Ο Πάολο Τζενοβέζε έκανε πριν μερικά χρόνια πολύ μεγάλη επιτυχία με τους «Τέλειους Ξένους». Τώρα με το “Μadly” επανέρχεται στα ίδια πάνω κάτω μονοπάτια και δεν αποκλείεται καθόλου να την επαναλάβει. Ένας άντρας πηγαίνει στο σπίτι μιας γυναίκας για δείπνο και ό,τι άλλο τυχόν προκύψει. Ενώ η ταινία αφορά τους δύο τους και το πώς θα εξελιχθεί η βραδιά αυτού του πρώτου ραντεβού τους, βασικό χώρο στην ταινία καταλαμβάνουν άλλοι τέσσερις άνδρες και άλλες τέσσερις γυναίκες. Ενσαρκώνουν τις διαφορετικές προσωπικότητες που υπάρχουν μέσα στον καθένα μας: οι άντρες είναι οι φωνές μέσα στο κεφάλι του άντρα, οι γυναίκες οι φωνές μέσα στο κεφάλι της γυναίκας. Με αφορμή την προβολή του “Μadly” στο 59ο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι, είχαμε την ευκαιρία για μια σύντομη συνέντευξη με τον Τζενοβέζε.
Διάβασα ότι οι «Tέλειοι Ξένοι» είναι η ταινία με το παγκόσμιο ρεκόρ ριμέικ στην ιστορία του κινηματογράφου. Ομολογώ ότι δεν το ήξερα. Για πόσα ριμέικ μιλάμε δηλαδή;
49.
49 είπατε;
Ναι. 49 σε όλο τον κόσμο. Υπάρχει γερμανικό ριμέικ, πολωνικό, τουρκικό, κινέζικο, γιαπωνέζικο, κορεάτικο και πάει λέγοντας. Έχουν γίνει ριμέικ παντού βασικά.
Κι ο αριθμός αυτός αφορά μόνο τις ταινίες που γυρίστηκαν, δεν συμπεριλαμβάνει και θεατρικές διασκευές;
Ναι, ναι. Στο θέατρο άλλωστε δεν πρόκειται για ριμέικ. Έχω γράψει και θεατρικό πάνω στο «Τέλειοι Ξένοι» και όποιος το ανεβάζει, ανεβάζει αυτούσιο το θεατρικό μου. Στο σινεμά όμως είναι ριμέικ και οι σκηνοθέτες και οι σεναριογράφοι κάνουν κάποιες προσαρμογές σε σχέση με την δική τους χώρα: κάτι κόβουν, κάτι προσθέτουν, κάτι αλλάζουν. Κατά βάση όμως τα περισσότερα παραμένουν πολύ παρόμοια με το πρωτότυπο.
Ναι, ισχύει και για το ελληνικό ριμέικ (σ.σ. σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αθερίδη), που μοιάζει πολύ με το δικό σας. Αλλά πώς συμβαίνει στην πράξη όλο αυτό; Έρχονται από όλο τον κόσμο και σας προσεγγίζουν ή το προτείνετε κάπως εσείς;
Ναι, προσεγγίζουν την εταιρία παραγωγής μου και ζητούν τα δικαιώματα. Δεν έχω πρόβλημα με αυτό. Από την άλλη βέβαια, δεν χαίρομαι όταν αλλάζουν κάτι που για μένα είναι πολύ σημαντικό. Για παράδειγμα ο Ισπανός Άλεξ ντε λα Ιγκλέσια άλλαξε το τέλος της ταινίας, πράγμα που κατ’ εμε είναι απαίσιο, αφού άλλαξε και το νόημα της. Από την άλλη, ΟΚ, τι να κάνουμε, ένα ριμέικ είναι ένα ριμέικ.
Και το “Μadly” θα μπορούσε να έχει την ίδια δυναμική για ριμέικ.
