Η αρχαιότητα μπορεί να μυρίζει ναφθαλίνη και να θυμίζει ένα παρελθόν που μας κοιτά από μακριά. Μπορεί να εξελιχθεί σε ένα τοπίο που διαρκώς μεταμορφώνεται, μας αγγίζει και προ(σ)καλεί. Οχτώ Έλληνες συγγραφείς, με δυναμικό παρόν στη λογοτεχνία και το θέατρο, συμμετέχουν φέτος στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με έργα που εμπνέονται από μύθους, τραγωδίες και αρχέτυπα.
Μέσα από πρωτότυπες σκηνικές φόρμες, μεταγράφουν τη σιωπή σε ήχο, την Ιφιγένεια σε σύγχρονη γυναίκα, τον μύθο σε μνήμη, το σώμα σε γλώσσα. Επιχειρούν να διαβάσουν ξανά ό,τι θεωρούσαμε δεδομένο – να φέρουν στην επιφάνεια το φανταστικό, το περιθωριακό, το αόρατο. Μεταπλάθουν αρχετυπικές μορφές και ιστορίες, για να θέσουν καίρια ερωτήματα του παρόντος: για τη βία, την επιθυμία, τη θυσία, την ταυτότητα, το φύλο, τη μνήμη, τον ριζικό ξεριζωμό: Η Λυσιστράτη ερμηνεύει τις ερωτικές σχέσεις του σήμερα, η Ιφιγένεια κάνει ενδοσκόπηση δίπλα στο κύμα, μια Τρωαδίτισσα δούλα αποκτά για πρώτη φορά φωνή.
Τους ζητήσαμε να μας απαντήσουν στα εξής ερωτήματα: Αν μπορούσαν να μας ξεναγήσουν στο έργο τους, και να μας δείξουν τι κρατάνε ως ουσία, πού θα μας πηγαίνανε πρώτα; Τι θα ήθελαν να προσέξουμε; Υπάρχει κάποια στιγμή, εικόνα ή λέξη από έναν μύθο, ένα παραδοσιακό τραγούδι ή ένα αρχαίο κείμενο που τους έχει στοιχειώσει – ή που λειτουργεί μέσα τους σαν πυξίδα; Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου συμπληρώνει φέτος 70 χρόνια δημιουργικής παρουσίας. Πώς βιώνουν τη συμμετοχή τους σε αυτή την επετειακή διοργάνωση;
Οι απαντήσεις τους αποκαλύπτουν όχι μόνο την ιδιοσυγκρασία τους αλλά και τη δύναμη της επανεφεύρεσης. Η λογοτεχνία και η θεατρική γραφή γίνονται εργαλεία αναψηλάφησης της ανθρώπινης εμπειρίας, δίνοντας νέα πνοή σε παλιές ιστορίες – ή ίσως, θυμίζοντάς μας ότι τίποτα δεν είναι τόσο παλιό όσο νομίζαμε.
Η Σοφιάννα Θεοφάνους, η Χαρά Ρόμβη, ο Κωνσταντίνος Δομηνίκ, ο Κυριάκος Χαρίτος, η Βίβιαν Στεργίου, ο Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης, ο Άρης Αλεξανδρής και ο Γιάννης Παλαβός μιλούν στο ελc:
[ 1 ]
Σοφιάννα Θεοφάνους – Ο Βασιλιάς του Γκρι και της Σιωπής
Ένα ποιητικό ηχητικό παραμύθι για μικρούς και μεγάλους, όπου ένα παιδί αναζητά το χαμένο χρώμα σε μια πολιτεία που βασιλεύει η σιωπή. Ένα έργο-ανάθεση του Φεστιβάλ Αθηνών με χωρική ηχητική επεξεργασία από το MONOM Studio, που μετατρέπει τον ήχο σε όχημα φαντασίας και μνήμης.
«Θα σας πήγαινα κατευθείαν στο κέντρο της σιωπής, εκεί απ’ όπου ξεκινά και απλώνεται όλη η ιστορία. Όχι σιωπή ως απουσία ή παύση, αλλά μια ουσία σχεδόν υλική, που καλύπτει την πόλη και λειτουργεί σαν πέπλο στη συλλογική συνείδηση. Από αυτή τη σιωπή γεννιέται το τραύμα, αλλά και η ανάγκη για επανασύνδεση, για νόημα.
