Ένας νέος συγγραφέας σήμερα στην Ελλάδα με τόσους τίτλους που κυκλοφορούν το χρόνο έχει λίγο χρόνο να αποδείξει την αξία του. Εσείς όμως το καταφέρατε και « Ο ήχος του ακάλυπτου» έκανε επιτυχία. Πού νομίζετε ότι οφείλεται αυτό;
Θέλω να πιστεύω στην ποιότητα του βιβλίου. Βέβαια όλα είναι συγκερασμός πραγμάτων: εξαρτάται από το θέμα, αν θα αγγίξει τον κόσμο, τη χρονική στιγμή που βγαίνει ένα βιβλίο και σίγουρα παίζει ρόλο και η προώθηση. Είχα την τύχη να είμαι στις εκδόσεις Πόλις που δεν έχουν πολλούς Έλληνες συγγραφείς και έτσι είχα μια βοήθεια
Ζείτε πλέον από τη συγγραφή;
Μέχρι πρότινος ήμουν οικονομολόγος. Μετά σπούδασα σκηνοθεσία τη σχολή Σταυράκου. Στο δεύτερο έτος της σχολής έγραψα το βιβλίο. Τώρα πλέον ασχολούμαι και με το σενάριο.
Γι’ αυτό έχει κινηματογραφική δομή το βιβλίο σας; Μοιάζει σαν σπονδυλωτή ταινία.
Ασυνείδητα έγινε αυτό. Ήθελα να συνδυάσω πράγματα και ιστορίες μεταξύ τους, σκεπτόμενη ότι πολλά γεγονότα επηρεάζουν άλλα γεγονότα και έτσι κατά κάποιο τρόπο συνδέονται μεταξύ τους, όπως στη φυσική. Δεν είχα την πρόθεση να κάνω κάτι σπονδυλωτό. Ξεκίνησα από την πρώτη ιστορία, τον «Τυφλό», και μόνο του με οδήγησε το πράγμα. Η πρώτη ιστορία κύλησε ομαλά, μετά θέλησα να δώσω ένα στίγμα ως προς τη φόρμα.. Ήθελα ο κάθε ήρωας να έχει γλώσσα βιωματική.
Πώς επιλέξατε ή πώς σας επέλεξαν αυτές οι έξι ιστορίες;
Με επέλεξαν νομίζω. Στο δρόμο. Βλέπεις, ακούς πράγματα και αυτά σε επηρεάζουν. Γράφοντας μάλιστα έρχονται και σε βρίσκουν πράγματα που τα είχες ξεχάσε, ή δεν τους είχες δώσει ιδιαίτερη σημασία και ξαφνικά σου αποκαλύπτονται.
Και προσωπικά πράγματα;
Πάντα υπάρχει κάτι προσωπικό, αν και η πρόθεσή μου δεν ήταν να κάνω κάτι το προσωπικό. Σε μια ιστορία, η ηρωίδα μου, η Δήμητρα, μένει κάπου στου Ψυρρή. Όταν περιέγραφα το σπίτι της ήξερα πού ήταν. Πάντα ξεφεύγει κάτι.
Είναι ένα βιβλίο για την Αθήνα « Ο ήχος του ακάλυπτου»;
Ναι. Την αγαπώ την Αθήνα. Μου αρέσει και η Νέα Υόρκη και γενικά η Αμερική, αλλά φτιάχνεις τη ζωή σου όπου είσαι. Ίσως στην Αμερική να ήμουν ένας οικονομολόγος. Ίσως δε θα κατάφερνα να ξεφύγω. Μπορεί και να τα κατάφερνα βέβαια, ποτέ δεν ξέρεις(γέλια)
Τι σας οδήγησε στη συγγραφή;
Πάντα έγραφα, κυρίως μικρά πεζά και ποίηση. Αλλά όταν ήμουν στη σχόλη σκηνοθεσίας, σκέφτηκα να γράψω κάτι που να έχει αρχή, μέση και τέλος και να με πηγαίνει κάπου, σαν ταξίδι. Οι ήρωες με οδηγούσαν. Αυτό ίσως να μην αρέσει σε κάποιους που θα πουν : «Μα καλά, εμείς δεν οδηγούμε τους ήρωες;» Αλλά αφέθηκα και έτσι βρήκα πράγματα μέσα μου που δεν είχα ιδέα ότι μπορώ να ανασύρω.
