Η έκθεση με τίτλο «Ορέστης Πάγκαλος. Έργα, γκραφίτι, αρχείο» παρουσιάζεται στο MOMUS-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης από την Πέμπτη 27 Αυγούστου έως την Κυριακή 4 Οκτωβρίου.
Από τις γραφές ανώνυμων ανθρώπων σε σπήλαια, δέντρα, τοίχους και κολώνες μέχρι τη δεκαετία του ‘60 στη Φιλαδέλφεια και στη Νέα Υόρκη με την αντίδραση των γκετοποιημένων νέων και τη δημιουργία underground κουλτούρας, έως τα θεσμοθετημένα φεστιβάλ στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα στα μέσα της δεκαετίας του ’90 στην Ελλάδα, το γκραφίτι είναι ίσως η πιο διαχρονική και επιδραστική τέχνη του δρόμου.
Πώς όμως εκτίθεται σε μουσεία μια τέχνη που ανήκει στο δρόμο και το δημόσιο χώρο; Πώς καταγράφεται η ύπαρξη των γκραφίτι, όταν αυτά σβηστούν/γκρεμιστούν/καλυφθούν;
Η έκθεση δεν είναι μια ιστορική ή αναδρομική καταγραφή όλων των παραπάνω, ούτε μια άνευ όρων κατάφαση στα παραπάνω ερωτήματα. Ο Ορέστης Πάγκαλος συγκροτεί μια μη γραμμική ανάγνωση της υποκουλτούρας της Θεσσαλονίκης που ζει σε κάθε πτυχή της πόλης και των περιχώρων και όπου έργα, τεκμήρια, φωτογραφίες, εκδόσεις, συλλογές και θραύσματα του αστικού και φυσικού τοπίου της λειτουργούν ως ισότιμες εκδοχές μνήμης – ως μνημεία.
Στην έκθεση παρουσιάζονται πρωτότυπα και αδημοσίευτα φωτογραφικά ντοκουμέντα, από τα πρώτα γκραφίτι του το 1993 έως τις εγκαταστάσεις και τις εκθεσιακές του παρεμβάσεις. Με περισσότερες από 500 φωτογραφίες από τοιχογραφίες και γκραφίτι, φωτογραφίες από εγκαταστάσεις του σε εκθέσεις και σε δημόσιους χώρους, αντικείμενα συλλεγμένα από τον δρόμο, προβολές, βίντεο και ιστορικό αρχειακό υλικό, μέσα από τέσσερις δεκαετίες, 14 χώρες, 17 ευρωπαϊκές και 30 ελληνικές πόλεις και περιοχές, η έκθεση αντιμετωπίζει τις υποκουλτούρες ως παλίμψηστο και ανασυνθέτει μια άλλη ανθρωπογεωγραφία της πόλης.
Το έργο του Πάγκαλου έχει υπάρξει, αποτυπωθεί, αλλά και κυριολεκτικά αποκολληθεί από πεζοδρόμια, παγκάκια, τοίχους, σκαλοπάτια, από αυτόν τον δημόσιο χώρο που ανήκει και θα ανήκει για πάντα σε όσους τολμούν να τον ζουν.
Ο Ορέστης Πάγκαλος είναι αρχιτέκτονας, εικαστικός, διδάκτωρ Θεωρίας της Τέχνης και πανεπιστημιακός διδάσκων. Το έργο του αναπτύσσεται στο πεδίο της σύγχρονης τέχνης, της θεωρίας, της αρχιτεκτονικής και του δημόσιου χώρου, συνδυάζοντας την καλλιτεχνική πρακτική με την έρευνα, τη συγγραφή, τις εκδόσεις και την πανεπιστημιακή διδασκαλία. Παράλληλα, δραστηριοποιείται στον σχεδιασμό και τον συντονισμό ερευνητικών προγραμμάτων, εργαστηρίων και συνεδρίων, στη δημιουργία εκθεσιακών εγκαταστάσεων, μουσικών βίντεο και στη συμμετοχή σε ντοκιμαντέρ.
Την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου, στις 18:00, ο Ορέστης Πάγκαλος και οι επιμελητές της έκθεσης, Αρετή Λεοπούλου και Θοδωρής Μάρκογλου, ξεναγούν το κοινό στις θεματικές της, στις υποκουλτούρες της Θεσσαλονίκης και στην τοπική τους έκφραση.
