«H ιστορία του εμπορίου είναι η ιστορία της ανθρωπότητας» μοιάζει να μας λέει ο Ζοέλ Πομμερά σε αυτή τη θεατρική παράσταση, όπου παρακολουθούμε δύο ιστορίες σε δύο διαφορετικές εποχές. Στην πρώτη, βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του ’60, όπου τέσσερις παλαίμαχοι πλασιέ προσπαθούν να μυήσουν ένα νεαρό ιδεαλιστή στα κόλπα της δουλειάς. Εκείνος, όμως, επηρεασμένος από τα ιδεώδη του Μάη του ’68, αρνείται να αποδεχτεί τους νόμους της αγοράς. Αντιμέτωπος με το δίλημμα «άνεργος ή ανήθικος;», οδηγείται στα πρόθυρα της αυτοκτονίας. Στη δεύτερη ιστορία, σαράντα χρόνια μετά, στις αρχές του 21ου αιώνα, ο αλλοτινός ιδεαλιστής έχει μεταμορφωθεί σε παντοδύναμο έμπορο και προσπαθεί να μυήσει τέσσερις άλλους άντρες, χρεοκοπημένους και παροπλισμένους από την αγορά εργασίας, σε μια καταναλωτική λογική.

Το βαθιά ουμανιστικό θέατρο του Πομμερά, με τη μορφή της παραβολής, μας μιλά για το τέλος των ιδεολογιών και την κυριαρχία του καπιταλισμού, για την αλληλεγγύη και τα όρια της ηθικής. Ένα καίριο ρητορικό ερώτημα αναδύεται από το έργο του: «Μήπως, τελικά, εκείνο που όλοι εμπορευόμαστε δεν είναι παρά η ίδια η ύπαρξή μας;».

Διαβάστε το άρθρο του ελculture για τον Ζοέλ Πομμερά στη στήλη μας ephemera

Joël Pommerat

Ο Ζοέλ Πομμερά (γεννημένος το 1963), όπως ο ίδιος έχει παραδεχτεί, ήταν ένα προβληματικός κι αδιάφορος μαθητής, ο οποίος βρήκε το νόημα της ζωής του στο θέατρο, σε ηλικία 12 ετών, όταν επισκέφθηκε, παρέα με τους γονείς του, το Φεστιβάλ της Αβινιόν. Τριάντα χρόνια μετά, τον Ιούλιο του 2006, ο Πομμερά βρέθηκε στο περίφημο γαλλικό φεστιβάλ ως συγγραφέας και σκηνοθέτης τριών παραστάσεων. «Θα ’θελα να γράφω ένα έργο το χρόνο για τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες» είχε δηλώσει ο Πομμερά το 2006, όταν έλαβε το πρώτο βραβείο της Ένωσης Γάλλων Κριτικών για το έργο του «Αυτό το παιδί», το οποίο, παρεμπιπτόντως, ανέβηκε πριν από δύο χρόνια και στην Ελλάδα, σε σκηνοθεσία της Φρόσως Λύτρα. Η διαρκής συγγραφική παραγωγή του Πομμερά αποδεικνύει πως έχει μείνει απόλυτα πιστός στις τότε δηλώσεις του. «Δραματικά ποιήματα» αποκαλεί ο Πομμερά τα έργα του και «θέατρο της πραγματικότητας» το σκηνοθετικό του ιδίωμα, με το οποίο αντιτάσσεται ευθέως στο νατουραλισμό. Όλα τα έργα του δουλεύονται από τον ίδιο και την ομάδα του κατά τη διάρκεια των προβών σαν πρότζεκτ εν εξελίξει. Ομαδικά, επίσης, αποφασίζονται η σκηνογραφία, οι φωτισμοί και ο ηχητικός σχεδιασμός των παραστάσεών τους. Ο Πομμερά είναι από το 2010 (και μέχρι το 2013) μόνιμος καλλιτεχνικός συνεργάτης στο Ateliers Berthier του Odéon-Théâtre de l’Europe και στο Εθνικό Θέατρο των Βρυξελλών. Το 2006, ο Πήτερ Μπρουκ τον χαιρέτισε άξιο διάδοχό του, παραχωρώντας του το περίφημο παρισινό θέατρό του, Bouffes du Nord, για μια τριετία. Εκεί, μαζί με την ομάδα του, την Compagnie Louis Brouillard, έστησαν, μεταξύ άλλων, το site-specific θέαμα Cercles/Fictions για το οποίο έλαβαν το Βραβείο Μολιέρου, το γαλλικό αντίστοιχο του βραβείου Tony.

Ο Πουπουλένιος
ΕΥΡΥΔΙΚΗ