Υπάρχει πάντα μια στιγμή. Μια σχεδόν αόρατη στιγμή όπου μια σκέψη ωριμάζει και μετατρέπεται σε απόφαση. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, στο ελculture δώσαμε τον λόγο σε γυναίκες που δεν περίμεναν την «κατάλληλη συγκυρία» για να ξεκινήσουν. Τη δημιούργησαν οι ίδιες. Γυναίκες που τόλμησαν να πάρουν μια απόφαση, να αναλάβουν την ευθύνη της και να μετατρέψουν μια επαγγελματική επιλογή σε κάτι βαθιά προσωπικό.
Δεν τις ρωτήσαμε για αριθμούς ή στρατηγικές. Τις ρωτήσαμε για εκείνη τη στιγμή:
Πότε ένιωσαν πως «τώρα είναι η ώρα»;
Ποια ήταν η πιο δύσκολη δοκιμασία;
Πώς αλλάζει η ευθύνη όταν τη βιώνεις καθημερινά;
Τι σημαίνει να ηγείσαι ως γυναίκα σε έναν κόσμο που συχνά εξακολουθεί να σε αξιολογεί διαφορετικά;
Και αν μπορούσαν να γυρίσουν πίσω, τι θα έλεγαν στον εαυτό τους πριν κάνουν το πρώτο βήμα;
Οι απαντήσεις τους δεν είναι συνταγές επιτυχίας. Είναι διαδρομές – με αμφιβολίες, αντοχή, ευθύνη και επιμονή. Αληθινές ιστορίες τόλμης και απόφασης.
Αυτή τη φορά μιλούν η Αριάδνη Περράκη, που συνεχίζει την οικογενειακή ιστορία της ΧΑΡΤΙΑ ΠΕΡΡΑΚΗΣ ΑΕ, μιας επιχείρησης 150 χρόνων που συνδέει το χαρτί με την έντυπη επικοινωνία, τη συσκευασία και τον πολιτισμό, και η Τέτη Χαρίτου, επιχειρηματίας και δημιουργός στον χώρο της μόδας και της αισθητικής εμπειρίας, ιδρύτρια του brand TETI CHARITOU και συνιδιοκτήτρια εγχειρημάτων που παντρεύουν design, φιλοξενία και σύγχρονη ελληνική δημιουργία.
[ 1 ]
Αριάδνη Περράκη – Συνεχίζοντας μια ιστορία γραμμένη στο χαρτί
Η Αριάδνη Περράκη ηγείται της οικογενειακής επιχείρησης ΧΑΡΤΙΑ ΠΕΡΡΑΚΗΣ ΑΕ, η οποία λειτουργεί 150 χρόνια στον τομέα της εισαγωγής χαρτιού για την έντυπη επικοινωνία, την χάρτινη συσκευασία και τον πολιτισμό. Απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και του Κολλεγίου Βακαλό με BA (Hons) Photography & New Media και Σκηνογραφία, εμβαθύνει καθημερινά στη σχέση του χαρτιού με την οπτική αφήγηση και την εφαρμογή του στη δημιουργική βιομηχανία. Σήμερα, σπουδάζει Ζωγραφική στο Κολλέγιο Βακαλό, πιστεύοντας ακράδαντα στη δια βίου μάθηση.
Ως τέταρτη γενιά, έχει καταφέρει να συνδυάσει την παραδοσιακή κληρονομιά με τις σύγχρονες τάσεις στο χαρτί, την εκτύπωση και τη δημιουργική χρήση των υλικών, αναδεικνύοντας την «Αποθήκη Χάρτου» ως σημείο αναφοράς για επαγγελματίες και καλλιτέχνες. Επενδύοντας σε εξειδικευμένα χαρτιά και βιώσιμες λύσεις, διαμορφώνει το μέλλον του κλάδου, προωθώντας υψηλή αισθητική και καινοτομία στην συσκευασία και την εκδοτική παραγωγή.
«Το κύτταρο θυμάται, έτσι υποστηρίζει η επιγενετική. Πράγματα όπως ο τρόπος ζωής, η διατροφή, το στρες, το περιβάλλον ή η έντονη σωματική εργασία μπορούν να επηρεάσουν την επιγενετική. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να μεταφερθούν για 1-2 γενιές· δεν μεταφέρουν επάγγελμα, δεν δημιουργούν αυτόματα δεξιότητες, απλώς επηρεάζουν το πώς ενεργοποιούνται κάποια γονίδια.