Η καρδιά του έργου, για μένα, είναι το παιδί — όχι απλώς ένας ήρωας, αλλά μια προσωποποίηση της εν-συναίσθησης, της φαντασίας και της εμμονής στο φως, εκεί όπου όλα μοιάζουν αποχρωματισμένα. Θα ήθελα το κοινό να εστιάσει στις μικρές μετατοπίσεις: στον τρόπο που η κίνηση γίνεται γλώσσα, που η μνήμη λειτουργεί ως άτυπη αφήγηση, που το χρώμα επιστρέφει σιγά-σιγά στον κόσμο. Είναι αυτές οι ανεπαίσθητες αλλαγές που χτίζουν την ουσία της αφήγησης — μια υπενθύμιση ότι ακόμη και μέσα στη βαθύτερη ακινησία, κάτι μπορεί να αρχίσει να πάλλεται. Κι αυτή η σπίθα, όσο εύθραυστη κι αν είναι, έχει δύναμη να φέρει τον ήχο πίσω στον κόσμο. Η λέξη “λήθη” με απασχολεί διαρκώς — όχι μόνο ως αντίθετο της μνήμης, αλλά ως διαγραφή του ίχνους, της πορείας, της δυνατότητας να συνδεθείς με το παρελθόν σου και με την ψυχική σου τοπογραφία. Ο μύθος της Λήθης και της Μνημοσύνης, όπως αποτυπώνεται στον Πλάτωνα, λειτούργησε ως εσωτερικό πλαίσιο στην κατασκευή του έργου. Οι Φύλακες της Λησμονιάς, που εμφανίζονται στο έργο, δεν είναι κακοί ή τιμωροί — είναι η υλική μορφή αυτής της λήθης που διαβρώνει τη φαντασία, την αφήγηση, τη σύνδεση. Το παιδί δεν παλεύει με τέρατα ή κλασικούς ανταγωνιστές. Παλεύει με το να μην ξεχάσει — και να θυμίσει στους άλλους τι σημαίνει να αισθάνεσαι, να ονειρεύεσαι, να δημιουργείς. Αυτή η σύγκρουση —ανάμεσα στη λήθη και τη μνήμη, στο αποχρωματισμένο και στο ζωντανό— είναι για μένα η εσωτερική πυξίδα του έργου. Είναι ένας στοχασμός για το τι σώζεται, τι κινδυνεύει να χαθεί, και πώς μπορούμε να κρατήσουμε ζωντανό τον εσωτερικό ήχο του κόσμου μας.
Η φετινή συμμετοχή έχει για μένα έναν έντονα υπαρξιακό χαρακτήρα. Δεν είναι απλώς μια καλλιτεχνική παρουσίαση ή μια παραγωγή σε ένα θεσμικό πλαίσιο — είναι μια εσωτερική αναμέτρηση με όσα κουβαλάμε και όσα επιλέγουμε να εκφράσουμε δημόσια. Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου υπήρξε πάντοτε ένα σημείο συνάντησης για μένα: ανάμεσα στο ιστορικό και το καινούργιο, στο συλλογικό και το προσωπικό, στο αρχαίο και το ακαθόριστα σύγχρονο. Το ότι μπορώ να καταθέσω ένα έργο που αγγίζει την παραβολή, τον μύθο, την εσωτερικότητα και την απώλεια, μέσα σε έναν θεσμό τόσο εδραιωμένο, είναι για μένα ευθύνη αλλά και μεγάλη τιμή. Το έργο Ο Βασιλιάς του Γκρι και της Σιωπής είναι κάτι σαν ύστατη πρόσκληση προς το κοινό: να ακούσουμε και πάλι, να αισθανθούμε και πάλι, να θυμηθούμε πώς είναι να ζεις με ανοιχτή καρδιά. Μέσα στη ροή μιας εποχής που συχνά θολώνει και αποπροσανατολίζει, ελπίζω αυτή η παράσταση να λειτουργήσει σαν ένα απαλό, αλλά επίμονο αντίβαρο· σαν μια μικρή ανάσα ελπίδας».