Οι ήρωες σας είναι προϊόντα αντικειμενικής παρατήρησης όμως…
Ναι, ακριβώς, μου αρέσουν, ας πούμε, οι ταινίες που παίρνουν μια απόσταση από τα πράγματα. Πάντα υπάρχει το υποκειμενικό στοιχείο. Στο συγκεκριμένο βιβλίο δεν ήθελα να είμαι δεμένη με τους ήρωές μου. Βέβαια υπάρχει πάντα μια συμπάθεια, αλλά τους αφήνω και λίγο στη Μοίρα τους, μου αρέσει να τους εξωθώ σε πράγματα που ούτε οι ίδιοι θα είχαν σκεφτεί. Υπάρχει όμως και το αναπόφευκτο στην πορεία τους.
Οι επιρροές σας είναι περισσότερο κινηματογραφικές;
Όχι, κυρίως λογοτεχνικές θα έλεγα. Μάλλον έχω διαβάσει περισσότερα βιβλία απ’ όσες ταινίες έχω δει. Προσπαθώ να είμαι φανατική αναγνώστρια. Μου αρέσουν οι Σκανδιναβοί λογοτέχνες. Ο Τζον Απντάικ. Ο Φίλπ Ροθ. Μου αρέσει η αστυνομική λογοτεχνία. Με έχουν όμως επηρεάσει τα χρόνια μου στην Αμερική: αυτή η χώρα είναι μεγάλο χωνευτήρι, εκεί είχα ερεθίσματα που δε θα μπορούσα να έχω αλλού.
Φαντάζεστε το βιβλίο σας ως ταινία, θα θέλατε να γίνει ταινία;
Γιατί όχι. Το έχω φανταστεί, το έχω δει ολοκληρωμένο, το μόνο ίσως που θα με προβλημάτιζε είναι πόσο θα διέφερε η ταινία από αυτό που έχω φανταστεί. Πάντα κάτι χάνεται. Ακόμα κι αν το σκηνοθετούσα εγώ, πράγμα που δε θα το ήθελα. Θα προτιμούσα να κάνω κάτι άλλο, καινούργιο.
Θα θέλατε να σκηνοθετήσετε;
Αν δω ότι μπορώ να το κάνω καλά, ναι, αλλιώς υπάρχουν πολύ καλύτεροι. Εγώ θα συνεχίσω να γράφω(γέλια).
Έχετε ξεκινήσει καινούργιο βιβλίο;
Εδώ και μια εβδομάδα. ζω στον πυρετό του. Αυτό θα είναι ίσως πιο σκοτεινό από το προηγούμενο και έχει αρκετές ανατροπές. Τώρα προσπαθώ να γράψω ένα μυθιστόρημα με τρεις κεντρικούς ήρωες. Ξέρετε, όταν έχεις τρεις ήρωες δύσκολα κάνεις ένα διήγημα. Τώρα έχω την ιστορία ξεκάθαρη μέσα μου, γιατί τα πράγματα πρέπει να είναι πιο ζυγιασμένα, όπως και στο σενάριο
Μάλιστα συνεργάζομαι παράλληλα και με την Κατερίνα Ευαγγελάκου και τον Νίκο Παναγιωτόπουλου σε ένα σενάριο, όπου μια γυναίκα καλείται να αναλάβει τη μητέρα της που έχει άνοια. Είναι βαρύ θέμα αλλά έχει και χιούμορ, ξεκίνησε μάλιστα ως μαύρη κωμωδία, αλλά τελικά πήρε άλλο δρόμο.
Και έγραψα ένα βιβλίο για τον Κέδρο που θυμίζει λίγο Ταραντίνο, λίγο…. Το βιβλίο είναι μια συλλογή με μυθοπλασίες διάσημων προσώπων, κι εγώ διάλεξα το λήσταρχο Νταβέλη.
Πώς βλέπετε τα πράγματα στη λογοτεχνία σήμερα στην Ελλάδα; Μπορούμε να μιλάμε για μια νέα γενιά συγγραφέων;
Νομίζω ότι είναι ακόμα πολύ νωρίς. Υπάρχουν νέοι συγγραφείς, αλλά δεν ξέρω κατά πόσο έχουμε κοινή πορεία.
Γιατί τα ελληνικά βιβλία δυσκολεύονται να ταξιδέψουν εκτός συνόρων;
Ίσως για τον ίδιο λόγο που και τα ελληνικά σενάρια ή οι ελληνικές ταινίες δεν έβρισκαν απήχηση στο εξωτερικό. Τώρα τελευταία έχει αρχίσει να γίνεται κάτι. Νομίζω ότι δεν ασχολούμαστε με θέματα που έχουν παγκοσμιότητα, μένουμε στη δική μας Ελλάδα που είναι πολύ μικρή και αυτό μάλλον δεν μπορεί να έχει ενδιαφέρον.
