Η Συλλογή Ειρήνης Παναγοπούλου εγκαινιάζει τη δεύτερη έκθεσή της, με τίτλο «Όλα όσα γνωρίζω είναι ένας δανεικός χάρτης», σε επιμέλεια του Άκη Κόκκινου. Η έκθεση, διερευνά την πρακτική του συλλέγειν ως μέσον για να κατανοήσουμε ποιες ιστορίες προστατεύονται, ποιες εκτίθενται και ποιες αποθηκεύονται. Αμφισβητώντας τα κληροδοτημένα συστήματα ταξινόμησης και ιεράρχησης που επιβάλλονται από τις κυρίαρχες ιδεολογίες, η έκθεση προτείνει νέους, απελευθερωμένους τρόπους προσέγγισης της γνώσης και της ερμηνείας του κόσμου.
Ερευνώντας τα εργαλεία και τις μεθόδους των μουσειολογικών πρακτικών, η έκθεση αμφισβητεί τις νόρμες που ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο τα αντικείμενα, τα ανθρώπινα τεχνουργήματα και τα δημιουργήματα της φύσης ταξινομούνται, κατηγοριοποιούνται και εκτίθενται. Μέσω των βιτρινών και των πάνελ αποθήκευσης, αυτά τα συστήματα διαμορφώνουν την αντίληψή μας για την ιστορία, περιορίζοντάς την ταυτόχρονα σε συγκεκριμένες διαστάσεις χώρου και χρόνου.
Περιβεβλημένη από γυαλί, προσομοιάζοντας σε ενυδρείο, η έκθεση μεταμορφώνεται σε ένα δοχείο που ελέγχει και διαφυλάττει τη συλλογή. Ταυτόχρονα, προβάλλει τη συνθήκη συνεχούς κίνησης του ενυδρείου ενεργοποιώντας ένα δυναμικό οικοσύστημα στο οποίο ο θεατής συμμετέχει ενεργά. Οι ρόλοι αντιστρέφονται, τα αντικείμενα γίνονται υποκείμενα και η αφήγηση επεκτείνεται πέρα από τα επιβαλλόμενα όρια. Σε αυτόν τον χώρο, οι επισκέπτες καλούνται να αμφισβητήσουν, να διαγράψουν και να ξαναγράψουν τους δικούς τους «χάρτες» μέσω της αλληλεπίδρασής τους με τη Συλλογή Ειρήνης Παναγοπούλου.
Συγκεντρώνοντας ένα ευρύ φάσμα υλικών από αρχεία και ιστορικούς χάρτες έως έργα κορυφαίων Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών, η έκθεση διαρθρώνεται σε έξι ενότητες, τα Marginalia.
Σημείωση: Marginalia είναι οι συμπληρωματικές πληροφορίες που αναγράφονται στα άκρα (margins) ενός χάρτη και στην παρούσα έκθεση λειτουργούν ως βασικό στοιχείο πλοήγησης.
Marginalia Ι: Θέτοντας το πλαίσιο και αποδίδοντας έναν επιτελεστικό χαρακτήρα στην έκθεση, το πρώτο τμήμα λειτουργεί ταυτόχρονα ως πύλη και ως φράγμα, σχολιάζοντας τις χαρτογραφίες της εξουσίας και των συστημάτων ελέγχου συνόρων.
Marginalia ΙΙ: Αρχειακό υλικό, αναδιαμορφωμένες κατασκευές και έργα τέχνης που σχηματίζονται από τα στοιχεία της φύσης, τη διαίσθηση και τη μεταφυσική, θέτουν ζητήματα σχετικά με την εξουσία των φύλων και τη συσσωρευμένη συναισθηματική εμπειρία, τα οποία φέρνουν σε σύγκρουση θεσμικά πλαίσια και εύθραυστες μορφές γνώσης.
