάθεια για την αποκατάσταση της επαφής τους αλλά και το θάρρος του σκηνοθέτη να προσεγγίσει, σε μια σπάνια στιγμή για τον αιγυπτιακό κινηματογράφο, τη σύγχρονη ιστορία της Αιγύπτου.
22:30
Σταύρος Τορνές
Δευτέρα 10.3.
Προβολές Online: 6/3/2025 – 16/3/2025
[ 2 ]
«Σχετικά μ’ έναν Ήρωα» του Πιότρ Βινιέβιτς (85’)
«Ένας υπολογιστής δεν θα μπορέσει να φτιάξει μια ταινία τόσο καλή όσο η δική μου ούτε σε 4.500 χρόνια» (Βέρνερ Χέρτσογκ): Όταν ο εργάτης Ντόρεμ Κλέρι πεθαίνει υπό μυστηριώδεις συνθήκες, ο Βέρνερ Χέρτσογκ ταξιδεύει στο Γκετουνκίρχενμπουργκ για να ερευνήσει τον αινιγματικό του θάνατο. Όμως, ο Χέρτσογκ, αφηγητής της ιστορίας μας, δεν είναι αυτό που φαίνεται, και η ταινία δεν είναι αυτό που περιμένουμε… Το Σχετικά μ’ έναν ήρωα βασίζεται σε ένα σενάριο που έγραψε μια τεχνητή νοημοσύνη, εκπαιδευμένη στο έργο του Χέρτσογκ. Η φανταστική αφήγηση που προέκυψε, γεμάτη ειρωνική αυτοαναφορικότητα, συνδυάζεται με μια σειρά συνεντεύξεων από καλλιτέχνες, φιλοσόφους και επιστήμονες, οι οποίοι εξετάζουν έννοιες όπως η πρωτοτυπία, η αυθεντικότητα, η αθανασία και η ψυχή στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
19:15
Ολύμπιον
Πέμπτη 6.3.
& 19:30
Μακεδονικόν
Σάββατο 8.3.
Προβολές Online: 6/3/2025 – 16/3/2025
[ 3 ]
«Aπομεσήμερα της Μοναξιάς» του Άλμπερτ Σέρα (125΄)
Πορτρέτο του Αντρές Ρόκα Ρέι, ενός εν ενεργεία αστέρα των ταυρομαχιών, που μας επιτρέπει να εμβαθύνουμε στην εσωτερική εμπειρία του ταυρομάχου – ενός ανθρώπου που αναλαμβάνει το ρίσκο να αντιμετωπίσει τον ταύρο ως προσωπικό χρέος, από σεβασμό προς την παράδοση και ως αισθητική πρόκληση. Μια πρόκληση που γεννά μια μορφή εφήμερης ομορφιάς, μέσα από τη σκληρή, βίαιη σύγκρουση της ανθρώπινης λογικής με την αδάμαστη φύση του θηρίου. «Αυστηρό, έντονο, αχαλίνωτο – τα τέλεια κάδρα του Άλμπερτ Σέρα τραβούν τους θεατές έξω από τη ζώνη ασφαλείας τους, φέρνοντάς τους σε απόσταση αναπνοής από τον πρωταγωνιστή και, ακόμη περισσότερο, από τον θάνατο και τη φθορά που τον περιβάλλει. Υπνωτιστικό, το Απομεσήμερα της μοναξιάς είναι μια βουτιά στον κόσμο των ανδρών, όπου η ευθραυστότητα και η μοναξιά της αρρενωπότητας καλύπτονται πίσω από αίμα και περίτεχνα κεντήματα – μόνο για να αναδυθούν μέσα από κολακείες και βλέμματα που αιωρούνται στο κενό. Στο Απομεσήμερα της μοναξιάς για άλλη μια φορά, πέρα από την ικανότητα να αποτυπώνει μια τέτοια εμπειρία με αψεγάδιαστο στιλ, το τεράστιο ταλέντο του Σέρα είναι να αφήνει τον θεατή μόνο με τη δική του ηθική πυξίδα και τις προσωπικές του ιδέες. Ένα δείγμα σεβασμού προς το κοινό, που εδραιώνει τον κινηματογράφο του ως έναν από τους πιο αναγκαίους της εποχής μας». (Rebecca De Pas)
22:30
Ολύμπιον
Παρασκευή 7.3.