Ναι, αλλά υπάρχουν λογοτεχνίες, όπως η ιαπωνική, που η εντοπιότητα είναι το χαρακτηριστικό της και όμως έχει τεράστια απήχηση…
Ίσως είναι θέμα χρόνου. Ίσως δεν υπάρχει ακόμα η γενιά που θα κάνει αυτό το βήμα. Νομίζω ότι είμαστε στο μεταίχμιο αυτή τη στιγμή. Υπάρχει πολύς κόσμος που δεν αγοράζει πάντως ελληνικά βιβλία
Υπάρχει στην Ελλάδα αναγνωστικό κοινό να στηρίξει αυτή την τεράστια παραγωγή;
Υπάρχει, αλλά το θέμα είναι τι διαβάζει. Δεν έχουμε αναγνώστες στην Ελλάδα- ακούγεται κάπως ελιτίστικο αυτό; Έξω διαβάζουν πολύ περισσότερο, ακόμα και στα τρένα ή στο μετρό. Αλλά εδώ είναι πολύ μικρές οι διαδρομές, όποτε μάλλον δεν προλαβαίνουμε( γέλια)
Τι κάνει ένα συγγραφέα καλό;
Το διάβασμα και να αφήνει ελεύθερη τη φαντασία του,.
Κι ένα βιβλίο;
Αυτό είναι πολύ προσωπικό. Εμένα με μαγεύει η χρήση της γλώσσας, να είναι δυναμική, λανθάνουσα, με πολλά επίπεδα ανάγνωσης. Επίσης μου αρέσουν οι ήρωες που σε οδηγούν χωρίς να το καταλαβαίνεις πώς. Σαν να υπάρχει ένα μπάσο στο ρυθμό. Μου αρέσει η σκοτεινή λογοτεχνία, να παίρνουν τα πράγματα δύο δρόμους. Νομίζω ότι η ζωή είναι γεμάτη ανατροπές. Το θέμα είναι ποιος θα προλάβει πρώτος; εσύ ή ανατροπή;
Ποιος είναι ο ρόλος του συγγραφέα;
Νομίζω να φτιάχνει διαφορετικούς κόσμους, αλλά δε μου αρέσει να είναι διδακτικός ή να υποδεικνύει πράγματα. Νομίζω ότι ο συγγραφέας βοηθάει τον κόσμο να ονειρευτεί, αυτό δίνει: ένα πάτημα στο όνειρο.
Ένα βιβλίο που μας προτείνετε ανεπιφύλαχτα;
“Μέρες και νύχτες” του Τραπιέγιο. Μιλάει για τον ισπανικό εμφύλιο, για τα αποτελέσματα του πολέμου πάνω στους ανθρώπους.
Ή « Η γυναίκα του Λωτ» της Ιωάννας Μπραζοπούλου. Μου αρέσει ο τρόπος που γράφει, έχει μια πολύ ωραία ιδέ , ιδιαίτερη γραφή και μια ατμόσφαιρα μαγικού ρεαλισμού. Δεν μπορούσα να το αφήσω. Να, αυτό το βιβλίο μπορεί νομίζω να ταξιδέψει στο εξωτερικό. Θα έλεγα και τον Τσίρκα βέβαια, αλλά και σε ποιον δεν αρέσει ο Τσίρκας;
Γράφετε και στα αγγλικά. Δεν είναι δύσκολο να γράφεις σε μια ξένη γλώσσα, ακόμα κι αν την ξέρεις καλά;
Νομίζω ότι με βοηθάει αυτό, γιατί παίρνεις απόσταση από τα πράγματα. Επίσης όταν γράφεις στην γλώσσα σου, όλα ρέουν πολύ εύκολα, χωρίς να σκέφτεσαι, σχεδόν μηχανικά μερικές φορές. Ενώ όταν γράφεις σε μια ξένη γλώσσα, ο περιορισμός αυτός σε οδηγεί σε καλύτερες λύσεις., προσπαθείς να κυριολεκτείς, να βρεις τη λέξη που σημαίνει ακριβώς αυτό που εσύ εννοείς.
Είναι μεγάλη έκθεση η συγγραφή;
Δεν το νιώθω αυτό. Δύσκολα θα με βρεις σε έναν ήρωά μου, ίσως λίγο περισσότερο να μου μοιάζει ο Συγγραφέας. Ίσως είναι δύσκολο να γράψεις μια άγρια σκηνή σεξ και να ξέρεις ότι μετά θα τη διαβάσουν οι γονείς σου.
Έχεις πάντα τη δυνατότητα να μην τη γράψεις…
Μα αν βάζεις λογοκρισία σε αυτά που γράφεις τότε γιατί να γράφεις;
Σας ευχαριστώ πολύ.
Κι εγώ.
