«Τα παιδιά είναι το πιο έξυπνο, γενναίο και ειλικρινές κοινό που μπορεί να έχει ένας συγγραφέας. […] Η ικανότητα να συντονίζεσαι με τα παιδιά είναι η πιο μυστηριώδης από όλες τις συγγραφικές δεξιότητες».
– Μακ Μπαρνέτ, Η μυστική πύλη
Τα βιβλία για παιδιά τα συναντάμε πλέον παντού: πολυδιαβασμένα, πολυαγαπημένα, πάντοτε παρόντα στα ράφια κάθε βιβλιοπωλείου. Κι όμως, σπάνια αποτελούν αντικείμενο ουσιαστικού διαλόγου – τουλάχιστον όχι από ενήλικες. Κι αυτό είναι ένα παράδοξο. Γιατί οι ενήλικες έχουν σχεδόν απόλυτη εξουσία στο τι θα φτάσει στα χέρια των παιδιών: αυτοί επιλέγουν, αγοράζουν, εγκρίνουν. Συχνά, είναι κι εκείνοι που τα διαβάζουν μεγαλόφωνα.
Πίσω από κάθε παιδικό βιβλίο, λοιπόν, υπάρχει μια αλυσίδα ευθύνης – και ένας κόσμος δημιουργικότητας που αξίζει να εξερευνηθεί με σοβαρότητα. Όχι γιατί τα παιδιά είναι μικροί αναγνώστες, αλλά γιατί είναι πλήρεις αναγνώστες: έξυπνοι, ειλικρινείς, απαιτητικοί, τρυφεροί. Και επειδή η παιδική λογοτεχνία, όταν είναι καλή, δεν καταδέχεται να γράφει αφ’ υψηλού. Ξέρει να μιλά με απλότητα χωρίς να απλοποιεί, να φανερώνει χωρίς να δασκαλεύει.
Όπως επισημαίνει εύστοχα ο συγγραφέας Μακ Μπαρνέτ, ένας από τους πιο αγαπητούς και πολυβραβευμένους Αμερικανούς συγγραφείς για παιδιά στο βιβλίο Η μυστική πύλη. Γιατί τα βιβλία για παιδιά είναι πολύ σοβαρή υπόθεση: «Ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων πρέπει να έχει τα ίδια ταλέντα που έχουν όλοι οι συγγραφείς αλλά σε διαφορετικές δόσεις […] και, επιπλέον όλων αυτών, να έχει και την ικανότητα να συντονίζεται με τα παιδιά». Αυτή η μυστηριώδης δεξιότητα –το να συλλαμβάνεις τον παλμό ενός ανήλικου αναγνώστη χωρίς να τον απλοποιείς– είναι που ξεχωρίζει τα σπουδαία παιδικά βιβλία από τα απλώς ευχάριστα. Και είναι εκείνος ο αόρατος συντονισμός που προσπαθεί να ανιχνεύσει και το παρόν δοκίμιο.
Το βιβλίο του Μακ Μπαρνέτ, ένα δοκίμιο παθιασμένο, αιχμηρό, τρυφερό και βαθιά αληθινό θα γίνει η αφορμή για μια ενδιαφέρουσα και ουσιαστική δράση από τις Εκδόσεις Πατάκη. Μέσα στο πλαίσιο ενεργειών για την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου και τον καθιερωμένο Περίπατο Βιβλίου, οι Εκδόσεις Πατάκη μάς προσκαλούν στο βιβλιοπωλείο τους για να ανοίξουμε έναν διάλογο: Γιατί είναι τόσο σημαντικό να γράφουμε για παιδιά; Ποιοι είμαστε όταν γράφουμε (ή διαβάζουμε) γι’ αυτά; Και γιατί η παιδική λογοτεχνία αξίζει τον ίδιο σεβασμό που δίνουμε σε κάθε άλλη μορφή τέχνης;
Το υπό έκδοση δοκίμιο που επιχειρεί να φωτίσει αυτή τη συζήτηση από μια ελληνική οπτική – ένα κείμενο που αναδεικνύει τη σχέση ενηλίκων και παιδικής λογοτεχνίας, τη δύναμη της ανάγνωσης ως πράξη κοινής αναπνοής, και την αναγκαιότητα να δώσουμε στα παιδιά όχι απλώς βιβλία, αλλά καλά βιβλία. Βιβλία που τα σέβονται, που τους δίνουν φωνή, και όχι μόνο ήρωες. Eίναι ένα δοκίμιο που απευθύνεται σε όλους – γονείς, εκπαιδευτικούς, αναγνώστες, συγγραφείς, εκδότες. Σε όσους πιστεύουν ότι η παιδική λογοτεχνία είναι τέχνη, ότι τα παιδιά αξίζουν ιστορίες που να τα εμπιστεύονται, να τα προκαλούν, να τα ενδυναμώνουν. Ότι το βιβλίο για παιδιά δεν πρέπει να είναι ούτε κατώτερο, ούτε διδακτικό, αλλά ζωντανό, αληθινό και βαθιά ανθρώπινο.
Γιατί –όπως μας θυμίζει και το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, με το οποίο οι Εκδόσεις Πατάκη ενώνουν τις δυνάμεις τους– τα παιδιά έχουν δικαίωμα σε ενδιαφέρουσες ιστορίες.
«Ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων πρέπει να έχει τα ίδια ταλέντα που έχουν όλοι οι συγγραφείς αλλά σε διαφορετικές δόσεις. Δηλαδή, να έχει έλεγχο της γλώσσας, αίσθηση του ρυθμού, αγάπη για την ομορφιά, ικανότητα δημιουργίας χαρακτήρων, ισχυρή οπτική γωνία και άλλα. Επιπλέον όλων αυτών, να έχει και την ικανότητα να συντονίζεται με τα παιδιά. Αυτή η τελευταία δεξιότητα είναι η πιο μυστηριώδης».
Από το βιβλίο Η μυστική πύλη. Γιατί τα βιβλία για παιδιά είναι πολύ σοβαρή υπόθεση του Μακ Μπαρνέτ (Μτφρ.: Βασιλική Νίκα)
Πληροφορίες
«Τα παιδιά έχουν δικαίωμα σε ενδιαφέρουσες ιστορίες» | Σάββατο 12 Απριλίου 2025 | 12:00 – 13:00 στο Βιβλιοπωλείο Πατάκη (Ακαδημίας 65, Αθήνα)
Θα μιλήσουν οι: Πάνος Χριστοδούλου, Διευθυντής του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, συγγραφέας | Δρ. Βασιλική Νίκα, μέλος ΕΔΙΠ ΠΤΔΕ, ΕΚΠΑ, μεταφράστρια του βιβλίου «Η μυστική πύλη» | Έλενα Πατάκη, εκδότρια | Κούλα Πανάγου, εκπαιδευτικός, υπεύθ. Εκπ. Προγραμμάτων Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού | Δικαίος Χατζηπλής, υπεύθ. δράσεων παιδικού & εφηβικού βιβλίου Εκδόσεων Πατάκη.
Απαραίτητη η κράτηση θέσης στo: 2103650024 | [email protected] ή στη φόρμα: https://patakis.cp.works/peripatos-vivliou-2025
Οι Εκδόσεις Πατάκη θα δωρίσουν λογοτεχνικά βιβλία για τη βιβλιοθήκη κάθε σχολείου που θα εκπροσωπηθεί στη συνάντηση.
