Με ένα βραβείο πλέον στα χέρια σας, που ήρθε μετά από πολύ σκληρή δουλειά, πώς αισθάνεστε;
Νομίζω δικαιωμένος. Ότι ξέρεις όλη αυτή η προσπάθεια έπιασε τόπο, κάπου αναγνωρίστηκε.
Εσείς κάνετε πολύ επιλεκτικές δουλειές και μου φαίνεται ότι αρνείστε να μπείτε σε αυτό τον κυκεώνα των πολλών ρόλων και παραστάσεων;
Ναι, εγώ δεν μπορώ να κάνω πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Άλλοι άνθρωποι μπορούν, δεν είναι κακό αυτό. Απλώς εγώ θέλω να αφοσοιώνομαι σε αυτό που κάνω και να μη με αποσπά τίποτα, γιατί αλλιώς δεν μπορώ να το κάνω καλά.
Νιώθετε ότι αυτό το σύστημα είναι κάπως αδηφάγο; Ότι καταναλώνει τους καλλιτέχνες;
Αυτό είναι στο χέρι του κάθε ανθρώπου. Όποιος μπαίνει σε αυτή την ιστορία, δεν είναι άμοιρος ευθυνών.
Τι σας ενδιαφέρει περισσότερο στο θέατρο;
Τα πάντα. Κοιτάξτε, παλιά ήθελα να ανήκω σε μια ομάδα και έχω δουλέψει με ομάδες, αλλά για διάφορους λόγους, για πολλούς από τους οποίους ευθύνομαι εγώ, αυτό δε λειτούργησε. Αυτό το ήθελα πολύ, την ομάδα…
Το θέατρο έχει τη δύναμη να αλλάξει κάποιον;
Σίγουρα όχι, ούτε προς το καλύτερο ούτε προς το χειρότερο. Το θέατρο είναι ένα κομμάτι του κόσμου, δεν μπορεί να ελέγξει τον κόσμο. Μεμονωμένα μόνο μπορεί κάτι να συμβεί. Εγώ, ως ηθοποιός όμως, έχω αλλάξει μέσα από τη μελέτη των κειμένων, των ρόλων…
Τι άλλαξε δηλαδή;
Έγινα πιο ανεκτικός με τους ανθρώπους. Ίσως παλιότερα ήμουν ευέξαπτος, δεν μπορούσα να ανεχτώ κάποια πράγματα.. Μέσα από το θέατρο άρχισα να σκέφτομαι και την άλλη πλευρά, το δίκιο της. Ή, ας πούμε, αν κάποιος κάνει κάτι ανήθικο ή παραβατικό, μπαίνω στη διαδικασία να σκεφτώ για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό. Με έχει κάνει το θέατρο να εξετάζω πιο βαθιά την ανθρώπινη συμπεριφορά και να μην καταδικάζω. Ενώ πριν δεν ήμουν έτσι. Ασχολούμαι περισσότερο με τους ανθρώπους, γιατί κάποτε θα παίξω κάποιον από αυτούς. Μπορεί η πρόθεση να είναι λίγο εκ του πονηρού (γέλια), αλλά όλα αυτό καταλήγει σε κάτι καλό για εμένα.
Τι έχετε χάσει και τι έχετε κερδίσει όλα αυτά τα χρόνια στο θέατρο;
Μόνο κέρδος έχω. Εντάξει, ως προς το οικονομικό μέρος τα πράγματα είναι δύσκολα, αλλά πάντα πάλευα και αγωνιζόμουν, οπότε αυτό δε με απσχολεί. Το κέρδος είναι η ίδια η τέχνη που την έμαθα, τη βιωσα και ωφελήθκαμ μονο.
Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με το θέατρο;
Γύρω στα 20, μέσα στο ψάξιμό μου να δω τι θα κάνω. Το θέατρο το βρήκα στο δρόμο ή με βρήκε, δεν έλεγα από μικρός ότι θα γίνω ηθοποιός. Μάλιστα κάποιοι φίλοι μου όταν ανακοίνωσα ότι θα γίνω ηθοποιός δεν το πίστευαν. Το θέατρο ήρθε για μενα την εποχή που ψάχνομουν με τον εαυτό μου και τον κόσμο γύρω μου, που ήθελα να εκφαστώ, να πω κάποια πράγματα. Είχα δοκιμάσει πολλά πράγματα πρώτα.. Από πωλητής βιβλίων μέχρι ηλεκτρολόγος σε σχολή, σε βιοτεχνίες ρούχων είχα δουλέψει.. Πολλές δουλειές…
Ποτέ δεν το μετάνιωσα που έγινα ηθοποιός. Ο τρόπος που γίνονται τα πράγματα καμιά φορά με πειράζει, αλλά το θέατρο δεν ευθύνεται για όλα αυτά. Το θεάτρο είναι μαγικό, έχει χαρά, έχει κλάμα, όλα τα έχει…
Φέτος κάνετε «Χρυσές δουλείες» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.