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (Θόλος)
06/06 έως 12/06/2025 στις 10:00
[ 2 ]
Χαρά Ρόμβη – Σωτηρία
Ηρωίδα της, μια γυναίκα που μένει κλειδωμένη σε ένα σουπερμάρκετ των 90s, βρίσκει την ευκαιρία για μια υπαρξιακή συνάντηση με τον εαυτό της. Μέσα από γλυκόπικρα διηγήματα, η συγγραφέας αναδεικνύει τη σιωπή, τη μοναξιά και την αξιοπρέπεια του «αιώνιου ανθρώπου».
«Η Σωτηρία είναι ένα από τα διηγήματα της ομώνυμης συλλογής, που αποτελεί την πρώτη μου συγγραφική απόπειρα. Ήταν μεγάλη τιμή για μένα που ο Θανάσης Δόβρης επέλεξε να ανεβάσει το κείμενό μου, και ακόμα μεγαλύτερη η πρότασή του να εμπλακώ με τη δραματουργική επεξεργασία. Από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησα να δουλεύω τη θεατρική πρόζα, κατάλαβα ότι η Σωτηρία ως ρόλος φανερώνει ολοκάθαρα όψεις της προσωπικότητας της ηρωίδας που δεν εντοπίζονται εύκολα στον λογοτεχνικό χαρακτήρα. Η Σωτηρία είναι μια νέα λαϊκή γυναίκα, εσωτερική μετανάστρια στην Αθήνα των αρχών της δεκαετίας του 80’, που κλείνεται μέσα στο σουπερμάρκετ για ένα ολόκληρο βράδυ. Προσπαθεί να διαχειριστεί τη συνθήκη του εγκλεισμού της στοχαζόμενη το ευρύτερο πλαίσιο της ζωής της. Νομίζω ότι έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε πώς πραγματεύεται η ηρωίδα το πλαίσιό της, το οποίο, ασφαλώς, επικαθορίζει η κοινωνική της τάξη, το φύλο και η εποχή. Να δούμε τους ελιγμούς που κάνει εντός των ορίων της κοινωνικής της ταυτότητας, ώστε να προσεγγίσει τις ουσιαστικές επιθυμίες της.
Σκέφτομαι συχνά τον μύθο της Κασσάνδρας. Ο Απόλλωνας έδωσε στην Κασσάνδρα το χάρισμα της μαντικής ικανότητας και για αντάλλαγμα ζήτησε τον έρωτά της. Όταν όμως εκείνη αρνήθηκε, ο Απόλλωνας την τιμώρησε, καταδικάζοντάς την σε μάντισσα της οποίας οι προφητείες, αν και αληθείς, δεν θα είναι ποτέ πιστευτές. Ακόμα και σήμερα οι γυναίκες τιμωρούνται ή πληρώνουν ακριβά για τις αρνήσεις τους, και όχι μόνο σε ό,τι έχει να κάνει με την αυτοδιάθεση του σώματος. Επίσης, οι γυναίκες συχνά πρέπει να αγωνιστούν για το αληθές του λόγου τους. Η γνώμη και το βίωμα τους διαρκώς ελέγχεται από την “βαθύγνωμη” πατριαρχία. Και η Σωτηρία είναι βαριά “φορολογούμενη” για τις αρνήσεις της και ανασφαλής ως προς τις αλήθειες της. Άλλωστε πώς αλλιώς; Αυτά είναι χαρακτηριστικά που, δυστυχώς, δεν λείπουν ποτέ από την ιστορία μιας γυναίκας, ακόμα και σήμερα.
Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια είχα χάσει την επαφή μου με το φεστιβάλ, επειδή εργαζόμουν εκτός Αθηνών τα καλοκαίρια. Στερήθηκα πολλές παραστάσεις και εκδηλώσεις και ιδιαίτερα στερήθηκα την Επίδαυρο. Χαίρομαι αφάνταστα που φέτος αποκαθίσταται η σχέση μου με το φεστιβάλ, πόσο μάλλον που συμμετέχω ως συντελεστής. Αλλά να πω την αλήθεια, δεν είναι το κύρος του συγκεκριμένου θεσμού που με γοήτευσε και με έκανε να εμπλακώ με ενθουσιασμό σε αυτή τη δουλειά, περισσότερο μου άρεσε η ιδέα ότι θα συνεργαστώ με τον Θανάση Δόβρη και τη Μαρία Παρασύρη, δύο καλλιτέχνες που θαυμάζω και που τους εμπιστεύτηκα από την πρώτη στιγμή».
