Κόκκινο χαλί και ατμόσφαιρα άκρως επιμελημένη «έντυσαν» το χθεσινοβραδινό σινεφίλ ραντεβού στο ιστορικό «Ολύμπιον». Το 27ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έκανε μια δυναμική αρχή, καταφέρνοντας να μεταμορφώσει για ακόμη μια χρονιά το κέντρο της πόλης σε μια κατάμεστη αίθουσα προβολής. Στη φετινή διοργάνωση θα προβληθούν 261 ντοκιμαντέρ μικρού και μεγάλου μήκους, ανάμεσα στα οποία και 72 παγκόσμιες, 40 διεθνείς και 11 ευρωπαϊκές πρεμιέρες, είτε στις φυσικές αίθουσες, είτε διαδικτυακά. Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του, Ορέστης Ανδρεαδάκης μάς καλωσόρισε με τον πιο θερμό τρόπο, ανακοινώνοντας και επισήμως στην εισαγωγή του τον Νέο Πρόεδρο του Δ.Σ., τον Έλληνα ηθοποιό, Άκη Σακελλαρίου.
Η τεχνητή νοημοσύνη στη μεγάλη οθόνη υπό το πρίσμα της επιτυχημένης Εθνικής Ομάδας Ρομποτικής
Ένα από τα κεντρικά αφιερώματα της φετινής διοργάνωσης αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Γι’ αυτό και συμπαρουσιαστές του Καλλιτεχνικού Διευθυντή σε μια άκρως ενδιαφέρουσα εμφάνιση ήταν τα μέλη της Εθνικής Ομάδας Ρομποτικής. Με πείσμα και αφοσίωση αγωνίστηκαν πριν από ένα μήνα στην Ολυμπιάδα Ρομποτικής στη Νότια Κορέα και επέστρεψαν, κρατώντας υπερήφανα οχτώ μετάλλια! 14 παιδιά και έφηβοι έδωσαν το «παρών», μαζί με τις οικογένειες και τους καθηγητές τους με υπεύθυνο τον Πρόεδρο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Αθλημάτων Ρομποτικής και Τεχνολογίας, Εμμανουήλ Τζελέπη, με τους έξι να ανεβαίνουν στη σκηνή, δίνοντας το δικό τους στίγμα καθ’όλη τη διάρκεια της παρουσίασης. Με αφορμή την παρουσία τους στο Φεστιβάλ, ετοίμασαν ένα φιλμ άνιμε διάρκειας δυόμισι λεπτών, το οποίο απολαύσαμε στη μεγάλη οθόνη. Όπως τόνισε σχετικά ο Ορέστης Ανδρεαδάκης: «Χρειάστηκαν 5 ώρες για τη συγγραφή του σεναρίου και 9 ημέρες για τη σωστή καθοδήγηση και τις καλλιτεχνικές οδηγίες προς το AI!».
«Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα συναρπαστικό εργαλείο, μπορεί όμως να γίνει και ένα τρομακτικό και επικίνδυνο όπλο αν δεν μπουν όρια και δεν υπάρξουν κανόνες»
Η καινοτομία της υψηλής τεχνολογίας παίζει καθοριστικό ρόλο, ειδικά μιλώντας για την έβδομη Τέχνη. Παρόλα αυτά, μπορεί να αποδειχθεί ένα επικίνδυνο μέσο. Όπως επεσήμανε ο Ορέστης Ανδρεαδάκης σχετικά με τα ερωτήματα που τίθενται στο δεκαήμερο των προβολών μέσα από το αφιέρωμα «AI, μια αναπόδραστη νοημοσύνη»: «Με την ύπαρξη της τεχνητής νοημοσύνης… Πότε θα σταματήσουν να χρειάζονται οι ηθοποιοί ή οι σεναριογράφοι, πότε θα μπουν όρια στο τι μπορούμε και στο τι δεν πρέπει να κάνουμε μέσα από τις ταινίες, τα masterclass, τις εκθέσεις, τις εκδόσεις μας. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα συναρπαστικό εργαλείο, μπορεί όμως να γίνει και ένα τρομακτικό και επικίνδυνο όπλο αν δεν μπουν όρια και δεν υπάρξουν κανόνες. Πρέπει να προφυλαχτούμε από ανθρώπους, οργανώσεις και οργανισμούς που μπορεί να το χρησιμοποιήσουν ασύδοτα!».
