Μια απροσδόκητη ανακάλυψη στο θησαυροφυλάκιο της Βιβλιοθήκης του Μουσείου Morgan στη Νέα Υόρκη έφερε στο φως ένα άγνωστο βαλς του Φρεντερίκ Σοπέν, το πρώτο νέο έργο του που έρχεται στο φως από τη δεκαετία του 1930.
Κατά την καταλογογράφηση νέων συλλογών στο Morgan, ο επιμελητής Ρόμπινσον ΜακΚλέλαν ανακάλυψε ένα χειρόγραφο με το όνομα του Πολωνού συνθέτη, στο οποίο αναγραφόταν ένα βαλς που χρονολογείται μεταξύ 1830 και 1835. Θεώρησε εξαιρετικά περίεργο το γεγονός ότι δεν μπορούσε να σκεφτεί κανένα βαλς του Σοπέν που να ταιριάζει με τα μέτρα της σελίδας που μόλις είχε βρει. Ο έφορος, κάλεσε κορυφαίους καλλιτέχνες του Σοπέν, ανάμεσά τους και τον εμπειρογνώμονα καθηγητή Τζέφρι Κάλμπεργκ από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, για να πιστοποιήσουν την αυθεντικότητα της παρτιτούρας.
Το χαρτί και το μελάνι του χειρόγραφου εξετάστηκαν υπό υπέρυθρη και υπεριώδη ακτινοβολία, ενώ ο γραφικός χαρακτήρας και το μουσικό ύφος αναλύθηκαν με τη συνδρομή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. Διαπιστώθηκε ότι το έργο γράφτηκε σε μηχανοποιημένο υφαντό χαρτί με μελάνι, το οποίο χρονολογείται από τον 19ο αιώνα.
Παρά κάποιες ιδιαιτερότητες, ο γραφικός χαρακτήρας συμφωνούσε με γνωστά δείγματα γραφής του Σοπέν, όπως το χαρακτηριστικό σύμβολο του κλειδιού του σολ, η γραφή της λέξης “Valse” (ή «Waltz» στα αγγλικά), καθώς και η χαρακτηριστικά μικροσκοπική γραφή του. Αν και το έργο θεωρείται πλήρες, είναι μικρότερο από τα γνωστά βαλς του Σοπέν, με μόνο 48 μέτρα και διάρκεια περίπου 80 δευτερολέπτων.
Το Μουσείο Morgan πιστεύει ότι το γεγονός ότι το χειρόγραφο είναι τόσο μικρό μπορεί να σημαίνει ότι προοριζόταν για δώρο που ο παραλήπτης θα κρατούσε σε ένα άλμπουμ με αυτόγραφα. Ο Σοπέν ήταν γνωστό ότι υπέγραφε τα χειρόγραφα που ήταν δώρα, αλλά το συγκεκριμένο είναι ανυπόγραφο, γεγονός που σύμφωνα με το μουσείο υποδηλώνει ότι τελικά αποφάσισε να μην το χαρίσει.
Η εκπρόσωπος του μουσείου Κάθριν Ράινερ δήλωσε σε σχετική ανακοίνωση του Μουσείου ότι το έργο «προσφέρει μια ματιά στη δημιουργική διαδικασία του Σοπέν», ιδίως λόγω της μικρής διάρκειάς του και «ορισμένων ενδιαφέρουσων δυναμικών σημάνσεων. Μπορούμε να δούμε τον Σοπέν να δοκιμάζει πράγματα που θα γίνονταν σήμα κατατεθέν του ύφους του», πρόσθεσε η ίδια, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι το χειρόγραφο θα γράφτηκε όταν ο Σοπέν ήταν στις αρχές της δεκαετίας των 20.
