Στο πιο ασφαλές μέρος του κόσμου. Στο πιο προστατευμένο περιβάλλον. Στο σπίτι. Από τι να κινδυνέψεις εδώ; Τι θα μπορούσες ποτέ να πάθεις; Όλοι οι κίνδυνοι κλεισμένοι έξω. Όλες οι πόρτες κλειστές. Ακόμα κι αυτή που βγάζει στο μπαλκόνι. Είναι επικίνδυνα τα μπαλκόνια. Επικοινωνούν με το έξω. Εσύ είσαι μέσα. Και τα μάτια μας είναι πάνω σου. Και δεν είσαι πια και κανένα μωρό. Παίζουμε.
Και όντως πολλές φορές, περισσότερες απ’ ό,τι θα θέλαμε να παραδεχτούμε, μέσα στο σπίτι έχει άλλου τύπου κινδύνους, άλλου τύπου πληγές, άλλου τύπου τραύματα. Αλλά δεν είναι αυτή η περίπτωση εδώ. Εδώ είναι ένα μη τραυματικό σπίτι. Καμία δύναμη στον κόσμο δεν θα μπορούσε να σε πειράξει. Αν άρχιζε να τρέμει η γη, αν άρχιζε να τρέμει τόσο πολύ ώστε να γκρεμίσει σπίτια, τότε ναι, ίσως κάτι να άλλαζε. Πόσο πιθανό όμως είναι κάτι τέτοιο, κάτι τόσο συνολικά καταστροφικό; Είναι χτισμένα γερά τα περισσότερα σπίτια πια. Και πάντως αυτή τη στιγμή η γη δεν τρέμει. Κι ούτε είμαστε σε κομμάτι γης που βομβαρδίζεται από ενήλικους, ώστε να ισοπεδώνονται παιδιά μέσα σε σπίτια, στο όνομα υψηλών ιδανικών. Είμαστε ασφαλείς. Είσαι ασφαλής. Παίζουμε. Και δεν είσαι πια και κανένα μωρό.
Η μια στιγμή. Η άλλη. Ένα «απ’ την» πριν τη μια, ένα «στην» πριν την άλλη. Tι προσπαθεί να πει αυτή η έκφραση; Ποιος την πρωτοσκέφτηκε στα βάθη του χρόνου, για να χωρέσει τι μέσα εκεί; Ό,τι δεν μπορεί να χωρέσει το μυαλό σε αυτή τη μετάβαση απ’ το ένα δευτερόλεπτο στο επόμενο; Για να μιλήσει για τι μέσα εκεί; Για τη ζωή, για τον θάνατο, για το τι μπορεί να μεσολαβεί ανάμεσά τους; Τι σημαίνει δεν θέλει πολύ να γίνει το κακό; Γιατί δεν συμβαίνει το ίδιο με το καλό; Γιατί το καλό θέλει τόσο πολύ για να γίνει;
Παίζουμε. Αλλά όχι μόνοι μας. Κάποιος άλλος παίζει μαζί μας. Κάτι άλλο. Μπορεί να είναι η στατιστική, μπορεί να είναι οι νόμοι της, μπορεί να είναι το ένα στο τρισεκατομμύριο της. Κι εσύ να είσαι το ένα. Κι εμείς, οι υπόλοιποι του τρισεκατομμυρίου που στεκόμαστε από απόσταση και προσπαθούμε να το χωνέψουμε: πώς γίνεται; Πρέπει να υπάρχει ένα νόημα. Δεν γίνεται να μην υπάρχει νόημα. Πρέπει να υπάρχει Θεός, είτε για να του ρίξουμε το φταίξιμο, είτε για να παρηγορηθούμε, πρέπει να υπάρχει μετά θάνατον ζωή και παράδεισος, πρέπει να υπάρχει στη χειρότερη περίπτωση πεπρωμένο. Πάντως δεν γίνεται να υπάρχει μόνο τύχη κι ατυχία. Δεν βγάζει νόημα αυτό. Και δεν γίνεται να μην υπάρχει νόημα. Ούτε γίνεται να υπάρχουν μόνο μη ασφαλή τζάμια. Ο κόσμος προχωράει και εξελίσσεται στους αιώνες περιορίζοντας πηγές κινδύνων, άλλο αυτό και αναγκαίο αυτό, ωστόσο δεν μπορεί να εξαντλείται η εξήγηση στα τζάμια.
Χρειαζόμαστε κάτι για να καταλάβουμε. Οι άνθρωποι είναι εδώ οι σημαντικοί, όχι τα τζάμια. Το από τι είμαστε φτιαγμένοι οι άνθρωποι. Τα τζάμια φτιάχνονται πια διπλά, εμείς όμως παραμένουμε μονοί. Μοναδικοί. Μονάκριβοι. Και ναι, θνητοί. Θέλοντας και μη αυτό το έχουμε αποδεχτεί. Αλλά να πεθαίνει ένας από εμάς έτσι, ένα παιδί από εμάς έτσι, δεν θα το αποδεχτούμε ποτέ, ούτε θα το καταλάβουμε ποτέ. Παραείναι σκανδαλώδες. Παραείναι αταξινόμητο. Τα παιδιά που βομβαρδίζονται και τα παιδιά που οδηγούνται σε λιμό μπορούμε να τα ταξινομήσουμε. Εκεί υπάρχουν εξηγήσεις, εκεί το κακό μπορεί να ονομαστεί. Εδώ όμως υπάρχει ένα κακό χωρίς κανένα όνομα, χωρίς κανένα πρόσωπο, πέραν κάθε νοήματος, πέραν αυτού που μας κάνει ανθρώπους. Εδώ όμως υπάρχει μόνο κάτι που συνθλίβει το είδος μας σαν να μην είχε ποτέ την παραμικρή σημασία.