Ναι, το ελπίζω και ήδη άλλωστε συμβαίνει. Παρότι το ταξίδι της ταινίας μόλις ξεκίνησε, παρότι στην Ιταλία κυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό (σ.σ. τέλη Φεβρουαρίου, έχοντας γίνει μεγάλη εμπορική επιτυχία), ήδη υπάρχουν 30 – 32 αιτήματα. Ίσως λόγω της επιτυχίας των «Τέλειων Ξένων», ίσως επίσης επειδή η ιδέα του “Μadly” είναι και πιασάρικη και διεθνής. Μπορείς να την καταλάβεις χωρίς πρόβλημα, δεν είναι κάτι τυπικά ιταλικό.
Πολύ ασυνήθιστο αυτό όμως για τον κόσμο του κινηματογράφου, όχι;
Ναι. Νομίζω όμως ότι αυτό το φόρματ είναι σίγουρα εμπορικό, σίγουρα εύκολο να διασκευαστεί και να γυριστεί.
Προτιμάτε να γυρίζετε ταινίες σε εσωτερικούς χώρους;
Όχι, δεν το προτιμώ – τυχαίνει. Κάποιος στην Ιταλία αποκάλεσε τις ταινίες μου “Room Com” αντί για “Rom Com” (σ.σ. Κομεντί Δωματίων αντί για Ρομαντικές Κομεντί). Mετά τους «Τέλειους Ξένους» έκανα το “Place”, που κι αυτό είναι γυρισμένο όλο σε ένα δωμάτιο, αλλά στη συνέχεια έκανα το “Superheroes”, το οποίο είναι γυρισμένο σε όλη την Ευρώπη, ακόμη και στην Αφρική. Εξαρτάται λοιπόν κάθε φορά από την ιστορία. Αφιερώνω πάρα πολύ χρόνο για το σενάριο και τους διαλόγους. Αγαπώ τους διαλόγους. Υπάρχουν ολόκληρες ημέρες που έχω αφιερώσει στο να βρω πώς ακριβώς θα διατυπωθεί μια φράση. Είναι κάτι που αγαπώ στα αλήθεια. Οπότε, όταν αγαπάς τόσο πολύ τους διαλόγους, καμιά φορά ένα δωμάτιο μπορεί να είναι το κουτί στο οποίο τοποθετείς την ιστορία σου. Κι αφού επιλέξεις αυτό το κουτί, τότε μπορείς να συγκεντρωθείς μόνο στους διαλόγους και τις ερμηνείες των ηθοποιών. Αλλά δεν κάνω την επιλογή των χώρων προτού εξελιχθεί η ιδέα και το σενάριο. Για τους «Τέλειους Ξένους» μάλιστα, η πρώτη εκδοχή ήταν να είναι μια νορμάλ ιστορία σε διαφορετικές τοποθεσίες και σε χρόνους πολύ μεγαλύτερους της μιας νύχτας. Μόνο εκ των υστέρων το σκέφτηκα αλλιώς και το τροποποίησα.
Άρα, αφού τα σενάρια είναι τόσο αυστηρά, οι ηθοποιοί δεν μπορούν να αυτοσχεδιάσουν;
Μια ταινία έχει δυο διαφορετικούς χρόνους. Όταν τη γράφεις παίρνεις όσον καιρό χρειάζεται. Είναι η ήσυχη στιγμή της. Όταν όμως τη γυρίζεις, η ησυχία σταματάει, επικρατεί πολύ κινητικότητα και βαβούρα. Το σενάριο πρέπει τότε να παραμένει σταθερό. Δεν έχεις την απαιτούμενη διαύγεια εκείνη την ώρα. Και δεν τα γυρνάς και με χρονική σειρά, οπότε θέλω να μην αλλάζει τίποτα από όσα έχω γράψει. Αν βέβαια ένας ηθοποιός έχει μια ιδέα αυτοσχεδιασμού και έρθει και μου το πει εγκαίρως, ενδεχομένως να το επιτρέψω, αλλα ως κάτι που θα μπορούσε να προστεθεί, όχι σε αντικατάσταση όσων έχω γράψει.