Ο Σοπέν έγραφε σε «μικρές φόρμες», αλλά αυτό το έργο, που διαρκεί περίπου ένα λεπτό, είναι μικρότερο από οποιοδήποτε άλλο βαλς του. Είναι παρ’ όλα αυτά ένα ολοκληρωμένο κομμάτι. Η αρχή του κομματιού είναι η πλέον ενδιαφέρουσα: ξεκινάει αρκετά κυκλοθυμικά, με παραφωνικά μέτρα να κορυφώνονται σε ένα δυνατό ξέσπασμα, πριν αρχίσει μια μελαγχολική μελωδία. Κανένα από τα γνωστά του βαλς δεν αρχίζει με αυτόν τον τρόπο, γεγονός που καθιστά αυτό το βαλς ακόμη πιο ξεχωριστό.
Η ανακάλυψη ενός άγνωστου έργου του Σοπέν έχει να συμβεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1930, σύμφωνα με το μουσείο.
«Η εκτεταμένη μουσική συλλογή μας ορίζεται από χειρόγραφα δείγματα της δημιουργικής διαδικασίας και είναι συναρπαστικό να έχουμε ανακαλύψει ένα νέο και άγνωστο έργο ενός τόσο διάσημου συνθέτη», δήλωσε ο Κόλιν Μπέιλι, διευθυντής του μουσείου, στην ίδια ανακοίνωση.
Το Μουσείο Morgan διαθέτει μία από τις κορυφαίες συλλογές μουσικών χειρογράφων και σπάνιων έντυπων μουσικών έργων στον κόσμο. Εκτός από πολυάριθμες επιστολές μουσικών, πρώτες εκδόσεις παρτιτούρων και λιμπρέτων, η συλλογή περιλαμβάνει μία από τις μεγαλύτερες συλλογές χειρογράφων του Μάλερ και σημαντικά έργα των Μότσαρτ, Σούμπερτ, Σοπέν, Μπραμς, Ντεμπισί, Στράους, Στραβίνσκι, Ραβέλ, και Σένμπεργκ. Τα σαράντα χιλιάδες αντικείμενα της συλλογής καλύπτουν έξι αιώνες και προέρχονται από πολλές χώρες.
Το Morgan διαθέτει επίσης υλικό σχετικά με τη ζωή και το έργο του δραματουργού Ουίλιαμ Γκίλμπερτ και του συνθέτη Άρθουρ Σάλιβαν, αποτελώντας το πιο εκτεταμένο αρχείο αυτού του είδους.
Φρεντερίκ Σοπέν – Ένας ρομαντικός συνθέτης με τεχνική δεξιοτεχνία
Ο Φρεντερίκ Σοπέν (1810-1849), ένας από τους πιο εμβληματικούς ρομαντικούς συνθέτες, γεννήθηκε στην Πολωνία από Γάλλο πατέρα και Πολωνή μητέρα. Αναγνωρίστηκε ως παιδί-θαύμα στο πιάνο και έκανε το πρώτο του δημόσιο κονσέρτο σε ηλικία επτά ετών. Σπούδασε μουσική στη Βαρσοβία, όπου ανέπτυξε το ξεχωριστό του στυλ που συνδύαζε τεχνική δεξιοτεχνία με έντονη συναισθηματικότητα.
Το 1830, μετά την πολωνική εξέγερση κατά της ρωσικής κυριαρχίας, ο Σοπέν έφυγε από την Πολωνία για το Παρίσι, όπου πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του. Εκεί πρωταγωνίστησε στους μουσικούς κύκλους, και οι συνθέσεις του, όπως οι πολωνέζες, οι μαζούρκες, και τα νυχτερινά, κατέκτησαν το κοινό. Παράλληλα, ανέπτυξε μια ταραχώδη σχέση με τη συγγραφέα Γεωργία Σάνδη, που επηρέασε την τέχνη και τη ζωή του.
Η εύθραυστη υγεία του, επιδεινωμένη από φυματίωση, επηρέασε τα τελευταία του χρόνια, και το 1849 απεβίωσε στο Παρίσι, σε ηλικία 39 ετών. Ο Σοπέν άφησε πίσω του έργα που θεωρούνται αριστουργήματα, συνδυάζοντας τη λυρικότητα με την τεχνική ακρίβεια, και εξακολουθεί να εμπνέει μουσικούς και λάτρεις της μουσικής παγκοσμίως.