Όπως συμπλήρωσε στη συνέχεια στον λόγο της η Γενική Διευθύντρια του Φεστιβάλ, Ελίζ Ζαλαντό: «Το ΑΙ είναι ένα μεγάλο δώρο, αλλά μπορεί να φέρει και ένα σκοτεινό μέλλον». Η ίδια στον αντίποδα τόνισε τη σημασία του ντοκιμαντέρ, ειδικά στη συγκεκριμένη συνθήκη. «Όταν η πραγματικότητα ξεπερνά τη μυθοπλασία, όταν η ιστορία δεν ανήκει πια σε τολμηρά σενάρια, αλλά καθορίζει τις ζωές μας, όταν οι ειδήσεις “αγγίζουν” την επιστημονική φαντασία σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν μοιάζει αληθινό, το ντοκιμαντέρ είναι ένα μέσο που παραμένει ζωντανό. Τα 261 ντοκιμαντέρ η γεωγραφία, η ελευθερία, η ανθρωπότητα. Οι χάρτες του μίσους πολλαπλασιάζονται επικίνδυνα. Ο διάλογος δίνει τη θέση του και στη βία και μέσα σε όλα αυτά εμείς οι άνθρωποι του πολιτισμού οφείλουμε να δείξουμε υψηλό παράστημα. Τα ντοκιμαντέρ αμφισβητούν το ψέμα, δυναμώνουν την κριτική σκέψη και μάς θυμίζουν ότι σε αυτό το σκοτάδι υπάρχουν εναλλακτικές. Σήμερα, η τεκμηρίωση της πραγματικότητας είναι κάτι περισσότερο από μια ταινία. Είναι μια πράξη αντίστασης στον παραλογισμό στη ζωή!».
Η υπόσχεση του Δήμου Θεσσαλονίκης να θεσπίσει ένα μεγάλο δικό του βραβείο στα επόμενα Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ
Στο βήμα ανέβηκε στη συνέχεια ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, τονίζοντας τη σημασία της επιστροφής των νέων δημιουργών στην Ελλάδα, αλλά και στην πόλη της Θεσσαλονίκης, συγκεκριμένα, καθώς και την ισχυρή θέλησή του να θεσπίσει ένα μεγάλο βραβείο του Δήμου στις επόμενες διοργανώσεις του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ, αντίστοιχα. Όπως ανέφερε, χαρακτηριστικά: «Το Φεστιβάλ είναι ένας από τους πλέον επιτυχημένους θεσμούς που είναι γεγονός ότι πολλαπλασιάζει το πολιτιστικό αποτύπωμα της πόλης και την καθιστά φωτεινό σημείο αναφοράς! Για ακόμη μια φορά ήρθε να “ταράξει” τα νερά, να μαγέψει, να συγκινήσει, να συναρπάσει, και -γιατί όχι- να μας εμπνεύσει. Το 27ο ξεκινά πιο ελκυστικό και ανταγωνιστικό, ανταποκρινόμενο στις υψηλές ανάγκες για περισσότερη εξωστρέφεια, “κίνηση”, δημιουργία, αλλά και όραμα. Σε μια εποχή, όπου ο κόσμος και η πόλη βρίσκεται σε μια διαδικασία μετασχηματισμού, ο πολιτισμός είναι ένας άξονας που οικοδομούμε την ελπίδα για το καινούργιο που έρχεται. Υπηρετεί με προσήλωση τον νέο προσανατολισμό της πόλης, δίνει βήμα και ελπίδα στα παιδιά της, τα οποία η πόλη οφείλει να κρατήσει εδώ, βάζοντας τίτλους τέλους στο καλλιτεχνικό brain drain που στερεί την πόλη από την πιο δημιουργική της μαγιά. Θα ήθελα να ξέρετε ότι από το επόμενο φεστιβάλ Κινηματογράφου και φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει αποφασίσει να θεσπίσει ένα δικό του βραβείο, συνδέοντας ακόμη περισσότερο αυτή τη σχέση που έχει δημιουργηθεί με τους ανθρώπους του φεστιβάλ!».
«Το film office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας συμμετέχει και φέτος ενεργά σε δράσεις δικτύωσης και ενημέρωσης, με στόχο να ενδυναμώσουμε τις δημιουργικές δυνάμεις και το ανθρώπινο δυναμικό του τόπου μας!»
Ο Αντιπεριφερειάρχης ΜΕ Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Γιουτίκας, έδωσε έμφαση στις προσπάθειες της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για στήριξη των καλλιτεχνικών πρωτοβουλιών. «Το φεστιβάλ έχει εξελιχθεί σε ένα θεσμό διεθνούς κύρους και έχει καταφέρει από την πρώτη διοργάνωση μέχρι σήμερα να είναι μια μεγάλη γιορτή πολιτισμού που δεν αναλώνεται να αναδεικνύει το πολιτιστικό προϊόν, αλλά παράγει το ίδιο πολιτισμό! Είναι ένα θεσμός βαθιά δημοκρατικός, διακίνησης ιδεών και ελεύθερης έκφρασης και ένα “ανοιχτό” παράθυρο στον κόσμο του σήμερα και περισυλλογής για τον κόσμο που θέλουμε αύριο. Το film office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας συμμετέχει και φέτος ενεργά σε δράσεις δικτύωσης και ενημέρωσης, με στόχο να ενδυναμώσουμε τις δημιουργικές δυνάμεις και το ανθρώπινο δυναμικό του τόπου μας και να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας προκειμένου να καταστήσουμε την περιφέρεια ένα διεθνές κέντρο οπτικοακουστικών παραγωγών!».
«Φέτος με ένα εξαιρετικά διευρυμένο και ανήσυχο πρόγραμμα το Φεστιβάλ δίνει ηχηρό πολιτιστικό στίγμα και εμπλουτίζει τον δημόσιο διάλογο και την καλλιτεχνική έκφραση!»