Ναι, είναι ένα έργο του Στηβ Τόμπσον, ενός Εγγλέζου συγγραφέα, έχει να κάνει με τον κόσμο των χρηματιστών και με αφορμή αυτή την κοινωνική ομάδα ο Τόμπσον αναλύει την οικονομική κρίση. Οι χρηματιστές άλλωστε μας οδήγησαν σε αυτή την κρίση. Το έργο δείχνει πώς θησαυρίζουν αυτοί οι άνθρωποι με ξένα λεφτά, αλλά το κόστος που πληρώνουν είναι μεγάλο. Δουλεύουν 14 ώρες τη μέρα. Σε αυτούς τους χώρους ισχύει ο νόμος της ζούγκλας, ο θάνατος σου η ζωή μου. Αυτοί πουλάνε τα πάντα για το κέρδος. Δείχνει όμως τη ζωή και τη σκέψη αυτών των ανθρώπων πέρα από το γραφείο, που ουσιαστικά δεν υπάρχει. Εγώ κάνω έναν χρηματιστή που στα 45 που αγανακτεί, έχει καταντήσει σχεδόν αλκοολικός και τα παρατάει όλα, φεύγει στην εξοχή και παίρνει μια βάρκα και ψαρεύει.
Εμείς που δεν είμαστε χρηματιστές γιατί να δούμε το έργο σας;
Γιατί οι χρηματιστές είναι μόνο η αφορμή. Το έργο αυτό μιλάει για την οικονομική κρίση και γι’ αυτό ο συγγραφέας διάλεξε την κάστα που έχει μεγαλύτερη σχέση με την κρίση. Αλλά το έργο μιλάει και για την επικοινωνία που έχει χαθεί. Άλλωστε σήμερα όλοι δουλεύουν σαν τρελοί, και έχουν διαταραχθεί οι σχέσεις των ανθρώπων, των οικογενειών…
Είναι πραγματική αυτή η κρίση τελικά;
Για κάποιους ναι, για άλλους όχι. Υπάρχει κόσμος που ζει στα όρια της φτώχειας. Πάντα υπήρχε βέβαια αυτό. Απλώς παλιότερα υπήρχαν δυσκολίες για τα προς το ζην, αλλά ο ένας βοηθούσε τον άλλον. Για παράδειγμα, στη δική μου γειτονία υπήρχαν φτωχές οικογένειες, αλλά υπήρχε βοήθεια από τις υπόλοιπες. Κρίση υπάρχει, πολύς κόσμος τρέχει για το τίποτα. Και είναι συγκεκριμένα τα καρτέλ που μας οδήγησαν σε αυτό το σημείο.
Είπατε ότι η επικοινωνία σήμερα έχει χαθεί…
Ναι, ίσως είναι λίγο καλύτερα ως προς την αποδοχή του διαφορετικού. Ένας διαφορετικός άνθρωπος μπορείς να γίνει πιο εύκολα αποδεκτός απ’ ό,τι παλιότερα που οι κοινωνίες ήταν πιο κλειστές. Αλλά όλα εξαρτώνται από την πρόθεση και τη διάθεση κάθε ανθρώπου να επικοινωνήσει. Παλιότερα υπήρχε ένας σεβασμός, ο άνθρωποι σήμερα είναι πιο κλειστοί, δεν αφιερώνουμε χρόνο να ακούσουμε, γιατί επικοινωνώ σημαίνει και ακούω τον άλλο. Τα δικά μου βιώματα από τη δεκαετία του ΄70 είναι ότι το μεσημέρ,ι για παράδειγμα, αναλόγως σε ποια πλευρά της γειτονιάς βρισκόμαστε, κάποια μαμά μας είχε ήδη ταΐσει. Αυτό σήμερα δε γίνετα, ίσως υπάρχει μεγάλο φόβος. Άσχημα πράγματα συνέβαιναν πάντα, αλλά πλέον το ποσοστό σήμερα έχει ανέβει δραματικά
Ασχολείστε και με άλλες τέχνες;
Εντάξει, μου αρέσει να γράφω, αλλά για εμένα μόνο, Δεν έχω πρόθεση να εκδώσω όσα γράφω. Άλλωστε μέσα απ΄ το θέατρο ασχολούμαι με όλες τις τέχνες. Με καλύπτει απόλυτα.