Θανάσης Δόβρης: Σωτηρία
Βασισμένο στη συλλογή διηγημάτων της Χαράς Ρόμβη
Πειραιώς 260 (Ε)
19/06 έως 20/06/2025 στις 21:30
21/06/2025 στις 20:00 & στις 22:00
[ 3 ]
Κωνσταντίνος Δομηνίκ – Σαρμάντζα
Ένας σκηνικός μονόλογος μεταξύ ζωής και θανάτου, όπου το σώμα γίνεται φορέας λαϊκής μνήμης, τρόμου και υπαρξιακού διλήμματος. Με γλώσσα που αντλεί από τη ντοπιολαλιά και τις παραλογές, το έργο συνδέει τη νεοελληνική επαρχία με το ποιητικό υπερφυσικό.
«Το πώς συντρίβεται μια ανθρώπινη ψυχή. Τις διαδρομές που παίρνει όταν ολισθαίνει μολυσματικά, εντροπικά, προς το απόλυτο Κακό – που είναι απόλυτο επειδή ακριβώς είναι μεταφυσικό. Υπερφυές. Με τον ήρωα του έργου να έχει μουλιάσει τόσο πολύ μέσα του, που να ξεδιψά πια μόνο με σκοτεινάδα.
Τελευταία, μ’ έχει στοιχειώσει πάλι ένας δικός μου, προσωπικός μύθος: η γιαγιά μου στο παλιό μας φουρναριό, πάνω απ’ το πετρογκάζ, ακλόνητη, να τηγανίζει. Πρόκειται, λες, για πυξίδα, για κάποιον έσω αστερισμό – δεν ξέρω. Πάντως, στο μετά θάνατον, προσδοκώ να τη βρω πάλι εκεί, φρουρά, στη θέση της – ένα φως μακρινό, μοσχομυριστό, μέσα στη νύχτα. Που εδώ, για τον ήρωα, λειτουργεί σαν τόπος ξέφωτος, στεγνός. Κάπου, μια καπνισμένη νήσος, να ξεβράζεται.
Με τιμά πραγματικά πολύ η ανάθεση του έργου. Ήτανε πρόκληση. Το ίδιο το Φεστιβάλ τώρα, το βίωσα και το βιώνω, μέχρι στιγμής, περισσότερο μέσα απ’ τους ανθρώπους με τους οποίους δούλεψα πάνω στο έργο – την Έλενα Μαυρίδου και την Κατερίνα Διακουμοπούλου. Καλό, συνεργατικό κλίμα και ένα σωρό ιδέες που ανταλλάσσονται ρουκετηδόν. Τις ευχαριστώ».
Έλενα Μαυρίδου: ΣΑΡΜΑΝΤΖΑ του Κωνσταντίνου Δομηνίκ
Πειραιώς 260 (Β)
26/06/2025 & 28/06/2025 στις 21:00
27/06/2025 στις 20:00 & στις 22:00
[ 4 ]
Κυριάκος Χαρίτος – Θήβα Μοναξιά
Μια λαϊκή παραλογή βασισμένη στον μύθο της Αντιγόνης, γραμμένη σε πεζό και έμμετρο λόγο, που μπαινοβγαίνει στο όνειρο και τον θρήνο. Το έργο διατρέχει έναν φανταστικό τόπο μνήμης, φωνής και μουσικής, εκεί όπου οι μύθοι δεν αφηγούνται αλλά ψιθυρίζονται.
«Τη μοναξιά που χωράει μέσα στο κάθε πρόσωπο. Πώς χωράει τόση μοναξιά σε ένα σώμα αφού είναι μεγάλη σαν πόλη και σαν χώρα; Ε ναι. Το κλείσιμο της Κατά Χειμωνά Μήδειας: “Με ανέλπιστα και φοβερά πράγματα οι θεοί υφαίνουν τη ζωή μας. Εκείνα που ήταν για να γίνουν, δεν έγιναν ποτέ. Κι αυτά που γίνονται, δεν ήταν για να γίνουν. Σιωπή.”