[ 4 ]
«Στο Averroès και στο Rosa Parks» του Νικολά Φιλιμπέρ (143’)
Διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνοθέτης, ο Νικολά Φιλιμπέρ γεννήθηκε στη Νανσύ (Γαλλία) το 1951, μεγάλωσε στην Γκρενόμπλ και από την ηλικία των 20 ετών ζει στο Παρίσι. Αφού σπούδασε φιλοσοφία, στράφηκε στον κινηματογράφο, κάνοντας τα πρώτα του βήματα ως βοηθός σκηνοθέτη σε ταινίες μυθοπλασίας, για ν’ ακολουθήσει σύντομα τη σκηνοθεσία μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ, τα οποία προβλήθηκαν όλα στις αίθουσες: Louvre City (1990), In the Land of the Deaf (1993), Animals (1995) και Every Little Thing (1997), που αποτέλεσε την πρώτη του εμπειρία κινηματογράφησης στον χώρο της ψυχιατρικής. Το 2002, η ταινία του Να Είσαι και να Έχεις, που καταγράφει την καθημερινή ζωή ενός μονοθέσιου σχολείου σ’ ένα μικρό ορεινό χωριό, προβλήθηκε στο επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Καννών και σημείωσε μεγάλη επιτυχία στη Γαλλία αλλά και σε σαράντα χώρες. Ακολούθησαν οι ταινίες Back to Normandy (2007), Nénette (2010), La Maison de la radio (2013) και Each and Every Moment (2018), η οποία μας βυθίζει στην καθημερινότητα μιας σχολής εκπαίδευσης νοσηλευτών. Γυρισμένες στην καρδιά του κεντρικού ψυχιατρικού συστήματος του Παρισιού, οι τρεις πιο πρόσφατες ταινίες του – Στο Ποταμόπλοιο (Χρυσή Άρκτος, Berlinale 2023), At Averroes & Rosa Parks (2024) και The Typewriter and Other Headaches (2024) – συγκροτούν μια τριλογία μέσα από την οποία ο Φιλιμπέρ επιδιώκει να δώσει ξανά φωνή στους ασθενείς και να αποτυπώσει χώρους που προσπαθούν να αντισταθούν στην εγκατάλειψη και την απανθρωποποίηση που μαστίζει την ψυχιατρική περίθαλψη. Ταινία με την ταινία, ο Νικολά Φιλιμπέρ οικοδομεί ένα έργο που κινείται μακριά από τα συνηθισμένα μονοπάτια, συνδυάζοντας ποίηση, χιούμορ και αφοσίωση, δίνοντας έμφαση στη φαντασία και τις ανθρώπινες συναντήσεις. Όσο περισσότερο εισχωρούμε στο έργο του, τόσο περισσότερο διακρίνουμε αυτό που ενώνει τον σκηνοθέτη με τους πρωταγωνιστές του: την αναζήτηση μιας κοινής ανθρώπινης ουσίας πέρα από τις διαφορές που τους χωρίζουν. Η οξύτητα της ακρόασής του τον καθιστά έναν από τους μεγάλους κινηματογραφιστές της ανθρώπινης κατάστασης.
12:00
Παύλος Ζάννας
Παρασκευή 7.3.
[ 5 ]
«Αλυσιδωτή Αντίδραση» του Αλεξάντρ Ο. Φιλίπ (101΄)
Πενήντα χρόνια μετά την κυκλοφορία της εμβληματικής ταινίας Ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι του Τόμπι Χούπερ –μιας ταινίας που σόκαρε το κοινό και άλλαξε για πάντα τον κινηματογράφο και την ποπ κουλτούρα– η Αλυσιδωτή αντίδραση καταγράφει τη βαθιά επίδρασή της μέσα από τα μάτια πέντε σημαντικών δημιουργών: του Πέιτον Όσβαλντ, του Τακέσι Μίικε, της Αλεξάντρα Χέλερ-Νίκολας, του Στίβεν Κινγκ και της Κάριν Κουσάμα. Με αφετηρία τις πρώτες τους αναμνήσεις, τις αισθήσεις που πυροδότησε η ταινία και τα ανεξίτηλα παιδικά τους βιώματα, το ντοκιμαντέρ, μέσα από συνεντεύξεις και σπάνιο αρχειακό υλικό, αναλύει πώς η ταινία διαμόρφωσε τη δημιουργικότητά τους και επηρέασε την ψυχολογία τους. Εστιάζοντας στις διαφορετικές εμπειρίες θέασής της –από προβολές σε 16mm και 35mm μέχρι VHS και ψηφιακό φορμά– η Αλυσιδωτή αντίδραση αποκαλύπτει πώς μια άναρχη, ανεξάρτητη παραγωγή με περιορισμένο προϋπολογισμό κατόρθωσε να διεισδύσει στους συλλογικούς μας εφιάλτες και να σημαδέψει ανεξίτηλα την εποχή της.
20:00
Τώνια Μαρκετάκη
Δευτέρα 10.3.
&
15:15
Παύλος Ζάννας
Τρίτη 11.3.
[ 6 ]
«Κυνηγώντας το φως» του Μόρις Ο’Μπράιαν (89’)
Η ιστορία του χαρισματικού χίπι Πίτερ Κόρνις, ιδρυτή του Dzogchen Beara – ενός από τα κορυφαία κέντρα Θιβετιανού Βουδισμού στον κόσμο, χτισμένο στους απόκρημνους βράχους του Δυτικού Κορκ. Για πέντε δεκαετίες, αυτή η απομακρυσμένη φάρμα στην άκρη του γκρεμού, έχει αλλάξει τις ζωές χιλιάδων ανθρώπων, προσφέροντας παρηγοριά μέσα από τις βουδιστικές διδασκαλίες. Όμως, καθώς η αφοσιωμένη κοινότητα του Dzogchen Beara επιχειρεί να χτίσει τον πρώτο Θιβετιανό Βουδιστικό ναό της Ιρλανδίας, μια επιστολή ανατρέπει τα πάντα. Σοβαρές κατηγορίες για ανάρμοστη συμπεριφορά εναντίον του αγαπημένου τους δασκάλου, Σογιάλ Ρινποτσέ, έρχονται στο φως, προκαλώντας έντονες αμφισβητήσεις που οδηγούν σε έρευνα. Αντιμέτωποι με αυτή τη θύελλα αποκαλύψεων, τα μέλη της κοινότητας παλεύουν να συμφιλιώσουν την πίστη τους με τα νέα δεδομένα, ενώ ο Πίτερ βλέπει το έργο μιας ζωής να καταρρέει. Ο Μόρις Ο’ Μπράιαν (Ο καλλιτέχνης και ο γύρος του θανάτου) αποτυπώνει με ευαισθησία αυτή τη σύνθετη ιστορία, φιλοτεχνώντας ένα στοχαστικό πορτρέτο ενός εύθραυστου ονείρου.