Η μυρωδιά του χαρτιού δεν είναι απλώς μια μυρωδιά για μένα. Είναι ένα αποτύπωμα χρόνου που ζει μέσα στο νευρικό σύστημα, ο ίδιος ψίθυρος όταν οι σελίδες γύριζαν. Η επιγενετική δεν γράφει επαγγέλματα στα γονίδια· γράφει όμως ευαισθησίες. Σαν μικρά, αόρατα σημάδια πάνω στο DNA που λένε στον οργανισμό «αυτό είναι γνώριμο, αυτό είναι ασφαλές, αυτό είναι σπίτι». Όχι ως εντολή, αλλά το σώμα να αναγνωρίζει. Έναν βιολογικό ψίθυρο που δεν λέει “κάνε αυτό το επάγγελμα”, αλλά λέει “εδώ ανήκεις”.
Κληρονόμησα αυτό το πάθος για το χαρτί από τον προπάππου μου, Κωστή Περράκη. Η κληρονομιά του δεν είναι απλώς μια οικογενειακή επιχείρηση, αλλά μια ζωντανή παράδοση και μια βαθιά ριζωμένη αίσθηση ευθύνης».
Το 1887, ο Κωστής Περράκης ιδρύει τη χαρτοποιία «Ερμής» στην Αθήνα, αξιοποιώντας τεχνογνωσία από Γάλλους χαρτοποιούς και πρώτη ύλη από το φυτό alfa στις όχθες της Κωπαΐδας. Μια καταστροφική πυρκαγιά και η άρνηση αποζημίωσης από την ασφαλιστική εταιρεία οδηγούν στην κατάσχεση του εργοστασίου. Αντί να εγκαταλείψει, στρέφεται στο εμπόριο χαρτιού και δημιουργεί διεθνείς συνεργασίες που διατηρούνται μέχρι και σήμερα.
Το 1907 η εταιρεία εισάγει τα πρώτα υδατογραφημένα χαρτιά για Δημόσιες Υπηρεσίες και χαρτονομίσματα, καθιερώνοντας τη φήμη της στον τομέα των εντύπων ασφαλείας. Με την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ιωάννης Περράκης παύει τις εργασίες της επιχείρησης, προκειμένου να αποτρέψει τη χρήση του χαρτιού από τις κατοχικές δυνάμεις για προπαγανδιστικά έντυπα. Μετά τον πόλεμο, η οικογένεια επιστρέφει δυναμικά στο εμπόριο χαρτιού. Το 1957, η επόμενη γενιά στρέφεται στα ειδικά χαρτιά, αναγνωρίζοντας ότι το χαρτί δεν είναι απλώς φορέας πληροφορίας αλλά και στοιχείο αισθητικής και ταυτότητας.
Η Αποθήκη Χάρτου «Χαρτιά Περράκης» αποτελεί την παλαιότερη επιχείρηση στον χώρο του χαρτιού στην Ελλάδα. Τέσσερις γενιές αφιερώθηκαν στην τέχνη και το εμπόριο του χαρτιού, δημιουργώντας ένα όνομα που αποτελεί σημείο αναφοράς στον κλάδο.
«”Δεν είναι δουλειά για γυναίκες”, μου είχε πει ο πατέρας μου. Ήμουν 17 χρονών, μοναχοπαίδι, μέσα σε ένα χρυσό κλουβί. Μου είχε δώσει γνώσεις, αγάπη και ανατροφή, αλλά δεν ήθελε το κοριτσάκι του να μπει στη ζούγκλα. Βάλθηκα να σκέφτομαι τα λόγια του για μια ολόκληρη μέρα. Μια μέρα μόνο. Τη δεύτερη μέρα είχα ήδη αποφασίσει ότι αυτός είναι ο δρόμος μου. Επέλεξα το χαρτί γιατί είναι πολιτισμός. Για να με εκτιμήσει, έπρεπε να βγάλω λεφτά. Έκανα μια κίνηση που άλλαξε τις ισορροπίες . Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία.
Η πιο δύσκολη στιγμή ήταν όταν το χαρτί ήταν τρύπιο! Mάιος 1996. 150 τόνοι υδατογραφημένο χαρτί για το Υπουργείο Οικονομικών (ΥΟ ειδικό υδατογράφημα με μεταλλικό κύλινδρο ενσωματωμένο στη μάζα του χαρτιού, όπως τα χαρτονομίσματα). Μετά την παραλαβή μάς ανακοινώνουν ότι κατά την εκτύπωση διαπίστωσαν ότι το χαρτί είχε …τρύπες! Δεν πίστευα στα αυτιά μου. Τα ρολλά με το χαρτί ήταν σε μια αποθήκη μεγάλη σα γήπεδο. Πάω και ζητάω δειγματοληπτικό έλεγχο του χαρτιού, το ρολό 1, 92 και 124. Το πρώτο μια χαρά. Ανακούφιση. Το 92 είχε 2 τρύπες, άρχισα να ιδρώνω Το 124 είχε τρύπες κι αυτό.
