Ο Łukasz Twarkοwski επιστρέφει από την Πέμπτη 15 έως τη Κυριακή 18 Οκτωβρίου στη Στέγη με το “ORACLE“, ένα σκηνικό σύμπαν για τον Alan Turing, τον κώδικα που άλλαξε την ιστορία, τη γέννηση της τεχνητής νοημοσύνης και τις σκοτεινές πλευρές της προόδου.
Θέατρο, ζωντανός κινηματογράφος, δυνατή μουσική και πραγματικές ιστορίες μπλέκονται σε μια εμπειρία που δεν αφήνει το κοινό να πάρει ανάσα. Είναι άραγε το «μέλλον» ιδέα ενός ανθρώπου; Το παρόν επινοήθηκε από έναν και μόνο άνθρωπο;
Τι κοινό έχει ο Άλαν Τούρινγκ (1912–1954), η μαθηματική ιδιοφυΐα που προέβλεψε τον κόσμο των υπολογιστών και της τεχνητής νοημοσύνης και ο οποίος έσπασε τον γερμανικό κώδικα Enigma στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με τη Hedy Lamarr, σταρ του Χόλιγουντ που η σπάνια ομορφιά της αποτυπώνεται στη «Χιονάτη» του Ντίσνεϊ, αλλά και εφευρέτρια που χάραξε το δρόμο για τις σύγχρονες ασύρματες επικοινωνίες;
Τι συνδέει τη μέντιουμ Helen Duncan, που έφερε τον πνευματισμό στο προσκήνιο, με τον απολυμένο από την Google, Blake Lemoine, ο οποίος έθεσε το ζήτημα της συνείδησης στην τεχνητή νοημοσύνη;
Το “ORACLE” διασχίζει δεκαετίες. Φωτίζει οραματιστές που άλλαξαν τον ρου της ιστορίας. Από την επιστήμη στον πόλεμο, από τον αλγόριθμο στη διαίσθηση, από τη δίψα για γνώση στην αγωνία για ειρήνη, από τον άνθρωπο στη μηχανή, από την παρουσία στην απουσία, αποθεώνει τελικά όσους τολμούν να φανταστούν έναν άλλο κόσμο και ξεπερνούν τα όρια, χωρίς να διστάσουν να πληρώσουν το τίμημα αυτής της τόλμης.
Κινούμενο ανάμεσα στη μεταπολεμική Βρετανία και σε ένα διαχρονικό ψηφιακό σύμπαν, το “ORACLE”, δεύτερο μέρος της επιστημονικής τριλογίας του Τβαρκόφσκι που εξερευνά τη βαθιά διαπλοκή επιστήμης και πολέμου, χρησιμοποιεί θερμικές και υπέρυθρες κάμερες – όχι ως ουδέτερα εργαλεία εικόνας, αλλά πρωτίστως ως όπλα πολέμου. Ταυτόχρονα, μέσα από ηχητικά τοπία και κινηματογραφικές προβολές, διαλύει τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και την ψευδαίσθηση.
Οπτικά εντυπωσιακό και εννοιολογικά προκλητικό, το έργο στοχάζεται πάνω στην ιστορία του Τούρινγκ, τη διορατικότητά του και το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης που εκείνος βοήθησε να οραματιστούμε, τοποθετώντας τη δίπλα σε λησμονημένες ιστορίες και βιογραφίες που στοιχειώνουν τα περιθώρια της επίσημης ιστορίας. Ο Τβαρκόφσκι εξηγεί ότι ο τίτλος της πολυμεσικής θεατρικής παράστασής του εμπνέεται από τον ίδιο τον Τούρινγκ και παραπέμπει στην έννοια του χρησμού, του μάντη και του μαντείου: «Αποκαλούσε μια από τις φανταστικές μηχανές του “the oracle” [το μαντείο, μια μορφή της δυνατότητας]. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι και ο ίδιος ο Τούρινγκ υπήρξε ένας μάντης, κάποιος που διέκρινε κάτι που οι άλλοι δεν μπορούσαν ακόμα να φανταστούν. Ίσως ο μάντης να είναι αυτός που λέει την αλήθεια αλλά τον αγνοούν».
Το “ORACLE” εμβαθύνει σε προβλέψεις για το μέλλον και στη σκοτεινή πλευρά της τεχνολογίας που ήδη διαμορφώνει τη ζωή. Μια περιστροφική σκηνή που εναλλάσσεται διαρκώς, μουσική που ξεσηκώνει και οι κάμερες να αναδεικνύουν κάθε ανάσα, κάθε καρδιοχτύπι των ηρώων της παράστασης του Πολωνού μάγου του σύγχρονου θεάτρου, ο οποίος φωνάζει επιδεικτικά: «Το μέλλον είναι εδώ».
Παράλληλα, με αφορμή την παρουσίαση του “ORACLE”, ο Τβαρκόφσκι ανοίγει το δημιουργικό του εργαστήριο στο κοινό και το καλεί να εξερευνήσει τη σκέψη, τις μεθόδους και τα εργαλεία πίσω από τις πολυσυζητημένες παραστάσεις του με ένα masterclass στις 17 Οκτωβρίου, που συντονίζει ο κινηματογραφιστής Γιώργος Ζώης.
Λίγα λόγια για τον Łukasz Twarkowski
Ο Lukasz Twarkowski είναι δημιουργός πολυμεσικών παραστάσεων που συνδυάζουν το θέατρο και τις εικαστικές τέχνες. Ο ίδιος τοποθετεί τα έργα του στο πλαίσιο μιας επέκτασης της πραγματικότητας μέσω των πολυμέσων. Καθοριστικό στοιχείο της δημιουργικής δουλειάς του είναι η διερεύνηση της ικανότητας και των περιορισμών του θεάτρου ως μέσου και εργαλείου επικοινωνίας. Με τη διαρκή αποδόμηση αφηγήσεων, την αμφισβήτηση εδραιωμένων συνηθειών του κοινού και την ευρηματική χρήση των νέων μέσων, ο Twarkowski δημιουργεί μια νέα, πρωτότυπη γλώσσα σκηνικής παράστασης, βασισμένη στα πολυμέσα και, ευρύτερα, στις ψηφιακές τεχνολογίες. Χρησιμοποιώντας αυτά τα μέσα, αναλύει και παρατηρεί τις ολοένα και πιο σύνθετες σχέσεις μεταξύ του πραγματικού, του συμβολικού και του φανταστικού.
Τα έργα του εντάσσονται στον προγραμματισμό των σημαντικότερων φεστιβάλ και θεατρικών σκηνών της Ευρώπης, μεταξύ αυτών στο Holland Festival (Ολλανδία), στο Odéon-Théâtre de l’Europe του Παρισιού, στην Τριενάλε του Ρουρ (Γερμανία), στο Festival de Otoño της Μαδρίτης, στο Wiener Festwochen (Αυστρία), στο Piccolo Teatro του Μιλάνου και στο Southbank Center του Λονδίνου. Συνεργάζεται σταθερά με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.
