«Μια βόλτα στο Πεδίον του Άρεως με αλλιώτικα Plásmata αυτή τη φορά. Ήσυχα, διακριτικά, γοητευτικά, παρηγορητικά. Φυσικά, αναλογικά, ψηφιακά. Πλάσματα που παίζουν με το ερώτημα τι είναι πραγματικό και τι φανταστικό, τι θα μπορούσε να συμβαίνει στα αλήθεια και τι σε όνειρο. Μια μικρή πλατεία για να ακούσουμε μουσική ξαπλωμένοι στο έδαφος. Σινεμά, φαγητό, μικρά πράγματα που μας κάνουν να νιώθουμε ωραία. Ψάχνουμε τρόπους για να ευχαριστηθούμε την ελευθερία του δημόσιου χώρου και τη συναναστροφή μας με αγνώστους που μας έφερε κοντά η τυχαιότητα της βόλτας ή ο στόχος ανακάλυψης των Πλασμάτων», σημειώνει η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια Ιδρύματος Ωνάση κι επιμελήτρια στα Plásmata 3 που μας ρωτάνε We’ve met before, haven’t we?
Στα φετινά Plásmata της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, συμμετέχει η ΔΕΗ ως μεγάλος χορηγός, ενισχύοντας σταθερά δράσεις που προάγουν τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση και τροφοδοτούν τον πολιτιστικό διάλογο. Από τις 27 Μαΐου έως τις 15 Ιουνίου, το αστικό τοπίο του Πεδίου του Άρεως μετατρέπεται σε ένα μοναδικό καλλιτεχνικό ταξίδι στην καρδιά της Αθήνας. Τα Plásmata 3, όπως αναφέρει η Αφροδίτη Παναγιωτάκου είναι «οικεία και τρυφερά, φέτος. Άλλωστε, έχουμε ξανασυναντηθεί. We’ve met before, haven’t we? Μια μικρή γιορτή-εγκώμιο στην τέχνη, το δικαίωμα στην τεμπελιά και την απραξία, την ανακουφιστική δύναμη της συνύπαρξης».
Η φετινή διοργάνωση των Plásmata εστιάζει στο δικαίωμα στην αδράνεια και την ονειρική περιπλάνηση, φωτίζοντας την ανακουφιστική δύναμη της συνύπαρξης. Μέσα από εμβληματικά έργα και πρωτότυπες αναθέσεις, η έκθεση επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του θεατή με την τέχνη, τη φύση και την πόλη. Καλλιτέχνες όπως ο Robert Wilson, ο William Kentridge, η Joana Hadjithomas & ο Khalil Joreige, η Τζάνις Ράφα, ο Ανδρέας Αγγελιδάκης, οι The Callas και πολλοί ακόμη, μετατρέπουν το Πεδίον του Άρεως σε ένα ανοιχτό μουσείο εν κινήσει, που δεν ζητά να το ερμηνεύσεις, αλλά να το βιώσεις.
Σε έναν κόσμο όπου το πραγματικό μπλέκεται με το τεχνητό και το φανταστικό, τα Plásmata 3 δημιουργούν έναν χώρο εξερεύνησης, πειραματισμού και βαθιάς σύνδεσης με το περιβάλλον. Περισσότεροι από 25 καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό παρουσιάζουν έργα που προσεγγίζουν την έννοια της ταυτότητας, της κοινότητας, της μνήμης και της ψηφιακής τεχνολογίας, καλώντας το κοινό να κινηθεί, να νιώσει, να αλληλεπιδράσει και να αναστοχαστεί.
Οι «πουφοκολόνες» του Ανδρέα Αγγελιδάκη προσκαλούν το κοινό να τις αγγίξει και να τις βιώσει ως μία εγκατάσταση στην οποία γινόμαστε μέρος της, σε μία Αναρχαιολογική Αναπαράσταση, όπως ονομάζεται κι επεκτείνεται στο Πεδίον του Άρεως μέχρι που φτάνουμε σε ένα ξέφωτο με πουφ, όπου οι επισκέπτες μπορούν να ζήσουν μια στιγμή χαλαρωτικής απόδρασης.
Στο ίδιο χαλαρωτικό κλίμα μας περιμένουν και οι σεζλόνγκ μπροστά από το έργο “Punkthenon” των The Callas, εστιάζοντας σε αυτό που ζούμε τώρα, πάνω στο γρασίδι, κι αγναντεύοντας τα οικεία μαρμάρινα πεζοδρόμια που ανασηκώνονται, παραμορφώνονται και σχηματίζουν έναν ναό που ορθώνεται μπροστά μας.