17:00
Σταύρος Τορνές
Τετάρτη 12.3.
Προβολές Online: 13/3/2025 – 16/3/2025
[ 7 ]
«Α όπως Απόσταση» των Κρίστοφερ Πτι & Έμα Μάθιους (88’)
«Για το σύμπαν γνωρίζουμε περισσότερα απ’ ό,τι για τον εγκέφαλο»: Αυτή η φράση συμπυκνώνει την κατάσταση του Λουί Πτι, ο οποίος πάσχει από μια σπάνια και τρομακτικά εξουθενωτική μορφή σύνθετης επιληψίας που διέλυσε χρόνια της νεαρής του ζωής και του στέρησε κάθε ανάμνηση από την παιδική του ηλικία. Οι γονείς του, οι κινηματογραφιστές Κρίστοφερ Πτι και Έμα Μάθιους, αφηγούνται την ιστορία του Λουί μέσα από ένα εξαιρετικό αρχείο οπτικοακουστικού υλικού, που περιλαμβάνει ακόμη και καταγραφές των επιληπτικών κρίσεών του. Με μια εκπληκτικά μονταρισμένη σύνθεση από κινηματογραφικά αποσπάσματα, έργα τέχνης (συμπεριλαμβανομένων των έντονων απεικονίσεων του Λουί για την «οραματική» του κατάσταση, ηχητικά τοπία και ταξίδια στο δρόμο, το Α όπως απόσταση εστιάζει ταυτόχρονα στον μικρόκοσμο του προσωπικού πόνου και στο μακροκοσμικό τοπίο της κοινωνικής παρακμής. Οι λεπτομέρειες είναι ζοφερές, αλλά η ταινία παραμένει ένα φάρος ελπίδας.
16:00
Φρίντα Λιάππα
Πέμπτη 13.3.
Προβολές Online: 6/3/2025 – 16/3/2025
[ 8 ]
«Το παιχνίδι των γνωριμιών» της Βάιολετ Ντου Φενγκ (90΄)
Στην Κίνα, όπου οι διαθέσιμοι άνδρες ξεπερνούν τις γυναίκες κατά 30 εκατομμύρια, το ραντεβού μοιάζει με σκληρό ανταγωνισμό. Στην ταινία παρακολουθούμε τρεις εργένηδες, τους Ζου, Λι και Γου, οι οποίοι αποφασίζουν να αλλάξουν τη μοίρα τους συμμετέχοντας σε μια επταήμερη κατασκήνωση γνωριμιών. Επικεφαλής τους ο Χάο, ένας από τους πιο περιζήτητους προπονητές σχέσεων της χώρας, ο οποίος τους υπόσχεται να τους μεταμορφώσει μέσω της «στρατηγικής εξαπάτησης» – μια σειρά τεχνικών που υποτίθεται ότι βοηθούν τους άνδρες να βρουν ένα κορίτσι και την αγάπη. Καθώς οι τρεις άνδρες διασκεδάζουν με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και ανακαλύπτουν νέες πτυχές του εαυτού τους, αρχίζουν να αμφισβητούν αν η αγάπη κατακτάται ή… κατασκευάζεται. Το παιχνίδι των γνωριμιών είναι μια ανάλαφρη πλην στοχαστική ματιά στο πώς εξελίσσεται το φλερτ στην ψηφιακή εποχή, όπου η αυθεντικότητα και η ψηφιακή εικόνα συγκρούονται. Αυτό διατυπώνει ένα κρίσιμο ερώτημα: Πώς συνδεόμαστε πραγματικά σε έναν κόσμο γεμάτο φίλτρα και προσδοκίες;
19:45
Ολύμπιον
Σάββατο 8.3.
&
13:30
Σταύρος Τορνές
Κυριακή 9.3.
[ 9 ]
«Έρνεστ Κόουλ: Απολεσθέντα» του Ραούλ Πεκ (106’)
«Πώς αποτυπώνεις την αλήθεια σε έναν κόσμο που την αρνείται;». Ο Έρνεστ Κόουλ, ένας Νοτιαφρικανός φωτογράφος, υπήρξε ο πρώτος που αποκάλυψε τις φρικαλεότητες του απαρτχάιντ στο παγκόσμιο κοινό. Με το βιβλίο του House of Bondage, το οποίο δημοσίευσε το 1967 σε ηλικία μόλις 27 ετών, βρέθηκε εξόριστος για το υπόλοιπο της ζωής του, περιπλανώμενος στην Ευρώπη και τη Νέα Υόρκη, χωρίς ποτέ να βρει προσωπική ισορροπία. Η ταινία του Ραούλ Πεκ ακολουθεί τον Κόουλ στην καλλιτεχνική του πορεία, τη γεμάτη συγκρούσεις και εμπόδια, ενώ παράλληλα εστιάζει στην καθημερινή του οργή για τη σιωπή του δυτικού κόσμου απέναντι στις αποτρόπαιες πρακτικές του απαρτχάιντ. Στην αφήγηση του Πεκ αποκαλύπτεται πως το 2017, σε μια σουηδική τράπεζα ανακαλύφθηκαν 60.000 αρνητικά του Κόουλ, γεγονός που αποκαθιστά την παραγνωρισμένη κληρονομιά του και υπογραμμίζει τη δύναμη της φωτογραφίας να λειτουργήσει ως καθοριστικό εργαλείο για την ανάδειξη της κοινωνικής ανισότητας.