Πώς βλέπετε τα πράγματα σήμερα στο θέατρο στην Ελλάδα;
Δεν είμαι αισιόδοξος πάντως. Γίνονται πάρα πολλές παραγωγές, αλλά λείπει η ποιότητα. Έχουν γίνει περισσότερα μαγαζιά, παρά θέατρα. Αυτό είναι το ζήτημα. Εντάξει, μια φιλότιμη προσπάθεια μπορεί να φέρει κάποιο αποτέλεσμα, αλλά μπαίνουμε στη λογική του μη χείρον βέλτιστον. Η πλειοψηφία των παραστάσεων, πάντα βέβαια υπάρχουν οι εξαιρέσεις, αλλά μιλάω για τον κανόνα, δεν είναι πλέον γεγονότα. Δεν είμαι αφοριστικός, όμως λίγα πράγματα είναι γεγονός. Παλιά το θέατρο ήταν ένα γεγονός, τώρα αυτό δε συμβαίνει. Γιατί δεν αντιμετωπίζουμε σοβαρά αυτή την ιστορία που λέγεται «θέατρο». Φτιάχνεις, για παράδειγμα, ένα θέατρο χωρίς καμαρίνια, με άβολα καθίσματα, μπαινοβγαίνει κόσμος λες και είσαι σε σουπερμάρκετ, δε δίνεται ούτε χρόνος ούτε χρήμα. Βέβαια, είναι σημαντικό που δίνεται η ευκαιρία σε νέους ανθρώπους να δοκιμάσουν πράγματα, γιατί παλιότερα ήταν πολύ ασφυξιακό το όλο σύστημα. Είναι καλό που έχει ανοίξει ο χώρος στους νέους, με κίνδυνο βέβαια πάντα να ξεχειλώσει και τελικά να μη συμβαίνει τίποτα. Αλλά αυτή η δυνατότητα να δοκιμαστείς νομίζω ότι σε καλό θα βγει. Θεωρώ θετικό που τόσο πολλοί άνθρωποι ασχολούνται με το θέατρο. Άσχετα από το αποτέλεσμα.
Είστε και δάσκαλος στη σχολή του Γ. Αρμένη. Πώς βλέπετε τη νέα γενιά;
Είναι καλή. Ο νέος άνθρωπος έχει μια όμορφη δύναμη. Τα παιδιά έχουν όνειρα, ζωντάνια, επιμονή, φιλοδοξίες. Ξέρετε, μου αρέσει να κάνω μάθημα. Η διδασκαλία με κάνει να καταλαβαίνω καλύτερα τι συμβαίνει σε έναν ηθοποιό. Επίσης στην τάξη με έναν τρόπο παίζω το ρόλο του σκηνοθέτη και έτσι καταλαβαίνω καλύτερα και το σκηνοθέτη, γιατί μου ζητάει αυτό που μου ζητάει, γιατί εγώ αντιδρώ…. (γέλια)
Έχετε σκεφτεί ποτέ να στραφείτε στη σκηνοθεσία, όπως πολλοί συνάδερφοί σας;
Όταν μεγαλώσω… μπορεί να γίνω Πόρσε (γέλια)..Έχετε δει αυτά τα μίνι Cooper; Ε, κι εγώ όταν μεγαλώσω μπορεί να γίνω σκηνοθέτης.
Ένα μεγάλο σας όνειρο;
Να κάνω θέατρο χωρίς να σκέφτομαι τίποτε άλλο, να είμαι απόλυτα δοσμένος σε αυτό. Να έχω φτιάξει έτσι τη ζωή μου που να μη με απασχολεί τίποτα άλλο, σε όλα τα επίπεδα. Επειδή είμαι άνθρωπος του σήμερα δε βάζω μακροχρόνιους στόχους πάντως. Και δεν έχω κολλήματα με ρόλους. Αφήνομαι στο χρόνο και έτσι πάντα έχω την έκπληξη, ας πούμε τον Αστρώφ από τον «Θείο Βάνια» δεν είχα φανταστεί ποτέ να τον κάνω, το άκουγα από άλλους πόσο θέλουν να παίξουν αυτό το ρόλο… Εγώ ζω στο σήμερα και για το τώρα και τελικά ήρθε από μόνο του. Και κάποια στιγμή σκέφτηκα: « Λες τελικά να παίζω στα όνειρα κάποιων άλλων;»
