Μέσα μας κρύβεται ένα σκοτάδι που αν δεν εξερευνηθεί και γαλουχηθεί, είναι ικανό να καταστρέψει εμάς και τον κόσμο γύρω μας. Το σκοτάδι για να γίνει φως, πρέπει να τραφεί με γνώση και ενσυναίσθηση. Αν το ταΐσουμε μίσος και φόβο, τότε μπορεί να μας κυριεύσει. Ευτυχώς, οι τέχνες είναι ένας ασφαλής τρόπος για να εξερευνήσουμε τα σκοτεινά μονοπάτια του μυαλού μας και μας επιτρέπει να περάσουμε στην απέναντι όχθη σοφότεροι, απ’ όταν διασχίσαμε για πρώτη φορά τα ταραγμένα νερά του υποσυνείδητου.
Αυτές οι πέντε ταινίες, άλλες σοβαρές και άλλες χιουμοριστικές, εξερευνούν τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης ψυχής και την καταστροφή που μπορεί να προκαλέσει, σε εμάς και τους γύρω μας, αν το σκοτάδι μέσα μας μείνει ανεξέλεγκτο.
1
The Sword of Doom (1966)
Σκηνοθεσία: Kihachi Okamoto
Το σπαθί είναι η ψυχή. Μελέτα το σπαθί, για να γνωρίσεις την ψυχή. Σατανικό μυαλό, σατανικό σπαθί.
Ο Ριουνόσουκε, ένας χαρισματικός ξιφομάχος που αμείβεται χρησιμοποιώντας τις δεξιότητές του τις τελευταίες μέρες της κυριαρχίας του Σογκουνάτου, δεν έχει κανέναν κώδικα ηθικής και σκοτώνει δίχως οίκτο. Οι απαράδεκτες πράξεις του απέναντι σε άλλους, τον κάνουν να δημιουργεί βεντέτες σε όποιο μέρος βρεθεί και ο τρόπος ζωής του τελικά τον οδηγεί στην τρέλα.
Το Sword of Doom είναι μια καταπληκτική μελέτη ενός χαρακτήρα που πάντα επιλέγει τη βία ως τη μοναδική λύση για όλα τα προβλήματα της ζωής του. Το μόνο «ανθρώπινο» χαρακτηριστικό που υπάρχει σε αυτόν τον πρωταγωνιστή είναι όταν το μυαλό του λυγίζει κάτω από το βάρος των πράξεών του και τελικά σπάει. Είναι το μοναδικό πράγμα που υπενθυμίζει στον θεατή ότι ο χαρακτήρας είναι άνθρωπος και όχι δαίμονας. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο υποδύεται ο Τατσούγια Νακάνταϊ και η λέξη «καταπληκτικός» δεν είναι αρκετή για να περιγράψει το μεγαλείο της ερμηνείας του. Τέτοιο βλέμμα, γεμάτο οργή και μίσος, σαν ένα σώμα δίχως ψυχή, δεν συναντάς εύκολα σε ταινίες.
2
Barefoot Gen (1983)
Σκηνοθεσία: Mori Masaki
Το Barefoot Gen είναι μια μικρή ταινία για τον βομβαρδισμό της Χιροσίμα μέσα από τα μάτια ενός μικρού παιδιού.
Ο Γκεν και η οικογένειά του προσπαθούν να ζήσουν την καθημερινότητά τους όσο η Χιροσίμα βομβαρδίζεται και οι σειρήνες του πολέμου τους προειδοποιούν να τρέξουν στα καταφύγια. Όλοι δυσκολεύονται να βρουν φαγητό, αλλά η οικογένεια του Γκεν έχει τρία παιδιά να θρέψει και η μητέρα του είναι έγκυος στο τέταρτο. Ενώ η καθημερινότητα του Γκεν είναι ήδη αρκετά τρομακτική, η πτώση της ατομικής βόμβας θα προσθέσει ακόμα ένα στάδιο στον τρόμο της ζωής του ιαπωνικού λαού.
Η σκηνή της ατομικής βόμβας και ό,τι ακολουθήσει την έκρηξη είναι από τις πιο δύσκολες σκηνές στην ιστορία του κινηματογράφου. Το καταπληκτικό animation παγώνει τον χρόνο και σε κάνει μάρτυρα της καταστροφής και της κάθε ζωής που κλέβει.
Το Barefoot Gen είναι εκεί ψηλά μαζί με το Grave of the Fireflies, οι οποίες είναι ταινίες, βασισμένες σε πραγματικά γεγονότα, που μιλούν για τη φρίκη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και το πώς τραυμάτισε τα μικρά παιδιά της εποχής. Σίγουρα δεν είναι εύκολες ταινίες για να κάτσει να τις δει κάποιος, αλλά είναι σημαντικές.
3
The Wolf House (2018)
Σκηνοθεσία: Cristóbal León, Joaquín Cociña
Μια φορά κι έναν καιρό, υπήρχε μία χώρα μέσα σε μία χώρα από την οποία κανένας δεν μπορούσε να δραπετεύσει.
Αφού ξεφύγει από μια θρησκευτική αποικία στη Χιλή, η Μαρία αναζητά καταφύγιο σε ένα μέγαρο όπου την υποδέχονται δύο γουρούνια –οι μοναδικοί κάτοικοι. Σαν σε όνειρο, το σύμπαν μέσα στο μέγαρο αντιδρά στα συναισθήματά της. Τα ζώα σιγά σιγά μεταμορφώνονται σε ανθρώπους και το μέγαρο σε έναν σκοτεινό, απειλητικό, κόσμο.