Στο Θήβα Μοναξιά σκάβω όλα αυτά που δεν έγιναν. Όλα αυτά που κύλησαν και χάθηκαν στον υπόνομο ενώ ο κόσμος θαύμαζε τη ροή των μεγάλων ποταμών.
Πώς να τη βιώσω παρά ως όνειρο και ως γιορτή; Προσκυνηματική μπορεί και να την έλεγα. Αν όχι τότε φορτισμένα εκδρομική. Μια μεγάλη συνάντηση με ένα αναπαραστατικό σύμπαν με το οποίο δεν θα είχα καμία άλλη ευκαιρία να συναντηθώ άρα εδώ αυτομάτως υπάρχει ευγνωμοσύνη. Το να σε βάλει στην αγκαλιά του το Φεστιβάλ σημαίνει να σε αναγνωρίσει ως σώμα. Και να επικυρώσει την ανάγκη σου να συναντηθείς, να συνυπάρξεις και προφανώς να αναμετρηθείς.
Όλια Λαζαρίδου: Θήβα μοναξιά του Κυριάκου Χαρίτου
Εμπνευσμένο από την Αντιγόνη του Σοφοκλή
Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου
04/07 έως 05/07/2025 στις 21:30
[ 5 ]
Βίβιαν Στεργίου – Ιφιγένεια / Βορά
Η Ιφιγένεια της Βίβιαν Στεργίου δεν στέκει πλέον ακίνητη στον βωμό, αλλά περιφέρεται στην Επίδαυρο, κάνει βόλτες, τηλεφωνεί στη μητέρα της και φροντίζει το σώμα της. Δεν φοβάται να πεθάνει· φοβάται να μη μείνει άφωνη. Σε έναν μονόλογο που μετακινεί τη θυσία από το ηρωικό στο ειρωνικό, από το τραγικό στο καθημερινό, η Ιφιγένεια μιλά — επιτέλους — για όλα εκείνα που την πόνεσαν, την ταπείνωσαν, τη γονάτισαν. Και το κάνει με σαρκασμό, ευαισθησία και οργή. Το έργο ερμηνεύει η Ελίζα Σκολίδη.
«Θα εστίαζα σ’ αυτό το περίεργο μείγμα σκληρότητας και τρυφερότητας με το οποίο μεγαλώνουν τα κορίτσια. Το έργο δείχνει πόσο κοινότοπη είναι βία, πόσο αυθόρμητη, πόσο σε παραλύει, ώσπου να σε κινητοποιήσει τελικά, για να δραπετεύσεις. Η ηρωίδα μου δέχεται μια ηχητική επίθεση. Ο χρησμός, ο ανώμαλος μάντης Κάλχας, οι στρατιώτες που περιμένουν, ο μπαμπάς, οι σοφές ηλικιωμένες, η Κλυτ που δέχεται τα ηχητικά μηνύματα της κόρης της, όλοι συνωμοτούν, για να της πουν πώς να ξοδέψει τη ζωή της. Θα σάς πήγαινα επίσης στο χιούμορ και την ειρωνεία της παράστασης, η οποία νομίζω πως κατά βάθος έχει κάτι αισιόδοξο παρόλο που σε μεγάλο βαθμό ασχολείται με τις δολοφονίες γυναικών. Μέσα από τα λόγια των ποιητών, την πίστη, την επιμονή και την αγωνία ν’ ακουστεί, “με μόνο όπλο τη φωνή της”, όπως λέει, η Ίφι αρνείται να γεράσει στην ψυχή, αρνείται ν’ αφήσει την ευαισθησία της να γίνει τσιμέντο, να δεχθεί πως όλα είναι φυσιολογικά και δεν αλλάζουν. Καταστατικά, θα λέγαμε, αφελής, κάνει κάτι σαν προσωπικό ξεσηκωμό.