Επαγγελματική ενηλικίωση. Και για να μην ξεχνάω, μετά το πέρας της συγκεκριμένης σύμβασης ζήτησα να έρθει ο κύλινδρος υδατογράφησης στην Ελλάδα. Τον έχουμε στον εκθεσιακό χώρο, μια υπενθύμιση του πόσο εύθραστοι είμαστε, και το χαρτί και οι άνθρωποι. Γιατί στο κάτω κάτω της γραφής τα δύσκολα υφαίνουν τον χαρακτήρα μας. Κι ο χαρακτήρας μας είναι η τύχη μας, λέει ο Αριστοτέλης. Αυτά είναι τα θεμέλια και ο μηχανισμός της ιστορίας.
Τι σημαίνει για εμένα ευθύνη; Λέει ο Ιρανός ποιητής Ρουμί: “Χθες ήμουν έξυπνος κι ήθελα να αλλάξω τον κόσμο. Σήμερα είμαι σοφός κι αλλάζω τον εαυτό μου”.
Στα Χαρτιά Περράκης, όπως και στη δική μου ζωή, δεν επιτρέπω στον εαυτό μου να μένει στάσιμος. Βρισκόμαστε σε μια διαρκή πορεία εξέλιξης, αναζητώντας συνεχώς νέους τρόπους να αναπτύξουμε όχι μόνο τα χαρτιά μας, αλλά και τις σχέσεις μας με τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν. Πιστεύω βαθιά ότι η κατανόηση των ανθρώπινων και των οικολογικών αναγκών είναι καθοριστική για όλους μας.
Δεν βλέπω την επιχείρηση απλά ως μια εμπορία χαρτιού· τη βλέπω ως έναν ζωντανό οργανισμό, που κινείται και αλλάζει μέσα από τη δημιουργικότητα και την καινοτομία. Η αλήθεια είναι απλή: δεν μπορούμε να έχουμε υγιείς ανθρώπους σε έναν πλανήτη που νοσεί. Οι επιχειρήσεις δεν ευημερούν σε μια κοινωνία που αποτυγχάνει. Αυτή η φιλοσοφία δεν είναι ρομαντική αναπόληση· είναι ιστορική αναγκαιότητα. Αφορά τη σύνδεση επιχειρηματικότητας και οικοσυστήματος – το σπίτι μας κινδυνεύει.
Γι αυτό αναζητούμε διαρκώς νέες συνεργασίες με οικολογικό πρόσημο, γιατί είναι σημαντικό να βλέπεις το “γιατί”, όχι μόνο το “πώς”.
Αν μπορούσα να μιλήσω στη γυναίκα που ήμουν πριν πάρω αυτή την απόφαση, θα της έλεγα, πρώτον, ότι οι ιδανικές συνθήκες στις επιχειρήσεις δεν είναι ποτέ δεδομένες· πρέπει να τις δημιουργείς. Να αποφεύγεις τις λέξεις και τις αφηγήσεις των άλλων για να βρεις το δικό σου μονοπάτι, τη δική σου αλήθεια.
Δεύτερον, ότι το προσωπικό συμφέρον δεν είναι απαραίτητο να έρχεται σε αντίθεση με το κοινό καλό. Όταν προσανατολίζεται σωστά, μπορεί να συμβαδίζει με το δημόσιο συμφέρον. Ειδικά σήμερα, που ο πλανήτης βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, να κάνεις μια δουλειά που σε γεμίζει, που έχει DQ (decency quotient), δηλαδή ηθικό αποτύπωμα, και σε κάνει περήφανη.
Διψούσα πάντα για γνώση. Το αξίωμα ότι καμία επένδυση δεν αποφέρει μεγαλύτερα μερίσματα από την εκπαίδευση έγινε προσωπική μου πυξίδα και με οδηγεί στο να παραμένω δια βίου σπουδάστρια. Η γνώση είναι η μεγαλύτερη επένδυση που μπορεί να κάνει κανείς.
Και τέλος, το θέμα της εμπιστοσύνης. Χωρίς εμπιστοσύνη δεν χτίζονται σχέσεις· και τελικά η ποιότητα της ζωής μας καθορίζεται από την ποιότητα των σχέσεων μας».