Ο σουρεαλιστικός κόσμος του Wolf House το κάνει από εκείνες τις ταινίες που είναι πιο εύκολο να τις δεις παρά να τις περιγράψεις. Αλλά αν ο θεατής αναζητά μια ανατριχιαστική ταινία που μπορεί να τον επηρεάσει και να τον κάνει να τη σκέφτεται για ώρες και μέρες αργότερα, τότε είναι η πιο κατάλληλη. Το στυλ της παντρεύει τεχνικές stop-motion και παραδοσιακά εικαστικά, για να δημιουργήσει ένα εφιαλτικό τοπίο που συνεχώς μεταμορφώνεται μπροστά στα μάτια μας και λειτουργεί ως μια οπτική αντιπροσώπευση της ψυχολογικής κατάστασης της πρωταγωνίστριας, η οποία μπορεί να υπνωτίσει τον παρατηρητή.
4
Psycho Therapy: The Shallow Tale of a Writer Who Decided to Write About a Serial Killer (2024)
Σκηνοθεσία: Tolga Karaçelik
Ένας συγγραφέας περνάει μια δημιουργική κρίση και καταλήγει να πιάσει φιλία με έναν πρώην κατά συρροή δολοφόνο, ο οποίος τα πρωινά είναι ο σύμβουλος γάμου του συγγραφέα και της συζύγου του, που είναι στα πρόθυρα διαζυγίου, και το βράδυ τον συμβουλεύει σχετικά με τις μεθόδους που χρησιμοποιεί στα θύματά του για να του δώσει έμπνευση για το επόμενο βιβλίο του.
Μπορεί η εισαγωγή να είναι το καλύτερο κομμάτι της ταινίας και το απότομο φινάλε ίσως το χειρότερο, αλλά την ταινία την κρατάει στα πόδια της το έντονο κωμικό της ύφος ενώ κεντρικό της θέμα είναι ένα από τα χειρότερα ήδη ανθρώπου. Η σχέση των δύο πρωταγωνιστών, της Μπριτ Λόουερ και του Τζον Μαγκάρο, συμπληρώνει τέλεια τη σχέση που ο συγγραφέας δημιουργεί με τον δολοφόνο, που τον υποδύεται ο Στιβ Μπουσέμι. Είναι από εκείνες τις ταινίες που κάποιος πρέπει να την προτείνει για να τη δεις, αλλιώς θα χαθεί σε μια θάλασσα από άλλες ταινίες στις streaming πλατφόρμες.
Φαν Φακτ: Ενώ δεν έχουν καμία σχέση, ο τρόπος με τον οποίο οπτικοποιείται ο λογοτεχνικός κόσμος στο μυαλό του συγγραφέα, είναι παρόμοιος με αυτόν στην ταινία Hokum (2026). Μου έκανε έντονη εντύπωση γιατί πρέπει να βλέπουμε σκηνές από τα βιβλία των πρωταγωνιστών στα ίδια σημεία στην πλοκή και στις δύο ταινίες.
5
Borderline (2025)
Σκηνοθεσία: Jimmy Warden
Μιλώντας για ταινίες που αν δεν τις προτείνει κάποιος θα χαθούν σε μια θάλασσα από «περιεχόμενο», ας μιλήσουμε για μια βίαιη «ρομαντική» (σε πάρα πολλά εισαγωγικά) κομεντί.
Τη δεκαετία του ’90 στο Λος Άντζελες, ο Πολ, ένας βίαιος κοινωνιοπαθής, δραπετεύει από ένα ψυχιατρικό ίδρυμα και στοχεύει τη Σοφία, μια παγκοσμίου φήμης ποπ σταρ, με την οποία έχει εμμονή και πιστεύει ότι έφτασε η μέρα του γάμου τους. Θα την πιάσει όμηρο μέσα στο σπίτι της και απελπισμένος να δείξει την αφοσίωσή του σε εκείνη, θα δημιουργήσει έντονες και απρόβλεπτες καταστάσεις.
Από τότε που είδα τον μικρό ρόλο που είχε η Σαμάρα Γουίβινγκ στη σειρά Ash vs Evil Dead, το 2015, κατάλαβα ότι έβλεπα μία από τις καλύτερες ηθοποιούς της γενιάς της. Μια ηθοποιό που λατρεύει να τσαλακώνεται, να τσαντίζεται και πάντα να δίνει το εκατό τοις εκατό. Το Borderline δεν αποτελεί εξαίρεση. Εκείνο το ατμοσφαιρικό πλάνο όπου μπαίνει μέσα στο κλαμπ σε αργή κίνηση και ανάβει το τσιγάρο της, δεν έχει φύγει από το μυαλό μου από τότε που είδα την ταινία. Όμως, αν και το καλύτερο πλάνο του έργου ανήκει δικαιωματικά σε εκείνη, κάθε σκηνή κλέβουν ο Ρέι Νίκολσον στον ρόλο του Πολ και η Άλμπα Μπαπτίστα στον ρόλο της Πένι.
Για κάθε παιδί διάσημου ηθοποιού γίνεται λόγος για νεποτισμό, και ενώ πράγματι αυτό είναι αλήθεια, ο Ρέι Νίκολσον άνετα μπορεί να ξεπεράσει το κουτάκι με το υποκριτικό του ταλέντο. Η ταινία τού ανήκει μέχρι το τελευταίο καρέ. Είναι αδύνατον να πάρεις τα μάτια σου από πάνω του. Όσο για την Άλμπα Μπαπτίστα, ο τρόπος που παντρεύει το παράλογο του χαρακτήρα της με το κωμικό της ταλέντο, την κάνει απλά απρόβλεπτη.
Το Borderline είναι από εκείνες τις ταινίες που έχει αποσπάσει τόσο κακές κριτικές που ειλικρινά αισθάνομαι ότι έχω δει διαφορετική ταινία από τους υπόλοιπους. Τη θεωρώ από τις καλύτερες κωμωδίες του 2025.