17:30
Μακεδονικόν
Σάββατο 15.3.
&
20:00
Τώνια Μαρκετάκη
Κυριακή 16.3.
[ 10 ]
«Απ’ το Σκοτάδι στο Φως» των Μάικλ Λέρι & Έρικ Φρίντλερ (108’)
Το 1972, ο «Βασιλιάς της Κωμωδίας» Τζέρι Λιούις βρισκόταν στο απόγειο της καριέρας του. Με τη φιλοδοξία να δοκιμαστεί σε έναν δραματικό ρόλο, ξεκίνησε τη δημιουργία του The Day the Clown Cried, ενός κινηματογραφικού πρότζεκτ που είχε ιδιαίτερη σημασία για ίδιο. Ωστόσο, η ταινία εξελίχθηκε σε απόλυτη αποτυχία, με τον Λιούις να εγκαταλείπει το γύρισμα και να μην αναφέρεται ποτέ ξανά σε αυτή την εμπειρία. Το φιλμ παρέμεινε ανολοκλήρωτο, αποκτώντας μυθική υπόσταση στη βιομηχανία του Χόλιγουντ. Σήμερα, μετά από χρόνια εντατικής έρευνας, σημαντικό υλικό έχει έρθει στο φως, έχει αποκατασταθεί και παρουσιάζεται στο πλαίσιο της εποχής του. Το ντοκιμαντέρ Από το σκοτάδι στο φως αφηγείται την ιστορία αυτού του έργου, εξίσου τολμηρή και φιλόδοξη με το ίδιο το πρότζεκτ. Ο Λιούις, σε έναν από τους πιο προκλητικούς ρόλους της καριέρας του, υποδύεται έναν Γερμανό κλόουν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, σε μια εποχή που κανένας άλλος σκηνοθέτης δεν είχε τολμήσει να μεταφέρει το Ολοκαύτωμα στη μυθοπλασία. Με αποκλειστικές συνεντεύξεις από μέλη του καστ και του συνεργείου, όπως τον Πιερ Ετέξ, τον Ρούνε Έρικσον, τον στενό φίλο και συνεργάτη του Λιούις, Μάρτιν Σκορσέζε, αλλά και τον ίδιο τον Τζέρι Λιούις, το Από το σκοτάδι στο φως αποκαλύπτει επιτέλους την ιστορία μίας από τις πιο φιλόδοξες συμπαραγωγές ΗΠΑ-Ευρώπης εκείνης της εποχής. Επιπλέον, διερευνά τις ταραχές γύρω από την παραγωγή της ταινίας και την ασφυκτική πίεση που ασκήθηκε στον «απόλυτο κινηματογραφιστή» Τζέρι Λιούις.
22:30
Ολύμπιον
Σάββατο 15.3.
+ 1
«Χαρτούμ» (80’)
Πέντε ζωές, μία πόλη… η μοίρα ενός έθνους. Στο κέντρο του Χαρτούμ, πέντε άτομα από διαφορετικούς κόσμους – δύο παιδιά του δρόμου, μια πωλήτρια τσαγιού, ένας εθελοντής αντίστασης και ένας δημόσιος υπάλληλος – αγωνίζονται να επιβιώσουν και να διεκδικήσουν την ελευθερία τους σε μια χώρα που βυθίζεται σε κοινωνική και πολιτική αναταραχή. Γυρισμένο το 2022, όταν η στρατιωτική ηγεσία ανέτρεψε την πολιτική κυβέρνηση του Σουδάν, το ντοκιμαντέρ αποτυπώνει την ωμή πραγματικότητα του εμφυλίου πολέμου. Μέσα από καθημερινές στιγμές στους δρόμους της πόλης, διαδηλώσεις και προσωπικές αφηγήσεις, η ταινία καταγράφει τη σκληρή μάχη για επιβίωση και την αποφασιστικότητα των ανθρώπων να κρατήσουν ζωντανά τα όνειρά τους. Λίγους μήνες αργότερα, οι δημιουργοί και οι «πρωταγωνιστές» αυτής της ιστορίας βρέθηκαν πρόσφυγες στην Ανατολική Αφρική. Χρησιμοποιώντας καινοτόμες τεχνικές animation, green screen και «δανεικά» smartphones, συνέχισαν να αφηγούνται τις ζωές τους, στέλνοντας το μήνυμα ότι καμία φωνή δεν μπορεί να σιωπήσει.
20:00
Σταύρος Τορνές
Τετάρτη 12.3.
&
14:00
Ολύμπιον
Πέμπτη 13.3.