Η Γενική Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού εκ μέρους της κυβέρνησης, Ελένη Δουνδουλάκη, επιβράβευσε τις φετινές πρωτοβουλίες του καλλιτεχνικού θεσμού, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Το ντοκιμαντέρ είναι ένα εργαλείο κατανόησης, ευαισθητοποίησης, αμφισβήτησης, είναι ένα “νουθετήριο” για τη συλλογική μας μνήμη και ένα κίνητρο αναστοχασμού. Ξεχωρίζει ως ένα μέσο αξιόπιστο, έγκυρο συναρπαστικό που διευρύνει και οξύνει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα. Φέτος, με ένα εξαιρετικά διευρυμένο και ανήσυχο πρόγραμμα το Φεστιβάλ δίνει ηχηρό πολιτιστικό στίγμα και εμπλουτίζει τον δημόσιο διάλογο και την καλλιτεχνική έκφραση!».
Με μαύρο πανό οι φοιτητές του Τμήματος Κινηματογράφου ανέβηκαν στη σκηνή, διαδηλώνοντας για τα Τέμπη και το ναυάγιο της Πύλου
Λίγο πριν την προβολή του φιλμ έναρξης, το ενδιαφέρον μονοπώλησε ένα μεγάλο μαύρο πανό από τον σύλλογο φοιτητών του Τμήματος Κινηματογράφου του Α.Π.Θ., τρία μέλη του οποίου ανέβηκαν στη σκηνή. Με χαραγμένο το σύνθημα «Τέμπη, Πύλος, Pushbags- Aυτός ο κόσμος χτίστηκε πάνω σε πτώματα – No justice, no Peace», έλαβαν το χειροκρότημα επιδοκιμασίας του κοινού! Όπως αναφέρει ο επίλογος του εντύπου που μάς μοίρασαν:
«Όσο περισσότεροι άνθρωποι συμμετέχουν στις διαδηλώσεις, τόσο περισσότεροι αποκτούν την εμπειρία της κοινωνικής αντίστασης και της αυτοοργάνωσης, τόσο πιο ισχυρές και επικίνδυνες θα γίνουν οι αντιστάσεις ενάντια στο κράτος».
Φιλμ έναρξης “About a Hero” (2024): Όταν η τεχνητή νοημοσύνη γράφει…σενάριο
Μια ταινία ντοκιμαντέρ διαφορετική από τα συνηθισμένα και αυτό το αντιληφθήκαμε από τα πρώτα δευτερόλεπτα μαύρου χιούμορ που μόνο ένα AI εν τέλει θα μπορούσε να σκαρφιστεί! Στο φιλμ έναρξης παραγωγής 2024 με τίτλο “About a Hero” του Πιοτρ Βίνιεβιτς, ο αφηγητής Βέρνερ Χέρτσογκ ταξιδεύει στο Γκετουκίρχενμπουργκ για να διερευνήσει τον περίεργο θάνατο ενός εργάτη εργοστασίου. Ο σκηνοθέτης ζήτησε από ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης να μελετήσει όλες τις ταινίες του δημοφιλούς αυτού Γερμανού σκηνοθέτη και σεναριογράφου και να γράψει ένα σενάριο στο αφηγηματικό του ύφος. Η φωνή του δημιουργήθηκε επίσης από το πρόγραμμα, κάτι το μοναδικό! Τι συμβαίνει αν δημιουργηθούν ίδιες ταινίες χωρίς τη σύνεση του δημιουργού, όμως; Η αφήγηση που προέκυψε είναι έντονα αυτοαναφορική και περιλαμβάνει συνεντεύξεις με καλλιτέχνες, φιλοσόφους και επιστήμονες, οι οποίοι στοχάζονται σχετικά με τις έννοιες της αυθεντικότητας, της αθανασίας, αλλά και της ψυχής στην εποχή του AI. Με έντονες και γρήγορες εναλλαγές, εκλάμψεις και βαθιές ανησυχίες των ανθρώπων για τη ζωή και τον θάνατο, όταν συζητούν με ένα ΑΙ, μάς έκαναν από την αρχή να ταυτιστούμε μαζί τους!
Και στο τέλος…πάρτι στο λιμάνι!
Η βραδιά δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί καλύτερα! Όπως κάθε χρόνο, το πάρτι έναρξης στο λιμάνι και στην Αποθήκη Γ’ μάς περίμενε για να γιορτάσουμε τη μουσική και το σινεμά! Το αγαπημένο ανερχόμενο band “Turboflow 3000” μάς περίμενε για να χορέψουμε μαζί τους στο πρωτότυπο tempo τους…
Info:
Το 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται στην ιστορική έδρα του, στις αίθουσες Ολύμπιον και Παύλος Ζάννας, στις αίθουσες του Λιμανιού, Φρίντα Λιάππα, Τώνια Μαρκετάκη, Τζον Κασσαβέτης, Σταύρος Τορνές καθώς και στον κινηματογράφο Μακεδονικόν. Παράλληλα, μπορούμε να παρακολουθήσουμε ταινίες και διαδικτυακά, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του. Διάρκεια: έως 16/03.
