Λογοτεχνικά έργα που «είδαν» το σκοτάδι που έρχεται

Πόσες φορές λογοτεχνικά έργα δεν έχουν αποδειχθεί ανατριχιαστικά προφητικά...

Πόσες φορές λογοτεχνικά έργα δεν έχουν αποδειχθεί ανατριχιαστικά προφητικά… Όπως το «1984 Ο Μεγάλος Αδερφός» του Τζωρτζ Όργουελ, «Οι Υπνοβάτες» του Χέρμαν Μπροχ, «Ο Ξένος» του Αλμπέρ Καμύ» και το ”Prophet Song” του Paul Lynch. Έργα που «είδαν» το σκοτάδι που έρχεται.

 

[ 1 ]

1984 Ο Μεγάλος Αδερφός – Τζωρτζ Όργουελ | Εκδόσεις Κάκτος

 

 

Διαβάστηκε σαν μία προφητεία για το μέλλον. Το εμβληματικό μυθιστόρημα του Τζωρτζ Όργουελ, σήμα κινδύνου για τον ολοκληρωτισμό, καθόρισε όσο λίγα βιβλία την πολιτική σκέψη του 20ού αιώνα.

Το ολοκληρωτικό καθεστώς του Μεγάλου Αδελφού, παρακολουθώντας συνεχώς τους πάντες και τα πάντα μέσα από αμέτρητες διαδραστικές τηλεοθόνες, ασκεί τον απόλυτο έλεγχο στις πράξεις και τις συνειδήσεις. Όλα προσαρμόζονται στη μία και μοναδική αλήθεια, αυτή που πρεσβεύει το Κόμμα, ο μόνος αλάθητος μηχανισμός, του οποίου προσωποποίηση είναι ο Μεγάλος Αδελφός. Όλα, ακόμα και το παρελθόν, όποιος ελέγχει το παρελθόν ελέγχει το μέλλον, και όποιος ελέγχει το παρόν ελέγχει το παρελθόν.

Το έγκλημα της σκέψης είναι το θανάσιμο αμάρτημα. Γι’ αυτό πρέπει να εξαλειφθεί οτιδήποτε οδηγεί στη διάπραξή του: ελευθερία, γλώσσα, ανθρώπινα αισθήματα. Και όποιος υποπέσει σε έγκλημα σκέψης πρέπει να οδηγηθεί στον θάνατο αναμορφωμένος: θα πεθάνει αγαπώντας τον Μεγάλο Αδελφό.

Γραμμένο στα τέλη της δεκαετίας του 1940 το πιο διάσημο δυστοπικό μυθιστόρημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας δεν σταματά να έρχεται στο προσκήνιο ως ένα μανιφέστο για τη μάχη του ανθρώπου με το σύστημα για τη διεκδίκηση της ελευθερίας του.

 

 

[ 2 ]

Οι Υπνοβάτες – Χέρμαν Μπροχ | Εκδόσεις Έρμα

 

 

 

Όταν η τριλογία του Χέρμαν Μπροχ «Οι Υπνοβάτες» πρωτοδημοσιεύτηκε το 1932 πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Σήμερα θεωρείται ένα μνημειώδες αριστούργημα και ο συγγραφέας της ισάξιος του Μαρσέλ Προυστ και του Τζέιμς Τζόυς.

Τα μυθιστορήματα που την απαρτίζουν, «1888 – Πάσενοβ ή Ρομαντισμός», «1903 – Ες ή η Αναρχία» και «1918 – Χουγκενάου ή ο Ρεαλισμός», επικεντρώνονται αντίστοιχα σε τρεις ήρωες τυπικούς εκπροσώπους της τάξης τους, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με την κρίση των αξιών της εποχής τους. Τους πλαισιώνουν χαρακτήρες που καλύπτουν σχεδόν όλο το ψηφιδωτό της κεντροευρωπαϊκής κοινωνίας από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι την εποχή την έλευση του ολοκληρωτισμού.

Η προσπάθεια του νεαρού ανθυπολοχαγού Φον Πάσενοβ να αποφύγει τις συγκρούσεις που κληροδοτεί ο προηγούμενος αιώνας βρίσκοντας καταφύγιο στην παράδοση και τον ρομαντισμό, ο πόθος του μικροαστού οραματιστή Ες για δικαιοσύνη και λύτρωση σ’ έναν ετοιμόρροπο κόσμο που σπαράσσεται από τη διαμάχη του παλιού με το νέο κορυφώνονται στο τρίτο βιβλίο, όπου, λίγο πριν από τη λήξη του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, οι δύο ήρωες μοιραία συναντιούνται με τον αμοραλιστή έμπορο Χούγκεναου, εκφραστή του μηδενισμού και της διάλυσης των εννοιών πάνω στις οποίες στηρίχθηκε το ευρωπαϊκό οικοδόμημα από την Αναγέννηση ως τον Μεγάλο Πόλεμο.