Μ’ έχει στοιχειώσει η φράση “έρωτα ανίκητε στη μάχη”, φυσικά από άλλο έργο και όχι από τον Ευριπίδη που ήταν το σημείο αναφοράς για το έργο Ιφιγένεια/Βορά. Όμως, στο Ιφιγένεια/Βορά η ηρωίδα μου είναι ονειροπαρμένη και ξεσηκωμένη από τα λόγια των ποιητών (ο ποιητής την έφτιαξε, της έδωσε τη ζωή της). Ζαλίζεται από την τριβή με τα ανώμαλα ρήματα στ’ αρχαία ελληνικά, την σαγηνεύουν οι παρομοιώσεις. Πιστεύω βαθιά στην ποίηση και τις λέξεις. Με συγκινεί που, μέσω της γλώσσας, μπορώ να την μαδήσω την πραγματικότητα. Με νικάει εκατό φορές τη μέρα, αλλά όταν γράφω είμαι από πάνω εγώ. Κάτι τέτοιο κάνει η Ιφιγένειά μου, μιλώντας παραληρηματικά και με αφέλεια. Ουσιαστικά είναι ένα μικρό κορίτσι στην παραλία και δεν θέλει να πεθάνει. Οι θυσίες στον πόλεμο δεν είναι πειστικές, δεν είναι τρόπος να δείξεις τον ηρωισμό σου. Ήσυχα πράγματα, τρυφερά, τέτοια την συγκινούν. Περιμένει πότε θα ‘ρθει η στιγμή να της πιάσουν το στήθος, πότε θα μυρίσει το σαμπουάν της Κλυτ, της μαμάς της, πότε θα φάει καρπούζι, τέτοιες στοχεύσεις έχει.
Προφανώς, είναι τιμή μου και είμαι ευγνώμων προς την καλλιτεχνική διευθύντρια που συμπεριέλαβε το έργο μου στο φεστιβάλ, πρώτη φορά το 2024. Η ίδια ήταν και ο λόγος που γνώρισα την σκηνοθέτη Αικατερίνη Παπαγεωργίου και τους καλούς ηθοποιούς της ομάδας The Young Quill. Αυτή η σχέση με κάνει καλύτερη και μού δίνει ικανοποίηση. Νιώθω μεγάλη χαρά γενικώς με όλ’ αυτά».
Αικατερίνη Παπαγεωργίου – Νίκος Χατζόπουλος
Ιφιγένεια / Βορά – Εγώ, μια δούλα της Βίβιαν Στεργίου – του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη
Πειραιώς 260 (Ε)
13/07 έως 16/07/2025 στις 21:00
[ 6 ]
Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης – Εγώ, μια δούλα
Ένας ανατρεπτικός και συγκινητικός μονόλογος μέσα από τα μάτια της άσημης δούλας της Εκάβης, που παρατηρεί από κοντά την πτώση της βασίλισσας της Τροίας. Το έργο μεταφέρει την τραγωδία στην ανθρώπινη κλίμακα, με χιούμορ, τρυφερότητα και λεπτή ειρωνεία. Η κοινή ανθρώπινη ματιά, το μικρό ανθρώπινο μέτρο απέναντι στον μεγάλο μύθο. Η πορεία της Εκάβης μέσα από ένα λοξό, απρόσμενο κοίταγμα που ζωντανεύει μοναδικά η Φιλαρέτη Κομνηνού.
Ότι ευτυχώς η αντίληψή μας για την αυτοδικία, έχει αλλάξει στο πέρασμα των αιώνων. Η Εκάβη, που την έχουμε στη συνείδησή μας, σαν μια ηρωική, πονεμένη, εξόριστη βασίλισσα, δεν δίστασε να καταστρώσει σχέδιο δολοφονίας όχι του μισητού εχθρού της αλλά των δυο μικρών, ανύποπτων αγοριών του. Σχέδιο το οποίο η μεγάλη Εκάβη εκτέλεσε με άγρια χαρά: έσφαξε τα αγοράκια κανονικά. Πράξη που στην εποχή μας μόνο αποστροφή μπορεί να προκαλεί.