Προβολές Online: 6/3/2025 – 16/3/2025
+ 2
«Κάν’ το να φαίνεται αληθινό» του Ντανιάλ Σαχ (68’)
«Κάν’ το να μοιάζει αληθινό», παρακαλούν οι πελάτες τον φωτογράφο σε ένα στούντιο στο Πακιστάν. Θέλουν μια φωτογραφία όπου ποζάρουν με κορίτσια, ίσως κρατώντας ένα όπλο ή καθισμένοι πάνω σε μια μοτοσικλέτα—ακόμη κι αν δεν έχουν τίποτα από αυτά. Οι φωτογραφίες τους επικολλώνται σε στοκ εικόνων, δημιουργώντας έναν κόσμο φαντασίας. Αν και στην επιφάνεια αυτές οι εικόνες φαίνεται να πουλάνε ένα ψέμα, στην πραγματικότητα αποκαλύπτουν τα όνειρα, τις φιλοδοξίες και τις κρυφές λαχτάρες των πελατών τους. Κάθε φωτογραφία γίνεται ένα ισχυρό αποτύπωμα των προσδοκιών τους, αντικατοπτρίζοντας την πολύπλοκη σχέση ανάμεσα στην ταυτότητα και την επιθυμία. Ο φωτορεπόρτερ και σκηνοθέτης Ντανιάλ Σαχ χρησιμοποιεί την ψευδαίσθηση για να φέρει στο φως την αλήθεια. Ενώ ο φωτογράφος διορθώνει «ατέλειες» στις φωτογραφίες, οι δυο τους συζητούν γιατί το λευκό δέρμα θεωρείται ανώτερο από το μαύρο. Ανάμεσα στις ρετουσαρισμένες εικόνες, ο φωτογράφος αποκαλύπτει την επιθυμία του να εγκαταλείψει τη χώρα και αφηγείται στον Σαχ τη γενοκτονία των Χαζάρα. Ο ένας ζει δημιουργώντας κατασκευασμένες εικόνες, ενώ ο άλλος πουλά ρεαλιστικές φωτογραφίες ειδήσεων σε εφημερίδες όπως οι New York Times. Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους, τα όρια ανάμεσά τους αρχίζουν να θολώνουν. Στρέφουν τις κάμερές τους ο ένας στον άλλον και γίνονται ταυτόχρονα δημιουργοί και αντικείμενα του έργου τους. Ένα δεξιοτεχνικό έργο mise-en-abime που μας προσκαλεί να επανεξετάσουμε τη φύση της πραγματικότητας.
17:00
Τώνια Μαρκετάκη
Παρασκευή 7.3.
&
17:00
Μακεδονικόν
Σάββατο 8.3.
Προβολές Online: 8/3/2025 – 16/3/2025
+ 3
“Mistress Dispeller” της Ελίζαμπεθ Λο (92’)
Τι συμβαίνει όταν ένας γάμος δοκιμάζεται από την παρουσία ενός τρίτου προσώπου; Μόλις στη δεύτερη ταινία της, η Ελίζαμπεθ Λο διερευνά μια απροσδόκητη προοπτική: την προσθήκη ενός τέταρτου ατόμου στην ερωτική εξίσωση. Στην αχανή επικράτεια της Κίνας έχει αναπτυχθεί μια νέα βιομηχανία, αφιερωμένη στη διάσωση των γάμων που απειλούνται από την απιστία. Η Γουάνγκ είναι μια επαγγελματίας σε αυτόν τον τομέα – μια εντεταλμένη «εξολοθρεύτρια ερωμένων», η οποία αναλαμβάνει να διατηρήσει τους δεσμούς ενός γάμου και να τερματίσει εξωσυζυγικές σχέσεις με κάθε δυνατό τρόπο. Αποκτώντας άμεση πρόσβαση σε δράματα που συνήθως μένουν πίσω από κλειστές πόρτες, το ντοκιμαντέρ καταγράφει μια πραγματική περίπτωση απιστίας, καθώς η Γουάνγκ προσπαθεί να σώσει έναν γάμο από τη διάλυση. Η ιστορία μάς μεταφέρει από τη μια πλευρά στην άλλη –κάνοντας μας να νιώσουμε συμπάθεια τόσο για τον σύζυγο, όσο και για τη σύζυγο και την ερωμένη– ενώ διερευνά πώς τα συναισθήματα, η λογική και οι πολιτισμικές αντιλήψεις συγκρούονται και διαμορφώνουν τις ερωτικές σχέσεις στη σύγχρονη Κίνα.
20:00
Τώνια Μαρκετάκη
Παρασκευή 14.3.
&
17:00
Σταύρος Τορνές
Σάββατο 15.3.