Έργο επιβλητικό και προφητικό που θέτοντας στο κέντρο του την κατάρρευση των ηθικών αξιών προμάντεψε την άνοδο του ναζισμού.

 

[ 3 ]

Ο Ξένος – Αλμπέρ Καμύ | Εκδόσεις Καστανιώτη

 

 

«Σήμερα πέθανε η μαμά. Ίσως και χτες, δεν ξέρω. Έλαβα ένα τηλεγράφημα από το άσυλο: “Μητέρα απεβίωσε. Κηδεία αύριο. Θερμά συλλυπητήρια”. Αυτό δεν μου λέει τίποτα. Μπορεί να ήταν και χτες.». Έτσι ξεκινάει «Ο Ξένος» του Αλμπέρ Καμύ.

Ο Μερσώ, Γαλλο-Αλγερινός, μετά την κηδεία της μητέρας του σκοτώνει απαθώς έναν Άραβα στο γαλλικό Αλγέρι. Δικάζεται και η ετυμηγορία είναι θάνατος. Η ιστορία χωρίζεται σε δύο μέρη και παρουσιάζεται σε πρώτο πρόσωπο μέσα από την αφηγηματική ματιά του κεντρικού χαρακτήρα πριν και μετά τον φόνο. Απομονωμένος, αδιάφορος συναισθηματικά για τους άλλους, ξένος για την κοινωνία, ο Μερσώ αντιπροσωπεύει σύμφωνα με τον Καμύ τον άνθρωπο προτού συνειδητοποιήσει το παράλογο.

Από μία άλλη σκοπιά όμως, ο Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας είναι σαν να σκιαγραφεί σε αυτό το βιβλίο τον σύγχρονο δυτικό άνθρωπο. Δεν είναι και αυτός, όπως ο ήρωας του Καμύ, απόμακρος; Δεν αδιαφορεί επιδεικτικά για τους γύρω του; Δεν βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στην αποξένωση;

 

[ 4 ]

Prophet Song – Paul Lynch | Oneworld Publications

 

 

 

Το ”Prophet Song” είναι το μυθιστόρημα που χάρισε πέρυσι στον Paul Lynch το βραβείο Booker. Η κριτική επιτροπή δεν έβγαλε ομόφωνη απόφαση και δυσκολεύτηκε στην επιλογή του νικητή. Μετά από πολλούς γύρους συζητήσεων και ψηφοφοριών το σημαντικότερο βραβείο της αγγλόφωνης λογοτεχνίας απονεμήθηκε τελικά στο πέμπτο κατά σειρά βιβλίο του Ιρλανδού συγγραφέα, ένα βιβλίο «συγκλονιστικό και αληθινό», όπως το χαρακτήρισε η πρόεδρος της επιτροπής. Η βράβευση αποδείχτηκε τρομακτικά επίκαιρη, αφού ήρθε λίγες μόλις μέρες μετά από ένα περιστατικό ακροδεξιάς βίας στο Δουβλίνο.

Εμπνευσμένο από τον πόλεμο της Συρίας και την προσφυγική κρίση, το ”Prophet Song” αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας που προσπαθεί να επιβιώσει και να προστατέψει την οικογένειά της σε μια δυστοπική Ιρλανδία του μέλλοντος που βυθίζεται στον ολοκληρωτισμό.

Μια σκοτεινή, βροχερή βραδιά στο Δουβλίνο, η επιστήμονας και μητέρα τεσσάρων παιδιών Eilish Stack ανοίγει την εξώπορτά της και βρίσκει δύο αξιωματικούς της νεοσύστατης μυστικής αστυνομίας της Ιρλανδίας που έχουν έρθει για να ανακρίνουν τον σύζυγό της. Η Ιρλανδία καταρρέει. Η χώρα βρίσκεται στα χέρια μιας αυταρχικής κυβέρνησης και όταν ο σύζυγός της εξαφανίζεται, η Eilish βρίσκεται παγιδευμένη σε μια κοινωνία που αποσαθρώνεται. Πόσο μακριά θα φτάσει για να σώσει την οικογένειά της; Και τι ή ποιον είναι διατεθειμένη να αφήσει πίσω της;

 

Book to ride. Με τις σελίδες οδηγό κάνουμε το 2024 μαγικό. Αναζητήστε περισσότερες προτάσεις βιβλίων στο public.gr

 

tags / Public

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Κάθε Σάββατο θα λαμβάνετε στο e-mail σας το newsletter του ελc με τις προτάσεις μας για την εβδομάδα!

Podpourri. Ιστορίες που ακούγονται

Ακολουθήστε το ελculture.gr στο Google News

το ελculture σας προσκαλεί σε εκδηλώσεις

ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.