[ 2 ]
Τέτη Χαρίτου – Η δημιουργικότητα ως τρόπος επιχειρείν
Η Τέτη Χαρίτου κινείται στον χώρο της επιχειρηματικότητας, του design και της μόδας, αναζητώντας συνεχώς τρόπους να συνδυάσει τη δημιουργικότητα με την εμπειρία του χώρου και του αντικειμένου. Με σπουδές στη διοίκηση επιχειρήσεων, το marketing και τις δημόσιες σχέσεις, και μετέπειτα εκπαίδευση στη μόδα και τον σχεδιασμό, διαμόρφωσε μια δημιουργική πορεία που συνδέει την αισθητική με την επιχειρηματική σκέψη.
Είναι ιδρύτρια του brand TETI CHARITOU, καθώς και συνιδρύτρια του The Makers, ενός concept store που συνδυάζει το design με τη γαστρονομική εμπειρία, ενώ παράλληλα έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά brands επαγγελματικών στολών, ντύνοντας ξενοδοχεία, εστιατόρια και yachts. Ταυτόχρονα είναι συνιδρύτρια του ME, ενός από τα πιο γνωστά all-day restaurants στο Κολωνάκι, που ξεχωρίζει για τη minimal chic αισθητική και τη ζωντανή του ατμόσφαιρα.
Στο ερώτημα του πώς γεννήθηκε η απόφαση να δημιουργήσει την επιχείρηση, μοιράζεται:
«Δεν ήταν μία συγκεκριμένη στιγμή· ήταν μια εσωτερική ωρίμανση που κράτησε χρόνια. Πάντα ένιωθα την ανάγκη να δημιουργώ κάτι δικό μου, κάτι με ταυτότητα και αισθητική. Η απόφαση γεννήθηκε όταν κατάλαβα ότι δεν ήθελα απλώς να σχεδιάζω ρούχα. Ήθελα να δημιουργώ εμπειρίες, να χτίζω κόσμους γύρω από την αισθητική, τη φιλοξενία και τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία. Έτσι γεννήθηκαν τα brands και οι χώροι: ως προέκταση της προσωπικότητάς μου, όχι απλώς ως επαγγελματικές κινήσεις.
Η μεγαλύτερη δοκιμασία ήταν η ευθύνη. Να παίρνεις αποφάσεις καθημερινά, να στηρίζεις ανθρώπους, να επενδύεις χωρίς βεβαιότητα. Στην επιχειρηματικότητα δεν υπάρχει “έτοιμος δρόμος” – υπάρχει μόνο η επιμονή.
Έμαθα ότι η ανθεκτικότητα είναι συχνά πιο σημαντική από το ταλέντο. Και ότι κάθε δυσκολία σε φέρνει πιο κοντά σε μια πιο καθαρή εκδοχή του εαυτού σου. Μαθαίνεις να εμπιστεύεσαι το ένστικτό σου, να σηκώνεσαι γρήγορα και να συνεχίζεις χωρίς να χάνεις την ευαισθησία σου.
Σήμερα βιώνω τον ρόλο μου πιο συνειδητά. Δεν είναι μόνο ο ρόλος της δημιουργού ή της επιχειρηματία· είναι και ο ρόλος μιας γυναίκας που κρατά ισορροπίες, που εμπνέει και που ανοίγει δρόμους.
Η ευθύνη για μένα σημαίνει να είμαι παρούσα: στους ανθρώπους μου, στις αποφάσεις μου, στις αξίες μου. Το να ηγείσαι ως γυναίκα δεν σημαίνει να μιμείσαι ανδρικά πρότυπα δύναμης. Σημαίνει να ηγείσαι με ενσυναίσθηση, διαίσθηση, συνέπεια και εσωτερική καθαρότητα. Με έναν τρόπο που συνδυάζει δύναμη και φροντίδα.
Αν μπορούσα να μιλήσω στη γυναίκα που ήμουν πριν πάρω αυτή την απόφαση, θα της έλεγα να συνεχίσει ακριβώς όπως ξεκίνησε: με ένστικτο, τόλμη και καθαρό βλέμμα. Δεν υπήρξε ποτέ φόβος – μόνο η ανάγκη να δημιουργώ και να εξελίσσομαι.
Θα της θύμιζα ότι η διαδρομή δεν χτίζεται από “σωστές” αποφάσεις, αλλά από αληθινές. Ότι η ταυτότητα, η συνέπεια και η προσωπική ματιά είναι τελικά το πιο ισχυρό κεφάλαιο που μπορεί να έχει μια γυναίκα που δημιουργεί. Και ότι όταν κινείσαι με εσωτερική βεβαιότητα, δεν ακολουθείς δρόμους – τους ανοίγεις».