+ 4
«Ρίφενσταλ» του Άντρες Βάιελ (115’)
Η Λένι Ρίφενσταλ θεωρείται μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες του 20ού αιώνα, τόσο ως καλλιτέχνις όσο και ως προπαγανδίστρια του ναζισμού. Οι ταινίες της, Ο θρίαμβος της θέλησης και Olympia, αποτελούν αριστουργηματικά παραδείγματα λατρείας του σώματος, με σκηνοθετική τελειότητα που εξυμνεί την υπεροχή και τη νίκη. Παράλληλα, όμως, οι ίδιες εικόνες φανερώνουν περιφρόνηση για το ατελές και το αδύναμο. Σήμερα, η αισθητική της Ρίφενσταλ είναι πιο παρούσα από ποτέ – αλλά τι ισχύει για τα μηνύματα που αυτή υπονοεί; Η ταινία εξετάζει αυτό το ερώτημα μέσα από σπάνια ντοκουμέντα από το προσωπικό της αρχείου, όπως ιδιωτικά φιλμ, φωτογραφίες, ηχογραφήσεις και επιστολές. Αποκαλύπτει, αποσπασματικά, τη βιογραφία της και την τοποθετεί σε ένα διευρυμένο ιστορικό πλαίσιο. Πώς κατάφερε να γίνει η κορυφαία σκηνοθέτρια του Τρίτου Ράιχ, ενώ παράλληλα αρνιόταν κάθε στενή σχέση με τον Χίτλερ και τον Γκέμπελς; Στα πολλά χρόνια που ακολούθησαν την πτώση του ναζισμού, παρέμεινε αμετανόητη, ελέγχοντας και διαμορφώνοντας με δεξιοτεχνία την παρακαταθήκη της. Σε προσωπικά της έγγραφα, θρηνεί τα «δολοφονημένα ιδανικά» της. Η Ρίφενσταλ ενσαρκώνει μια ολόκληρη γενιά μεταπολεμικών Γερμανών, που, όπως αποκαλύπτεται από επιστολές και ηχογραφημένες συνομιλίες του αρχείου της, ονειρεύονταν ένα «καθοδηγητικό χέρι» για να επιβάλει τάξη στο χάος του μεταπολεμικού κράτους. Μάλιστα, κάποιοι οραματίζονταν την αναγέννηση του έργου της – ίσως σε μία ή δύο γενιές. Και αν είχαν δίκιο;
20:30
Μακεδονικόν
Δευτέρα 10.3.
+ 5
«Το Μυστικό του Εαυτού μου» της Γκρέις Χιούζ-Χάλιτ (96’)
Το 1995, στο Μπατόν Ρουζ της Λουιζιάνα, η Κρίστι παρακολουθεί ένα μάθημα φεμινιστικών σπουδών, όταν ανοίγει το βιβλίο της και πέφτει πάνω σε κάτι που ανατρέπει τα πάντα. Από παιδί ένιωθε διαφορετική – και τώρα καταλαβαίνει γιατί. Αποφασισμένη να μάθει την αλήθεια, απαιτεί πρόσβαση στα ιατρικά της αρχεία και έρχεται αντιμέτωπη με μια αποκάλυψη που τη συνταράσσει: όσοι εμπιστευόταν περισσότερο της έχουν πει ψέματα σε όλη της τη ζωή. Όμως, η ιστορία δεν σταματά εκεί. Στην αναζήτησή της, ξεσκεπάζει ένα ανατριχιαστικό μυστικό που ξεπερνά κατά πολύ την προσωπική της εμπειρία: ένα ψυχολογικό πείραμα πάνω σε δίδυμα αδέλφια, που κάποτε χαρακτηρίστηκε επιστημονική επιτυχία, αλλά πλέον αποκαλύπτεται ως ένα συγκλονιστικό ψέμα, με επιπτώσεις σε χιλιάδες ζωές σε όλο τον κόσμο.
17:00
Σταύρος Τορνές
Παρασκευή 14.3.
&
14:00
Σταύρος Τορνές
Σάββατο 15.3.
+ 6
«Βιομηχανία Πτυχίων» της Ελοϊζ Κινγκ (101’)
Η Πατρίσια Κινγκόρι είναι η νεότερη γυναίκα και η πρώτη μαύρη καθηγήτρια στην ιστορία του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που με-τρά 925 χρόνια. Γοητευμένη από τη σκοτεινή, δισεκατομμυρίων δολαρίων βιομηχανία των «πλαστών εργασιών», η Πατρίσια εισχωρεί στον κόσμο της Βιομηχανίας Πτυχίων, μιας αφανούς αλλά πανίσχυρης παγκόσμιας οικονομίας, όπου 40.000 υψηλά καταρτισμένοι αλλά υποαπασχολούμενοι Κενυάτες επιβιώνουν γράφοντας ακαδημαϊκές εργασίες για φοιτητές σε εύπορες χώρες. Ανάμεσά τους, η Μέρσι, μια ανύπαντρη μητέρα που προσπαθεί να μεγαλώσει την κόρη της, γράφοντας αδιάκοπα χιλιάδες λέξεις κάθε βράδυ για να βοηθήσει φοιτητές από εύπορες χώρες να αποφοιτήσουν και να εξασφαλίσουν υψηλόμισθες θέσεις εργασίας. Στις ΗΠΑ, μια απελπισμένη φοιτήτρια καταφεύγει στην πώληση γυμνών φωτογραφιών της για να πληρώσει τις εργασίες που θα της εξασφαλίσουν καλό βαθμό στις ενδιάμεσες εξετάσεις εξαμήνου. Η ένταση κορυφώνεται ανάμεσα στη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση, τις παράλληλες απειλές καταστολής από τις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Αυστραλίας, καθώς και την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Η Πατρίσια αναρωτιέται: Αν οι ελίτ του κόσμου μπορούν να αγοράσουν πτυχία που δεν κατέκτησαν, ενώ οι μορφωμένοι Κενυάτες αδυνατούν να βρουν εργασία εκτός αυτής της βιομηχανίας, τότε ποια είναι η πραγματική αξία της εκπαίδευσης; Η ταινία αποκαλύπτει τον εσωτερικό μηχανισμό ενός παγκόσμιου διαδικτυακού κυκλώματος. Για την προστασία των συμμετεχόντων από διεθνείς κυβερνητικές καταστολές στη βιομηχανία συγγραφής ακαδημαϊκών εργασιών, οι σκηνοθέτες χρησιμοποιούν ψηφιακές ταυτότητες που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη, εξασφαλίζοντας την ανωνυμία τους. Γυρισμένη σε τρεις ηπείρους, η ταινία Βιομηχανία Πτυχίων αποκαλύπτει πώς η υπόγεια οικονομία των ακαδημαϊκών εργασιών ενισχύει την επιτυχία στον Παγκόσμιο Βορρά, στερώντας ταυτόχρονα από τους Αφρικανούς την πρόσβαση σε πραγματικές ευκαιρίες – και φωτίζει τις βαθιές επιπτώσεις που αυτή η ανισότητα θα έχει στο μέλλον για όλους μας.