Ο Dionysios με τη δική του εγκατάσταση μας καλεί να ανέβουμε στο χρυσό Datsun για stargazing. To κλασικό αγροτικό όχημα έχει καλυφθεί όλο με χρυσά φύλλα και με ήχους που βγαίνουν από μέσα του μας καλεί σε έναν «Διαλογισμό για τον Χρόνο», όπως είναι και ο τίτλος του, δημιουργώντας έναν νέο χώρο για σκέψη και αναστοχασμό.
Σε ενδοσκόπηση μας προσκαλεί και το εντυπωσιακό πολυαισθητηριακό “The Sanctuary of Dreams” του Pierre-Christophe Gam. Ένας εντυπωσιακός κατακίτρινος «ναός», στον οποίο μπαίνουμε σαν να περνάμε μέσα από μία πύλη, όπου η φαντασία και η πραγματικότητα συγκλίνουν, διαμορφώνοντας νέες μυθολογίες και ριζοσπαστικά οράματα για το μέλλον. Οι επισκέπτες καλούνται να στοχαστούν πάνω σε πέντε θεμελιώδη ερωτήματα: πώς θα τρώμε, θα παίζουμε, θα ονειρευόμαστε, θα προσευχόμαστε και θα αγαπάμε σε ένα ιδανικό μέλλον. Κινηματογραφική αφήγηση, πειραματικό animation, ηχοτοπία και κολάζ μεικτών μέσων συνθέτουν το Τελετουργικό του Οραματισμού του Μέλλοντος.
Το “Hard Times – Soft Sounds” του Moritz Simon Geist δημιουργημένο κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αποτελεί έναν στοχασμό πάνω στον εύθραυστο ρόλο της ομορφιάς, της ηρεμίας και της επανάληψης σε μια εποχή ταχείας μεταμόρφωσης. Τα απλά κοχύλια είναι τα ηχητικά γλυπτά, τα οποία γεμάτα με νερό, τίθενται απαλά σε κίνηση από ένα μοτέρ. Η κίνηση παράγει έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο ήχο που παραπέμπει σε ένα αίσθημα παραισθησίας και διαλογισμού. Τα κοχύλια γίνονται τα ηχητικά ενθύμια ενός επιβραδυμένου κόσμου και ένας φόρος τιμής στην ηρεμιστική δύναμη του ήχου.
Σειρές εκτοπισμένων ανθρώπων να βαδίζουν, κουβαλώντας τα βάρη και τις στοίβες τους· συναντάμε στην animation ταινία του William Kentridge, με τίτλο “Shadow Procession” (1999) με τις τεχνικές του θεάτρου σκιών αντί για σχέδια να δημιουργούν σκοτεινές σιλουέτες από χαρτοκοπτική, τις οποίες στη συνέχεια βάζει να παρελαύνουν από την αριστερή προς τη δεξιά πλευρά της οθόνης.
Στο Πεδίον του Άρεως και στα Plásmata 3 θα συναντήσουμε και «ντοκουμέντα των καιρών μας», όπως ο ίδιος ο Robert Wilson χαρακτηρίζει αυτά τα έργα/πορτρέτα του όπως το “Kool, Snowy Owl, (Horizontal Blue)”, με τη χιονόγλαυκα, ένα σπάνιο είδος κουκουβάγιας, να παραμένει ενεργή τόσο τη μέρα όσο και τη νύχτα – όπως και το ίδιο το έργο, που επαναλαμβάνεται διαρκώς. Μόνο με παρατεταμένη παρατήρηση γίνεται αντιληπτό ότι δεν πρόκειται για στατική εικόνα, αλλά για βίντεο – μέσα από ανεπαίσθητες κινήσεις αποκαλύπτεται η ζωντανή παρουσία του πλάσματος.