Ήταν επιρροή σας το “Inside Out”;
Όχι, η ιδέα μου είναι πολύ παλιότερη. 24 χρόνια πριν έχω γυρίσει μια διαφήμιση, στην οποία διαφημίζεται η RAI, η ιταλική κρατική τηλεόραση. Ένας άντρας έχει μέσα του διαφορετικές προσωπικότητες, διαφορετικές φωνές που πολεμάνε η μία την άλλη. Και η διαφήμιση κατέληγε στο ότι φτιάχνουμε ένα πρόγραμμα που ικανοποιεί όλες τις προσωπικότητες σας. Μετά σκέφτηκα ότι εδώ θα μπορούσε να υπάρχει υλικό για ταινία. Τρία χρόνια αργότερα λοιπόν, γυρίζω το «Κανένα μήνυμα στον τηλεφωνητή» (“Sorry, You Can’t Get Through”), με πάρα πολύ χαμηλό μπάτζετ, μια πολύ μικρού μεγέθους ταινία. Έπαιζαν δύο ηθοποιοί τον ίδιο ήρωα, ένας όταν ο ήρωας ήταν γεμάτος αυτοπεποίθηση κι ένας όταν ήταν ντροπαλός και διστακτικός. Με γοητεύει πολύ η ιδεα των πολλαπλών προσωπικοτήτων. Και τελικά, λίγα χρόνια πριν, μου ήρθε η ιδέα για το “Μadly”. Το “Inside Out” είναι πολύ ενδιαφέρουσα ταινία, είναι όμως ανιμέισον και εκεί δεν έχουμε να κάνουμε με προσωπικότητες, αλλά με συναισθήματα. Οπότε όχι, δεν επηρεάστηκα από αυτό, πρόκειται άλλωστε για ταινίες εντελώς διαφορετικού ύφους. Πάρα πολλοί μου κάνουν την συγκεκριμένη ερώτηση και είναι λογικό, επειδή είναι πασίγνωστή ταινία.
Απλά είδα και τη Disney να έχει κεντρική θέση στα credits κι αναρωτήθηκα.
Ο επικεφαλής της Disney στην Ιταλία είναι πολύ φίλος μου. Και του λέω γυρνάω αυτή την ταινία, είμαι σίγουρος ότι δεν θα έχετε πρόβλημα, αλλά ρίξτε μια ματιά στο σενάριο. Και το έστειλαν στις ΗΠΑ, εκεί φυσικά είπαν ότι δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, αλλά επειδή τους άρεσε η ιδέα, ζήτησαν και μπήκαν συμπαραγωγοί.
Ο καθένας μας λοιπόν έχει διαφορετικές φωνές μέσα του;
Ναι, διαφορετικές προσωπικότητες σε διάφορα επίπεδα, που η μία τα βάζει με την άλλη προσπαθώντας να της επιβληθεί, ανάλογα με την περίπτωση.
Όντως πιστεύετε ότι οι άντρες δεν μπορούν να καταλάβουν σε βάθος τις γυναίκες και το αντίθετο, ή θεωρείτε ότι πρόκειται για μια προκατάληψη;
Εξαρτάται από το τι είδος άντρα. Αν έχει μεγάλη ευαισθησία, αν μπορεί να ακούσει, να κάνει ερωτήσεις, τότε μπορεί και να καταλάβει. Αλλά ποτέ σε βάθος. Ποτέ σε βάθος. Νομίζω ότι κανείς δεν μπορεί να καταλάβει στα αλήθεια τον άλλο, άντρας ή γυναίκα. Το τι θέλει κατά βάθος ο άλλος. Μπορούμε να προσπαθήσουμε να φανταστούμε τι είδους άνθρωπος και προσωπικότητα είναι απέναντί μας, αλλά νομίζω ότι ποτέ δεν θα ξέρουμε ποιος ακριβώς είναι ο άντρας ή η γυναίκα που έχεις μπροστά σου.
Ανεξάρτητα λοιπόν από φύλο, κανείς δεν μπορεί να καταλάβει στα αλήθεια κανέναν άλλο;
Σε βάθος δεν μπορεί, όχι.