14:00
Ολύμπιον
Κυριακή 9.3.
+ 7
«Εδώ Μιλάνε για Λατρεία» του Βύρωνα Κριτζά (89’)
Ποιητικοί, δραματικοί, αστείοι, παιδιά του MTV με φόντο την Κέρκυρα, οι Κόρε. Ύδρο. απασχόλησαν όσο λίγες μπάντες την ελληνική indie ποπ/ροκ σκηνή, εισπράττοντας λατρεία αλλά και χλευασμό. Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί την πορεία τους εστιάζοντας στα δύο βασικά μέλη, αλλά και στη σημασία τού να είναι κανείς ιδιαίτερος χωρίς να ντρέπεται γι’ αυτό.
21:00
Τζον Κασσαβέτης
Παρασκευή 14.3.
&
12:30
Τζον Κασσαβέτης
Σάββατο 15.3.
Προβολές Online: 15/3/2025 – 16/3/2025
+ 8
«Θηραϊκός Όρθρος» των Κώστας Σφήκα και Σταύρου Τορνέ (22’)
Μια «οπτική κοινωνική έρευνα» πάνω στη Σαντορίνη, την εποχή που η πρωτόγονη αγροτική οικονομία δίνει σταδιακά τη θέση της στην ανερχόμενη τότε βιομηχανία του τουρισμού. Οι εξαθλιωμένοι και υποσιτισμένοι κάτοικοί της αντιπαραβάλλονται στην υποβλητική ομορφιά του νησιού με ηχητικό φόντο τους ψαλμούς του όρθρου. Γυρισμένο στο νησί το καλοκαίρι του ᾽67, κατά την έναρξη της δικτατορίας, το μικρού μήκους φιλμ μέσα από τη δύναμη της αντίστιξης των εικόνων και της μουσικής ξεφεύγει από τα όρια ενός απλού λαογραφικού ντοκιμαντέρ και παρουσιάζεται ως ένα στοιχειωτικό πορτρέτο μιας κοινωνίας δύο ταχυτήτων, σαν δυσοίωνο όραμα ενός μέλλοντος που ήδη εξαπλωνόταν. «Έπρεπε να δέσουν σε μια ενότητα τραγικά, σατιρικά, επικά, λυρικά στοιχεία, να απαλλαγούν από οποιονδήποτε νατουραλιστικό χειρισμό στην ηχητική πλαισίωση, ν’ αποκτήσουν μουσική έκφραση που να πηγάζει από την παράδοση αλλά που να είναι συγχρόνως σημερινή αντιμεταφυσική κραυγή του πάσχοντος», λένε οι δύο σκηνοθέτες, για αυτή τη μέχρι σήμερα σπάνια και ευτυχή κινηματογραφική συνάντηση. Το ηχητικό τοπίο της ταινίας μετατρέπεται έτσι σε ένα πλαίσιο αντιπαραβολής και έκθεσης. Σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη χρήση του μοντάζ και της φωτογραφίας, η ταινία οδηγεί τον θεατή σε μια βαθιά, συγκλονιστική διαδρομή παρατήρησης. Ρημαγμένοι πληθυσμοί, μια ολόκληρη τάξη στην υπηρεσία της ραγδαίας τουριστικής ανάπτυξης, σε ένα αιχμηρά πολιτικό έργο-προπομπό του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, που θα ερχόταν με τη Μεταπολίτευση.
18:00
Παύλος Ζάννας
Παρασκευή 7.3.