«Πνεύματα και στοιχειά του Πεδίου, κάποιες φορές με τη μορφή ζώων, μας προστατεύουν, μας μιλούν, μας αγκαλιάζουν. Και μια αναρχική ψευδοαρχαιολογία ρωτάει ποιοι πραγματικά είμαστε. Τα Plásmata 3, μιλώντας μας μέσα από τα παρτέρια που κοιτάμε χωρίς να τα βλέπουμε, μας καλούν στη γιορτή του ανοίκεια οικείου: εκεί όπου το ψηφιακό χάνεται μέσα από τις χαραμάδες του χώματος, των φυτών, των γέλιων των παιδιών και των σωμάτων που περπατούν ανέφελα μια Κυριακή απόγευμα στο Πεδίον του Άρεως.», αναφέρει ο Πρόδρομος Τσιαβός, Διευθυντής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας Ιδρύματος Ωνάση και General Manager στα Plásmata 3.
Σε μια εποχή αυξανόμενης ανησυχίας για το πώς οι τεχνητές εικόνες μπορούν να οδηγήσουν σε μαζική παραπληροφόρηση, το έργο “Anatomy of Non-Fact. Chapter 1: AI Hyperrealism” της Martyna Marciniak μας καλεί να ξανασκεφτούμε τη σχέση μας με τη φωτογραφία και τη θέση της στην οπτική κουλτούρα. Το βίντεο διερευνά τους τρόπους δημιουργίας εικόνων με AI, τη γλώσσα της οπτικής δημοσιογραφίας και την ψηφιακή αναπαραγωγή προσώπων. Έτσι ο Πάπας με μπουφάν Balenciaga λέει έναν μονόλογο για τη φύση της αλήθειας, αμφισβητώντας την αξιοπιστία της εικόνας και των παραδοσιακών πηγών αυθεντίας.
Εντυπωσιακό είναι το 3D Animation “Focus!” του Andreas Wannerstedt. Ο Χρύσιππος, ο αρχαίος στωικός φιλόσοφος, απεικονίζεται ως μια μεγάλη, περιστρεφόμενη, αμφιπρόσωπη προτομή, που ισορροπεί στην άκρη της αβύσσου. Παγιδευμένος σε μια αόρατη, συντροφική σχέση με τη μηχανή που τον στηρίζει, συνεχίζει τον αιώνιο χορό του, διασχίζοντας τον χρόνο και τη σιωπή, με έναν ρυθμό αδιάκοπο και άχρονο.
Καθηλωτικό είναι το “Tectonic Riders”, η καλλιτεχνική ταινία της Έφης Γούση, που δείχνει μια ομάδα νεαρών κοριτσιών να αναβιώνει το τελετουργικό των ταυροκαθαψίων, ψιθυρίζοντας στη Γη: «Είμαστε εδώ και σε ακούμε». Παράλληλα, η Τζάνις Ράφα με την εγκατάσταση με νέον επιγραφή γράφει το φωτεινό μήνυμα “Love me. Lick me. Forgive me.” συνοδευόμενη με τη φωτογραφία του ματιού ενός αλόγου, μέσα στο οποίο αντανακλάται το ίδιο το κείμενο. Κυριολεκτικά και συμβολικά, οι λέξεις του έργου αντανακλούν την ανθρωποκεντρική και εγωκεντρική μας ανάγκη να επιβληθούμε πάνω σε άλλα σώματα, επιθυμίες και ατομικότητες.
Μαζί με τα έργα, τα Plásmata 3 φέρνουν στο Πεδίον του Άρεως και μια σειρά δράσεων: μια υπνωτιστική περφόρμανς του Γάλλου χορογράφου Yoann Bourgeois, μουσική, DJ sets και ζωντανές εκπομπές από το stegi.radio, το διαδικτυακό ραδιόφωνο της Στέγης, ανοιχτές συζητήσεις με καλλιτέχνες, ερευνητές, επιστήμονες, κατοίκους της περιοχής, ακτιβιστές και εργαζόμενους, κινηματογραφικές προβολές ταινιών μεγάλου και μικρού μήκους, εργαστήρια σε συνεργασία με επιχειρήσεις και φορείς της περιοχής, γεύσεις και ποτά από pop-up food spots και bars, περιηγήσεις ανάμεσα σε τοτέμ και αρχαίες πουφοκολόνες. Τέλος, μια ειδικά σχεδιασμένη εφαρμογή, το Plásmata 3 app, μας καθοδηγεί σε ένα ονειρικό, μαγευτικό ταξίδι όπου όλα τα πλάσματα του πάρκου και οι κοινότητες και οι επιχειρήσεις γύρω από αυτό ψιθυρίζουν τα μυστικά τους.