Marginalia ΙΙΙ: Η έκθεση μετατρέπεται σε μια επιτελεστική πράξη που επισημαίνει τη σημασία της αποθήκευσης και της προστασίας στο πλαίσιο της συλλογής. Ακολουθώντας την πορεία των πάνελ αποθήκευσης, ζητήματα queer, φεμινισμού, φυλών και λογοκρισίας έρχονται στο προσκήνιο κάθε φορά που «το πάνελ τους τραβιέται έξω».
Marginalia IV: Ένας συνδυασμός αρχειακού υλικού και διαφορετικών έργων τέχνης, που παρουσιάζονται με ποικίλους τρόπους, εστιάζει σε ζητήματα γεωγραφίας, εδαφικής επικράτειας, πολιτικής εξουσίας, κατασκευής της γνώσης και των επιπτώσεών τους στην ανθρώπινη ζωή.
Marginalia V: Ένα σύνολο έργων τέχνης που δημιουργήθηκαν από γυναίκες καλλιτέχνιδες, διερευνά τρόπους χρήσης του ανθρώπινου σώματος ως οργάνου αντίστασης σε επιβαλλόμενα σχήματα ελέγχου.
Marginalia VI: Σπάνιο αρχειακό υλικό, επιλεγμένες εκδόσεις καλλιτεχνών, ηχητικά έργα και γλυπτικές εγκαταστάσεις αναδιαμορφώνουν τον χώρο ως ένα ζωντανό οικοσύστημα, προσκαλώντας το κοινό να εισχωρήσει στο άγνωστο και να παρατηρήσει τον κόσμο μέσα από τις βιτρίνες στις οποίες κατοικούμε.
Παράλληλο Πρόγραμμα: Συνομιλίες
Ο επιμελητής της έκθεσης, Άκης Κόκκινος, επεκτείνει τα ερωτήματα της έκθεσης με μια σειρά συνομιλιών, ξετυλίγοντας τα πολλαπλά της νήματα και προσκαλώντας την ανάδυση επιπλέον φωνών και οπτικών. Μετατοπίζοντας τη γνώση ανάμεσα στα περιθώρια και τα κέντρα, η σειρά αρθρώνεται ως ένα σύνολο σημειώσεων και προσχεδίων διαμορφωμένο μέσα από τις πράξεις της ακρόασης, της ανταλλαγής και του συλλογικού στοχασμού.
Μια εισαγωγική ξενάγηση στην έκθεση θα πραγματοποιείται από τον επιμελητή μία ώρα πριν από την κάθε συνομιλία, στις 18:00.
30 Σεπτεμβρίου 2026, 19:00
Kader Attia: Περί επανόρθωσης
Γλώσσα: Αγγλικά, Διάρκεια: 75 λεπτά
Στην πρακτική του, ο Kader Attia διερευνά τους τρόπους με τους οποίους οι κοινωνίες θυμούνται, κατηγοριοποιούν και αποκαθιστούν τα τραύματα που παράγονται από τις αποικιοκρατικές ιστορίες και τη νεωτερικότητα.
04 Νοεμβρίου 2026, 19:00
Max Hooper Schneider: Περί των ενυδρείων και των προθηκών που κατοικούμε
Γλώσσα: Αγγλικά, Διάρκεια: 75 λεπτά
Ο καλλιτέχνης Max Hooper Schneider συζητά τη μακροχρόνια ενασχόλησή του με περιβάλλοντα που προσομοιάζουν σε οικοτόπους -συμπεριλαμβανομένων των ενυδρείων- ως loci όπου διασταυρώνονται η βιολογία, το design και η εκθεσιακή πρακτική.
24 Φεβρουαρίου 2027, 19:00
Ειρήνη Παναγοπούλου: Περί δανεικών χαρτών και αχαρτογράφητων υδάτων
Γλώσσα: Ελληνικά, Διάρκεια: 75 λεπτά
Σε αυτήν τη συζήτηση, η συλλέκτρια Ειρήνη Παναγοπούλου καταθέτει τις σκέψεις της πάνω στον ρόλο της ως θεματοφύλακα και χαρτογράφου νοημάτων.