+ 9
«Τρένα» του Μασιέτζ Τζ. Ντράιγκας (80’)
Η ταινία που κέρδισε το μεγάλο βραβείο του IDFA είναι ένα ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκε αποκλειστικά από αρχειακό υλικό, συνθέτοντας ένα συλλογικό πορτρέτο των ανθρώπων της Ευρώπης του 20ού αιώνα, καταγράφοντας τις ελπίδες, τις επιθυμίες, τα δράματα και τις τραγωδίες τους. Ένα βαγόνι τρένου είναι ένας χώρος όπου οι άνθρωποι βγαίνουν προσωρινά από την καθημερινότητά τους. Κάποιες φορές, το ταξίδι συνοδεύεται από την ελπίδα ότι κάτι θα αλλάξει στη ζωή τους όταν φτάσουν στον προορισμό τους. Άλλες φορές, αντίθετα, το ταξίδι φέρει μια απόλυτη απουσία ελπίδας. Η Ιστορία του 20ού αιώνα εκτυλίσσεται ξανά και ξανά μέσα στα βαγόνια των τρένων, σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Κάθε λίγα χρόνια, στοιχειωδώς γνώριμες εικόνες επανεμφανίζονται σε σταθμούς όλου του κόσμου: αμαξοστοιχίες γεμάτες άνδρες που αναχωρούν για τον πόλεμο, για να επιστρέψουν είτε τραυματισμένοι είτε ως νεκροί. Στη συνέχεια, έρχεται η μαζική έξοδος αμάχων, εκκενώσεις πόλεων, αιχμάλωτοι πολέμου που επιστρέφουν από στρατόπεδα και στρατιώτες των νικητών που οδηγούν τους ηττημένους – μέχρι τη στιγμή που οι συρμοί γεμίζουν ξανά με απλούς ταξιδιώτες. Η ταινία ανοίγει με ένα απόσπασμα του Φραντς Κάφκα: «Υπάρχει πολλή ελπίδα. Άπειρη ελπίδα. Αλλά όχι για εμάς». Αυτά τα λόγια αιωρούνται σαν σκοτεινό σύννεφο πάνω από αυτό το ντοκιμαντέρ που, μέσα από αρχειακές εικόνες, σκιαγραφεί έναν αέναο κύκλο προσδοκίας και ματαίωσης, ευτυχίας και καταστροφής. Εντυπωσιακά πλάνα από ατμομηχανές και τη συναρμολόγηση βαγονιών μοιάζουν με έναν ύμνο στην ανθρώπινη εφευρετικότητα και την εργασία. Επιβάτες με γιορτινή διάθεση ξεκινούν ένα ταξίδι με το τρένο. Όμως, γρήγορα, οι χαρούμενες εικόνες δίνουν τη θέση τους στη στρατιωτική μεταφορά: στρατιώτες που στέλνονται στο μέτωπο, ακολουθούμενοι από κύματα εκκενώσεων αμάχων, σκελετωμένους αιχμαλώτους πολέμου και ακρωτηριασμένους στρατιώτες. Οι εποχές αλλάζουν, αλλά το μοτίβο επαναλαμβάνεται. Το αρχειακό υλικό αυτού του βωβού ντοκιμαντέρ αποτυπώνει έναν αναπόφευκτο κύκλο δημιουργίας και καταστροφής, ομορφιάς και πικρίας. Στο φινάλε, ένας λαβύρινθος από σιδηροδρομικές γραμμές και διακλαδώσεις οδηγεί σε ένα αναπόφευκτο ερώτημα: Ποια διαδρομή θα επιλέξει τελικά η ανθρωπότητα;
15:00
Τζον Κασσαβέτης
Παρασκευή 7.3.
+ 10
«Κάτω από τις σημαίες, ο ήλιος» του Χουάνχο Περέιρα (91’)
Το 1989, η πτώση της 35ετούς δικτατορίας του Αλφρέδο Στρέσνερ στην Παραγουάη σήμανε το τέλος ενός από τα μακροβιότερα αυταρχικά καθεστώτα στον κόσμο, αλλά και την εγκατάλειψη των οπτικοακουστικών αρχείων που είχαν συμβάλει στην εδραίωση της εξουσίας του. Το υλικό αυτό, σχεδιασμένο για να διαμορφώσει μια εθνική ταυτότητα και να εξυμνήσει το καθεστώς, αφέθηκε να ξεχαστεί. Δεκαετίες αργότερα, ένας θησαυρός από αδημοσίευτα και ξεχασμένα πλάνα –από επίκαιρα, εκπομπές της δημόσιας τηλεόρασης, προπαγανδιστικές ταινίες και αποχαρακτηρισμένα έγγραφα– έρχεται στο φως, αποκαλύπτοντας τους κρυφούς μηχανισμούς εξουσίας πίσω από τη διακυβέρνηση του Στρέσνερ. Μια οπτική εμπειρία μέσα από την ιστορία των μέσων ενημέρωσης, η οποία καλύπτει όλα τα φορμά που διέσωσαν κομμάτια μνήμης κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Τα παραγουανικά αρχεία αντανακλούν την οικειοποίηση του παρελθόντος για σκοπούς κατήχησης, την κατασκευή ενός εθνικού φαντασιακού και την προσωπολατρεία του Στρέσνερ. Τα ξένα αρχεία αφηγούνται ιστορίες από τον Ψυχρό Πόλεμο, τις διεθνείς συμμαχίες και το παιχνίδι εξουσίας που επέτρεψε στη δικτατορία να ευδοκιμήσει, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτουν την προπαγάνδα και την καταστολή. Μια αρχαιολογία του παρόντος, σε μια χώρα όπου οι απόγονοι των ηγετών του καθεστώτος εξακολουθούν να κυβερνούν.
17:00
Ολύμπιον
Δευτέρα 10.3.
&
19:15
Φρίντα Λιάππα
Τρίτη 11.3.