Τα Plásmata 3 είναι αλλόκοτα. Αξιολάτρευτα. Τρυφερά και οικεία. Μας κάνουν να αναρωτιόμαστε: Υπάρχουν; Υπήρξαν; Θα υπάρξουν; Ίσως τελικά αυτό να μην έχει και τόση σημασία. Πάμε στα Plásmata 3 να παίξουμε, δίχως να σκεφτόμαστε τι είναι κανονικό και τι όχι. Κάντε μια παύση και σχεδιάστε τη δική σας διαδρομή. Δεν χρειάζεται εισιτήριο. Μόνο φαντασία.
Μία πολυεπίπεδη εμπειρία τέχνης σε δημόσιο χώρο με την ενέργεια της ΔΕΗ
«Τα Plásmata είναι ένα ζωντανό εργαστήριο ιδεών, δοκιμών και δημιουργίας για τον δημόσιο χώρο και το πώς συνδεόμαστε με αυτόν. Όπως και στην πραγματική ζωή, η τεχνολογία δεν συνιστά μια αυτόνομη ζώνη αλλά ταυτίζεται με το καθημερινό. Γι’ αυτό και εξαφανίζεται. Στην τέχνη, θα βρει τις ρίζες της στο θέατρο σκιών, στη media art προηγούμενων δεκαετιών, ακόμη και στις μαγικές και θρησκευτικές τελετές. Τα Plásmata 3 θέτουν εκ νέου το θέμα του πάρκου στο κέντρο της πόλης: αυτού του ιδιότυπου «ανάμεσα», το οποίο καθορίζεται από τα συλλογικά μας όνειρα και την υλική πραγματικότητα που αυτά πλάθουν», γράφει ο Πρόδρομος Τσιαβός στο επιμελητικό του σημείωμα.
Η συμμετοχή της ΔΕΗ στα Plásmata 3 επιβεβαιώνει τη διαχρονική στήριξη της εταιρείας στον πολιτισμό ως καταλύτη κοινωνικής συνοχής και δημιουργικής ανανέωσης. Η σύμπραξη με τη Στέγη, έναν οργανισμό με ισχυρή καλλιτεχνική ταυτότητα και ενισχύει μια κοινή επιδίωξη: να παραμένει η τέχνη προσβάσιμη, ζωντανή και άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοινωνία.
Η ΔΕΗ μεταμορφώνεται πλέον σε μία σύγχρονη Powertech εταιρεία και επαναπροσδιορίζει τον ρόλο της στο ενεργειακό τοπίο, δημιουργώντας έναν βιώσιμο κόσμο που εμπνέει, ενώνει και αναδεικνύει την πολιτιστική ταυτότητα της Ελλάδας. Ως αναπόσπαστο κομμάτι του κοινωνικού και οικονομικού ιστού της χώρας, η ΔΕΗ υποστηρίζει όλους και όσα μας οδηγούν σε ένα μέλλον γεμάτο πολιτισμό, καθώς αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα προόδου και ευημερίας.
Με όραμα ένα καλύτερο μέλλον, η ΔΕΗ συνδέει την πράσινη ενέργεια με τον πολιτισμό, ενώ παράλληλα επενδύει σε συνεργασίες με θεσμούς και δημιουργούς που τολμούν να ανοίξουν νέους ορίζοντες.
Η ΔΕΗ, μέσα από τη συμμετοχή της σε δράσεις όπως η έκθεση Plásmata 3 της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, ενισχύει τη δέσμευσή της στην καινοτομία και τις αξίες του πολιτισμού. Προωθώντας τον κοινωνικό της ρόλο και την προοπτική μιας βιώσιμης ανάπτυξης για όλους, δίνει την η ευκαιρία σε νέους και καθιερωμένους καλλιτέχνες να παρουσιάσουν το έργο τους σε ένα δυναμικό πολιτιστικό περιβάλλον, ελεύθερο από αποκλεισμούς και περιορισμούς.
Αναγνωρίζοντας την καλλιτεχνική δημιουργία ως κινητήριο δύναμη προόδου, η ΔΕΗ στέκεται αρωγός σε πρωτοβουλίες που συνδέουν την τεχνολογία με την τέχνη, το παρελθόν με το μέλλον και τον άνθρωπο με τον δημόσιο χώρο.
Info:
Plásmata 3: We’ve met before, haven’t we?
27 Μαΐου – 15 Ιουνίου 2025
Καθημερινά, 18:00–23:00 | Πεδίον του Άρεως
Με ελεύθερη είσοδο