Ναι, υπάρχει η ρήση του Αριστοτέλη, νομίζω από την Ποιητική, σύμφωνα με την οποία σκοπός της τέχνης δεν είναι να αναπαραστήσει την εξωτερική μορφή των πραγμάτων, αλλά την εσωτερική. Δηλαδή, την ουσία. Αυτό που αντηχεί μέσα και είναι απείρως πιο πολύπλοκο, αντιφατικό και μυστηριώδες από την όψη. Προσπαθώ να το θυμάμαι κάθε φορά που στήνω έναν ήρωα στα πόδια του.
Το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου μας ξεστράβωσε κυριολεκτικά, ιδίως όσους δεν το έχουμε παιχνιδάκι να ταξιδεύουμε στις πρωτεύουσες του κόσμου και να παρακολουθούμε τις σημαντικές θεατρικές προτάσεις του καιρού μας. Η πρόσκληση της Κατερίνας Ευαγγελάτου να συμμετάσχω δύο φορές στον Κύκλο Contemporary Ancients και να αποτελέσω ψηφίδα του προγραμματισμού με γέμισε δέος αλλά και τεράστια χαρά».
Αικατερίνη Παπαγεωργίου – Νίκος Χατζόπουλος
Ιφιγένεια / Βορά – Εγώ, μια δούλα της Βίβιαν Στεργίου – του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη
Πειραιώς 260 (Ε)
13/07 έως 16/07/2025 στις 21:00
[ 7 ]
Άρης Αλεξανδρής – Συνεδρία Πολέμου
Μια σπαρταριστή, σύγχρονη επανεγγραφή της «Λυσιστράτης», με πρωταγωνίστρια μια ψυχολόγο που οργανώνει διαδικτυακή αποχή από το σεξ ως απάντηση στη συναισθηματική κόπωση της ψηφιακής εποχής. Ο μύθος γίνεται εργαλείο αιχμηρού χιούμορ και κοινωνικού σχολιασμού.
«Η Συνεδρία Πολέμου είναι ένας μονόλογος εμπνευσμένος από τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη, ο οποίος πραγματεύεται τη διαλεκτική σχέση του έρωτα με τον πόλεμο, μέσα από ένα σύγχρονο πρίσμα. Η γυναίκα που μιλάει είναι σημερινή, οι σκέψεις της αντικατοπτρίζουν την εποχή μας, τα λόγια της εκφράζουν όσα ζούμε. Αν κάτι θέλω να μείνει στον αναγνώστη/θεατή είναι ο προβληματισμός για την ευμετάβλητη φύση του έρωτα, για τη θέση του σεξ στην κοινωνία, για τις διασταυρούμενες πορείες της ευτυχίας και της δυστυχίας.
Αυτό που βρίσκω πολύ ελκυστικό στο αρχαίο κείμενο γενικά και, ειδικότερα, στο αριστοφανικό, είναι οι μηχανισμοί που στήνονται συγγραφικά ώστε να προωθηθεί ο “μύθος” και να εξυπηρετηθεί ο δραματουργικός σκοπός. Στη Λυσιστράτη, το τολμηρό χιούμορ και η διάζευξη μεταξύ πολέμου και σεξουαλικής πράξης είναι τα δομικά στοιχεία που συνέχουν και νοηματοδοτούν το έργο· αυτά υιοθέτησα κι εγώ για να δώσω στη Συνεδρία Πολέμου έρμα και σύνδεση με την πηγή έμπνευσης.
Βιώνω τη συμμετοχή μου στο 70 Χρόνια Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με καμάρι, αλλά και με συμπτώματα αυτού που στα αγγλικά λέμε “impostor syndrome”. Αναρωτιέμαι δηλαδή συνεχώς αν το γραπτό μου έχει τα φόντα να μεταφερθεί στη σκηνή, ειδικά σε ένα τόσο απαιτητικό φεστιβαλικό πλαίσιο. Ως άνθρωπος που μέχρι πέρυσι απολάμβανε το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου μόνο με την ιδιότητα του θεατή, αισθάνομαι πια από τη θέση του δημιουργού που εμπλέκεται ενεργά σε αυτό, μεγάλη χαρά να με ανυψώνει, ευθύνη να με βαραίνει και κάτι σαν καταξίωση να με ατσαλώνει».
Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου
25/07 έως 26/07/2025 στις 21:30
[ 8 ]
Γιάννης Παλαβός – Δεξιά της Κοίτης
Ένας τρυφερός και πικρός μονόλογος μιας κόρης που ανακαλεί τον πατέρα της, περιπλανώμενο λαϊκό μουσικό, σε μια αναψηλάφηση του προσωπικού και συλλογικού πένθους. Εμπνευσμένο από τον «Οιδίποδα επί Κολωνώ», το έργο φέρνει στο φως την άρρητη αγάπη και τη δύναμη της μνήμης.
–
«Υπάρχουν τρεις σκέψεις που, για μένα, συγκροτούν τον πυρήνα του έργου, το οποίο αντλεί από τον Οιδίποδα επί Κολωνώ του Σοφοκλή. Πρώτον, η κλασική θέση πως “είμαστε όλοι παιδιά του Οιδίποδα”. Δεύτερον, ότι ο Οιδίποδας, παρά την εκδίωξή του, την περιπλάνηση και την εξαθλίωση του γήρατος, παραμένει κατά βάση ο ίδιος ως το τέλος της ζωής του – παρορμητικός, εκδικητικός, παράφορος. Τρίτον, ότι η τέχνη λειτουργεί αναλγητικά, λυτρωτικά ενίοτε, όμως η παρηγοριά είναι πρόσκαιρη όσο τα καταγωγικά μας τραύματα παραμένουν ανεπούλωτα. Αυτά όμως είναι ιδέες, και με τις ιδέες δεν γράφεται λογοτεχνία ούτε θέατρο: το ζητούμενο είναι η μεταστοιχείωσή τους, στη σελίδα πρώτα και κατόπιν στη σκηνή, σε δράση και σε αίσθημα που μεταγγίζεται στους θεατές διά της μαγγανείας της τέχνης των δημιουργών.
Τον τόνο στο έργο δίνει ένας παραδοσιακός σκοπός από την ιδιαίτερη πατρίδα μου, το Βελβεντό Κοζάνης. Είναι η πατινάδα του γάμου, ο σκοπός που παίζουν τα όργανα ενώ συνοδεύουν τη νύφη από το πατρικό της στην εκκλησία για να παντρευτεί. Σε μια πρώτη ακρόαση, ο σκοπός μοιάζει ευφρόσυνος, ταυτόχρονα όμως αποπνέει κάτι μελαγχολικό, σχεδόν πένθιμο. Κι αυτό γιατί, εκτός από μια χαρούμενη στιγμή, η περίσταση που παίζεται είναι μια περίσταση στενόχωρη: η νύφη αποχωρίζεται τους γονείς της και μπαίνει ξένη σε ξένο σπίτι, σαν μια Περσεφόνη που κατεβαίνει στον Άδη. Αυτός ο σκοπός, που τον έχω ακούσει αναρίθμητες φορές από παιδί, και το αίσθημα που υποβάλλει έχουν σημασία στο έργο, όχι μόνο γιατί ο ήρωας είναι οργανοπαίκτης που έπαιζε την πατινάδα στους γάμους και γιατί η πατινάδα ακούγεται στην παράσταση, αλλά και γιατί αφηγήτρια είναι η κόρη του ήρωα, που εξαιτίας του δεν παντρεύτηκε.
Το μόνο που μπορεί να απαντήσει κανείς είναι πως είναι τιμή να συμμετέχει ως δημιουργός στον πρώτο τη τάξει πολιτιστικό θεσμό της χώρας, και μάλιστα σε μια σημαντική του στιγμή, στα εβδομήντα χρόνια του. Τα είκοσι χρόνια που ζω στην Αθήνα έχω παρακολουθήσει πολύ ενδιαφέρουσες παραστάσεις και συναυλίες στο Φεστιβάλ και είμαι περήφανος που συμβάλλω στο πρόγραμμά του. Ευχαριστώ την Καλλιτεχνική Διευθύντρια κα Κατερίνα Ευαγγελάτου και τους συνεργάτες της κι εύχομαι το έργο να έχει κάτι να πει σε όσες και όσους μας τιμήσουν με την παρουσία τους στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου».
Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου
25/07 έως 26/07/2025 στις 21:30
